Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						X

ISAFOLD

mikinn, en heldnr eigi nokkurn

skapaðan hlnt annað en rugling i

reikningsfærslu. Og enginn maður

á þingi var í vafa um það, né held-

ur hefi eg beyrt gerðar getsakir utn

annað af nokkrum manni, nema nú

af þeim óvandaða strákahóp, sem

fylking >Timans« virðist að nokkru

mynduð af. —

Flestir munu nú geta áttað sig á,

að reikningsskekkjur muni geta kom-

ið fyrir i öðru eins bákni og lands-

verzlunin er, þar sem aðalforstaða

hennar hefir að mestu leyti fram að

þessu verið í höndum þeirra manna,

er aldrei hafa áður við þvílíkt feng-

ist, og sérstaklega hefir óhæfum

mönnum verið beitt þar til verka,

síðan er þrimenningsstjórnin (»Tím-

ans<) kom til valda i byrjun fyrra

árs (1917) — enda hefir þar einmitt

alt verið í sukki síðan, vitleysurnar

hrúgast hver á annari og bókfærsla

i engu lagi, eins og vafalaust mun

sýna sig á siðan. Stjófnin lofaði

Alþingi á siðastliðnu sumri, eftir

beinni kröfu þess, að koma góðu

lagi á landsverzlunina og setja hana

nndir bæfa forstjórn, en'hún hefir

svikist um það — og á því á ráð-

herra >Tímans«, atvinnumálaráðherr-

ann, aðalsökina —, en langt verður

þangað til að séð er fyrir endann á

þessu óforsvaranlega ráðleysi. Nú

fyrst hefir landsstjórnin, tilneydd,

geit gangskör að þessu, oghefirnú,

eftir því sem sjálfur «Tíminn« seg-

ir á öðrum stað, orðið að skipa

sérstaka rannsóknarneýnd á það fyrir-

komulag verzlunarinnar, sem sljórn-

in hefir haldið henni i, og lið henn-

ar talið hina mestu fyrirmynd, alt

þangað til í óefni var komið. Þessi

rannsóknarnefnd á nú að taka að

sér forstöðu landsverzlunarinnar, en

eigi hefir það heyrst, að henni h%fi

verið falið það nauðsynjaverk, að

sópa út þeim hóp ónytjunga, er þar

hafa verið settir inn sem hálaunaðir

brauðbitar úr kliku atvinnumálaráð-

herrans, en vonandi er að hún hafi

heimild til þess.

Ef nii gengið er á lag »Tímans«

og athugað hverjum þessi ruglingur

eða reikcingsskekkja (í landsverzlun-

inni) sé að kenna, þá er ekki í nein-

ar grafgötur um það að fara, að það

er þeim að kenna, er gengið hafa

frá og gert upp þessa reikninga. Nú

veit hver maður, sem ekki er fá-

bjáni, að það eru ekki ráðherrarnir,

sém hafa reikningsfærslu landsins á

hendi og þvi sizt landsverzlunarinn-

ar, nema þá að svo sé, að hinn ágæti

atvinnumálaráðherra okkar hafi nú

tekið hana að sér. Um reiknings-

færsluna hafa að þessu annast skrif-

stofur stjórnarráðsins, landsféhirðir,

og svo skrifstofa landsverzlunarinnar.

En eý nú nokkur sérstakur ráð-

herra ber »ábyrgð« (manni er spurn:

Hverskonar ábyrgð ?) á þessari reiku-

ingsskekkju, sem yfirskoðunarmenn

telja vera i því fólgna, ekki að neitt

»vanti«, heldur að »landssjóður er tal-

inn eiga meira / verzlun sinni, held-

ur en sizt í landsreikningi, að hann

hafi til hennar lagt*, þá er það vit-

anlega sá stjórn, er qerir upp reikn-

ingana og afhendir þá slíka. En pað

var hin nýja stjórn, hin þríhöfðaða

— stjórn »Tímans«, eins og bent

hefir verið á hér á undan. Hún sezt

í sessinn [með drsbyrjun 1917, og

skilar þessum reikningum til yfir-

skoðunarmanna ekki fyr en 24. f'ebr.

s. i. Um vorið fær þessi sama stjórn

tækifæri til þess að athuga reikning-

ana á.ný og hefir þá látið endur-

skoða alla landsverzlunina. Svarar

hún yfirskoðunarmönnum þann veg,

að eigi verður annað séð en að hún

telji sig \úrMt\ getz jullnagjandi grein

fyrir pví, að hér sé í raun rtttri

ekki (lengur) urn neina reikningsskekkju

að raða!     Nú sé alt  komið i lag.

Það virðist því, samkvæmt yfir-

lýsingu stjórnarinnar, sem menn ætla

að >Tíminn« meti enn nokkurs,

ekki an.nað eftir, en að þessi leið-

rétta reikningsfærsla komi glöggar

fram, i næstu landsreikningum, eins

og Alþingi ætlaðist til. En á maður

á trúa því, að hin virðulega og há-

gáfaða — og sérstaklega reiknings-

fróða — stjórn treysti sér ekki til

pess, og að sérstaka »rannsókn« sam-

kvæmt kröfu, sem %pingmálajundir*(!)

eigi að gera, þurfi til þess að koma

þessu þrekvirki í framkvæmd?

Nei, í hyldýpi heimskunnar sér

ekki til botns.

Eða ætli menn eigi að fá að líta

þingmenn »Tímans« bera fram til-

lögu um þetta á þingi? Við sjáum

hvað þeir gera, kempurnar.

En hvernig vill nú »Tíminn« gera

mönnum það skiljanlegr, að >ísa-

foldar-liðið* (á máli blaðsins) beri

ábyrgð á þessari reikningsfærslu eða

þurfi að gera grein fyrir nokkru þar

að lútandi? Og ef blað þetta vill

enn beimfæra þetta skrifstofumál til

stjórnartíðar E. A., sem á sima stend-

ur, þá má loks minna á, að því virð-

ist hafa skotist að geta þess, hvaða

maður pað er, sem þá og áður bar

hina skrijstojulegu yfirábyrqð, á þessu

atriði sem öðrum, en það er —

tenqdajaðir ritstjóra iTimansi, land-

ritarinn! Ætti nú blaðið að geta

fræðst af h&flum.

Menn segja, að þetta blað, sem

ekki hefir orðið komist hjá að minn-

ast hér, »Tíminn«, telji sig vera

málgagn hinnar rómuðu »samvinnu-

stefou*, »ungmennafél.-hreyfingar-

innar* m. m. Þær birtast hér i

glæstu ljósi, eða hitt þó heldur. Þvi

líkt endemismálgagn 1 Ef blaðið, klíka

þess og óstjórn sú, sem hún hefir

staðið fyrir, ekki megnnr að gera

þéssar stefnur óvinsælar, þá má það

sannarlega slembilukka kallast. Því

að ef samvitmupólitlk á að rekast á

þenna hátt í landinu, ef unqmenna-

hreyfingin á að bera þá ávöxtu eina,

er hér koma fram, — biðjum þá

fyrir okkur.

Nokkrir voru þeir, sem hngðu, að

framkoma blaðsins kynni ef til vill

að taka einhverjum stakkaskiftum, á

yfirborðinu að minsta kosti, er upp-

gjafapresturinn frá Hesti gerðist þar

ritstjóri, sa, er ætlaði sér að verða

guðfræðiskennari við háskólann eins

og kunnugt er. Hann átti þó að

hafa mentunina, töldu menn. En

því fer fjarri að svo hafi orðið. And-

inn er samur — aðferðin söm. Á-

hrif >guðsmenskunnar« hafa einung-

is birst í engu minni lævísi og enn

hrottalegra orðbragði. T. d. notar

hinn nýi ritstjóri varla oiðið »ósann-

indi«, ef hann þarf á slíku hugtaki

að halda, heldur stagast hann jafnan

á lýqi, er siðaðir menn hafa nú útrýmt

úr ritmáli sínu, enda geta legið við

þvi viti samkvæmt hegningarlögum

landsins. Þetta á víst að sýna stejn-

urnar og efla menninguna, sem þeir

eru að tala um, að þeir séu merkis-

berar fyrirl

Til þess að sji handaverkin þeirra,

sem blaðinu þjóna, þúrfa menn ekki

annað en að taka fyrir sig þetta sama

tölublað, er umrædd ?óreiðu«-grein

stendur i. Blaðið er ekki nema hálft

og þó er þar ærinn vetrarforði ósann-

inda og blekkinga. Þeir klykkja út

árið með því, heiðursmennirnir. —

Þar má t. d. einnig sjá áframhald

reginþvættingsins u.m »samsærið«,

sem einhver sturluð mannkind hefir

fundið upp að stofnað hafi verið til

gegn landsstjórninni (flestu finst þeim

þó geta komið til tals áð beita, þegar

stjórnin þeirra er annars vegar). Er

ótrúlegt, að fullorðnir menn skuli

vilja láta hafa sig að háði og spé

fyrir að flytja greinar um þetta, blað

eftir blað. — Þar eru enn fremur

draumórar um »þrístjórana« eða þrí-

veldasambandið, sem >Tíminn« þyk-

ist vita að steypa muni stjórninni,

þótt enginn flugufótur sé fyrir neinu

sliku sambandi. En þeir virðast eiga

sér aljs ills von, »Tímans«menn —

Loks er þar næsta kátleg grein um

»fulltrúann í Ameríku«, sem ósann-

ar alt það, sem blaðið hefir áður um

það mál sagt, en svo vill auðvitað

til, að þar er líka farið með svört

ósannindi. Sá flokkur manna, sem

lið >Tímans« óttast hvað mest, eru

þeir, sem blaðið kallar >langsum-

menn«; gerir það sér einna mest far

um að leggja þá í einelti, býst lík-

lega við, að þeir verði sér.þungir í

skauti. Telur það nú pá hafa ráðið

því á þingi í sumar, að >ungur verzl-

unarmaður úr Rvík« (það á við Jón

Sivertsen) hafir verið látinn sitja

vestra til aðstoðar Arna Eggertssyni.

Hrakyrðir það »fullveldisnefcdina« i

neðri* deild og segir hana >grann-

vitra«-og/langsum-lyntal Blaðið er

alveg biiið að gleyma þvi, 'sem það

vissi þó áður, að það var þrímenn-

ingsstjórnin, sem sendi'þenna mann

út af örkinni og sætti fyrir það ákúr-

um, m. a. »Iangsum-mannanna«, ut-

an þings og innan. Enn man blað-

ið það ekki, að »Iangsum-menn«

voru ekki i meiri hluta í neinni nefnd

í þinginu og gátu því ekki ráðið

neinu um þetta; en þar sem það

kom til þeirra kaáta, þá kröfðust þeir

þess beinlinis, að maður þessi yrði

kallaður heim og aðrir sendir í stað-

inn.

Svona fer sá maður með sann-

leikann, er fyrir skemstu þóttist vera

að boða hann fáráðum sálum þessa

lands, og liklega þykist enn, þótt

»atvinnugreinarnar« þyki nokkuð

sundurleitar!

Þess er eigi þörf að geta, sem

sjálfsagt þykir, að í þessu sama blaði

er, auk þes5 sem áður er talið,

komið að hnútum til kaupmanna.

Þeir eiga nú að verða þær grýlur,

er klika >Tímans« ætlar sér að nota til

að keyra þá ósjálfstæðustu meðal

þjóðarinnar út á hina hálu braut

þeirrar fláttskaparstefnu, sem nú

upp á síðkastið hefir verið notuð og

þetta lið ætlar sér að nota til þess

annarsvegar að gera ónytjungana að

ráðandi mönnum og hinsvegar að

seðja eiginhagsmuna-girnd þeirra,

er leika forsprakka. Til þess að afla

sér fylgis hafa þeir jafnvel þóztætla

sér að sameina hagsmuni sveita-

banda og verkamanna kaupstað-

anna(!), og hafa að því er talið er

fengið nokkra af hinum óvitrustu

meðal »leiðtoga« hinna síðargreindu

til að fallast á þetta. Til alls þessa

er nii óspart alið á tortrygni til

þeirra manna, sem nýtastir hafa

reynst eða líklegastir eru til að

reynast.

Hvað sérstaklega viðvíkur kaup-

mannahatrinu, þá er veit að athuga,

að landsstjórnin, sem >Timinn«

styður, hefir nú orðið til neydd, að

fá kaupmenn til þess að taka að sér

að reyna að sjá farborða óskabarn-

inu, landsverzluninni, sem þó átti

að verða eitt af þvi, sem kæmi þeim

fyrir kattarnef. Og rógburður, sem

blaðið hefir dreift lit um þann kaup-

manú, er fyrstur hafði umsjón lands-

verzlunarinnar, hefir nií, að nokkru

mjög nýlega, verið átakanlega hrak-

inn,  en   það   þorir   þetta hugrakka

málgagn engan veginn að láta koma

i dagsbirtuna.

»Tíminn« er blað atvinnumála-

ráðherrans. Það er engum vafa undir-

orpið. Og ýmsir telja hann og flokk

hans i höndunum á klíku þeirri,

sem mestu ræður við blaðið. Ef svo

er, þá er ekki við góðu að búast.

Eg vorkenni honum sannarlega að

vera þannig settum, því að engan

hefi eg heyrt efa það, að hann væri

sjálfur heiðvirður maður á alla lund,

þótt hann vitanlega hefði ekki áct

að taka að sér það starf er hann nú

hefir á hendi. En — á meðaa hann

er i stjórn og blaðið er stjórnar-

blað, verður hann einhverju að ráða

um það, sem í því stendur, hvort

það er fyrir utan takmörk almenns

velsæmis eða ekki. Ella er svo talið,

að stjórnin beri siðferðislega ábyrgð

á þeim ósóma, sem hiin lætur við-

gangast í málgögnum sínum, ekki

sízt, eý um stjórnmálejni er að

raða. Þetta er hvarvetna viðurkent,

þótt þroskaléysi stýri því, að hér á

landi er þvi ekki nægur gaumur

gefinn. Og fyrir þessar sakir drap

eg á þetta atriði á síðastliðnu þingi,

þá er tilefni gafst til.

Þar sem   atvinnumálaráðherranum

sem stjórnanda hlýtur að verakunnugt

um,   að   æruleysis-sakir   þær,    sem

getið er að framan og málgagn hans

hefir   borið   á fyrverandi   stjórn  og

fylgismenn hennar, eru staðleysur á

engum   rökum   bygðar,   þá   er  hér

með skorað á hann að gefa það   tíl

kynna og þvo hendur sínar af þeim,

ef hann   á ekki að teljast   samsekur

blaðinu um áburðinn.

G.-Sv.

Aukaþing?

Það hefir Isafold heyit ntan að

sér, án þess hiin geti haft það eftir

stjórn eðaþingmönnum, aðsennilega

muni þess von, að aukaþing verði

kvatt saman áður en mjög langt

liður.

Kvað stjórnin hafa haldið tvo

fundi með þingmönnum þeim, sem

hér eru i bænum til þess m. a.

að »ráðslaga« við þá um aukaþing

og á þeim fundum hafa komið

fram afdráttarlausar óskir eða kröfur

um framkvæmd þeirrar   ráðstöfunar.

Sagt er, að tveir ráðherranna hafi

ekki sett sig móti því, en hinn þriðji

(Yztafellon) ekkert viljað hafa með

það að gera, og borið fyrir sig við-

báru, sem yfimaður hans, Hriflon,

kvað hafa verið að reyna að koma

inn í fólk, að .það gæti þó ekki

gengið, »að halda 3 þing á 16 mán-

uðumU

Þeir eru báðir hræddir um sig,

Yztafellon um ytri dýrð og Hriflon

um baktjaldavaldið, ef þing fengi að

rannsaka ráðsmensku þeirra — og

þá er eigi i það horft, að slá ryki í

augu þjóðarinnar.   »

Hvenær hefir verið meiri þörf á

þvi, að fullriiar þjóðarinnar sviftu

taumunum af stjórn hennar?

Aldreil

Hvort aukaþingið, sem þó er enn

að eins með spurningartákní, ber

gæfu etil þess að meta þjóðheill

meira en fordildar hégóma einstakra

manna og graftrarbólgna flokks-

hagsmuna-igerð, verður tíminn —

en ekki Timinn — að leiða í ljós.

' En verra getur það ekki orðið,

stjórnarfarið, en það er — og því

er að gera sér von um eitthvað

betra.

Mannslát.

Hinn 22. desemb. f. á. aodaðist

lón bóndi Bergsson á Ölvaldsstöð-

um í Mýrasýslu, eftir þunga legu i

krabbameint; vandaður maður og vel

látinn. Hann lætur eftir sig konu

og 2 syni.

Tíðarfarið.

Eftir hina ágætu hláku um jólin

gerði á þrettándanum gr|mdar-bruna-

frost, sem haldist hefir nokkurnveg-

irm látlaust alla þessa viku, og mun

vera hinn harðasti frostakafli hér

sunnanlands síðan hörku-veturinn

mikla   1880—1881.

Svo mikil hefir frostharkan verið,

að höfnina lagði 6 þumlunga þykk-

um ís og mátti fyrri hluta vikunnar

sjá mýgrút af fólki á gangi um ís-

inn. Skipin, sem út þurftu, áttn mjög

erfitc um að brjóta ísinn og ryðja

sér braut og þurfti að leita fulltingis

björgunarskipsins »Geir«, helzt þeirra-

var Lagarfoss.

Haldi þessari kulda-óáran áfram

mega horfur til lands og sjávar heita^

óskaplegar.

Flutningsteppa

frá Vesturheimi verður nii fyrst

um sinn, að því er skeyti frá erind-

reka Eimskipafélagsings í New York

segir. Fyrir þær sakir situr Gullfoss

,hér enn og bíður byrjar, þ. e. þess

að útflutningsleyfi fáist frá Vestur-

heimi.

Bæ j arstjórn arkosning

fór nýlega fram á Isafirði. Kosn-

ingu hlutu: Jóhann Þorsteinsson

kaupm., Helgi Sveinsson bankastj.

og Magniis Thorberg simastöðvarstj,

Skipafregn:

Lagarfoss fór héðan auatur og

norður um land á þriðjudag. Meðal

farþega vou Páll Eiuarsson bókhald-

ari á leið til Húsavíkur, þar sem hann

tekur við verzlunarstjórastörfum fyrir

Benedikt kaupm. Bjarnason.

EranceB Hyde leiguBkiplanda-

stjórnarinnar kom til New-York í

fyrri viku eftir aðeins 18 daga ferö

frá ísafirði.

Hæjarstjómarkosningin í Beykja-

vik fer fram þ. 31, janúar. Líklega

verður færra um lista en verið hefir.

Hið nýja kosniugafélag >Sjálfstjórn«,

sem berst fyrir því, að fá í bæjar-

stjóru fjölbæfa menn af öllum stétt-

um mun að sjálfsögðu hafa sinn sér-

staka lista, aem gera má ráð fyrir

að hljóti að fá afar mikið fylgi, ef

félagið fylgir stefnu sinui í framkvæmd.

inni. A hinu bóginn má gera ráð

fyrir því, að alþýðufélögin komi og

fram með lista, sem ekki er tiltöku-

mál •— i sjáfu sér, en mikill ábyrgðar-

hluti er það ef þau láta bafa sig til

þess að fylla lista sinn með alóhæf-

um mönnum til starfa — bara þeir

hafi á sér binn misskilda jafnaðar-

menskuhjúp, aem markaður er í

Dagsbrún og beri á sér binn falsaða

jafnaðarmensku! stimpil, sem þeir

horrar, er Dagsbrún ráða eru fulltrúar

fyrir.

Iljúskapur: þ. 5. jan. voru gefin

saman jungfr. Asa Kristjansdóttir

(háyfirdómara) og Boss-Kronika,

skipstjórr sem nokkur undaufarin ár

hefir verið skipstjóri á skipum Tore-

félagsins m. a. Sterling.

Ungu hjónin fara brúðkaupsferð

sín suður til Miðjarðarhafs á skipinu

Mjölni, sem bráðguminn ræður nú

fyrir.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4