Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						X
ISAFOLD
mikinn, en heldnr eigi nokkurn
skapaðan hlnt annað en rugling i
reikningsfærslu. Og enginn maður
á þingi var í vafa um það, né held-
ur hefi eg beyrt gerðar getsakir utn
annað af nokkrum manni, nema nú
af þeim óvandaða strákahóp, sem
fylking >Timans« virðist að nokkru
mynduð af. —
Flestir munu nú geta áttað sig á,
að reikningsskekkjur muni geta kom-
ið fyrir i öðru eins bákni og lands-
verzlunin er, þar sem aðalforstaða
hennar hefir að mestu leyti fram að
þessu verið í höndum þeirra manna,
er aldrei hafa áður við þvílíkt feng-
ist, og sérstaklega hefir óhæfum
mönnum verið beitt þar til verka,
síðan er þrimenningsstjórnin (»Tím-
ans<) kom til valda i byrjun fyrra
árs (1917) — enda hefir þar einmitt
alt verið í sukki síðan, vitleysurnar
hrúgast hver á annari og bókfærsla
i engu lagi, eins og vafalaust mun
sýna sig á siðan. Stjófnin lofaði
Alþingi á siðastliðnu sumri, eftir
beinni kröfu þess, að koma góðu
lagi á landsverzlunina og setja hana
nndir bæfa forstjórn, en'hún hefir
svikist um það — og á því á ráð-
herra >Tímans«, atvinnumálaráðherr-
ann, aðalsökina —, en langt verður
þangað til að séð er fyrir endann á
þessu óforsvaranlega ráðleysi. Nú
fyrst hefir landsstjórnin, tilneydd,
geit gangskör að þessu, oghefirnú,
eftir því sem sjálfur «Tíminn« seg-
ir á öðrum stað, orðið að skipa
sérstaka rannsóknarneýnd á það fyrir-
komulag verzlunarinnar, sem sljórn-
in hefir haldið henni i, og lið henn-
ar talið hina mestu fyrirmynd, alt
þangað til í óefni var komið. Þessi
rannsóknarnefnd á nú að taka að
sér forstöðu landsverzlunarinnar, en
eigi hefir það heyrst, að henni h%fi
verið falið það nauðsynjaverk, að
sópa út þeim hóp ónytjunga, er þar
hafa verið settir inn sem hálaunaðir
brauðbitar úr kliku atvinnumálaráð-
herrans, en vonandi er að hún hafi
heimild til þess.
Ef nii gengið er á lag »Tímans«
og athugað hverjum þessi ruglingur
eða reikcingsskekkja (í landsverzlun-
inni) sé að kenna, þá er ekki í nein-
ar grafgötur um það að fara, að það
er þeim að kenna, er gengið hafa
frá og gert upp þessa reikninga. Nú
veit hver maður, sem ekki er fá-
bjáni, að það eru ekki ráðherrarnir,
sém hafa reikningsfærslu landsins á
hendi og þvi sizt landsverzlunarinn-
ar, nema þá að svo sé, að hinn ágæti
atvinnumálaráðherra okkar hafi nú
tekið hana að sér. Um reiknings-
færsluna hafa að þessu annast skrif-
stofur stjórnarráðsins, landsféhirðir,
og svo skrifstofa landsverzlunarinnar.
En eý nú nokkur sérstakur ráð-
herra ber »ábyrgð« (manni er spurn:
Hverskonar ábyrgð ?) á þessari reiku-
ingsskekkju, sem yfirskoðunarmenn
telja vera i því fólgna, ekki að neitt
»vanti«, heldur að »landssjóður er tal-
inn eiga meira / verzlun sinni, held-
ur en sizt í landsreikningi, að hann
hafi til hennar lagt*, þá er það vit-
anlega sá stjórn, er qerir upp reikn-
ingana og afhendir þá slíka. En pað
var hin nýja stjórn, hin þríhöfðaða
— stjórn »Tímans«, eins og bent
hefir verið á hér á undan. Hún sezt
í sessinn [með drsbyrjun 1917, og
skilar þessum reikningum til yfir-
skoðunarmanna ekki fyr en 24. f'ebr.
s. i. Um vorið fær þessi sama stjórn
tækifæri til þess að athuga reikning-
ana á.ný og hefir þá látið endur-
skoða alla landsverzlunina. Svarar
hún yfirskoðunarmönnum þann veg,
að eigi verður annað séð en að hún
telji sig \úrMt\ getz jullnagjandi grein
fyrir pví, að hér sé í raun rtttri
ekki (lengur) urn neina reikningsskekkju
að raða!     Nú sé alt  komið i lag.
Það virðist því, samkvæmt yfir-
lýsingu stjórnarinnar, sem menn ætla
að >Tíminn« meti enn nokkurs,
ekki an.nað eftir, en að þessi leið-
rétta reikningsfærsla komi glöggar
fram, i næstu landsreikningum, eins
og Alþingi ætlaðist til. En á maður
á trúa því, að hin virðulega og há-
gáfaða — og sérstaklega reiknings-
fróða — stjórn treysti sér ekki til
pess, og að sérstaka »rannsókn« sam-
kvæmt kröfu, sem %pingmálajundir*(!)
eigi að gera, þurfi til þess að koma
þessu þrekvirki í framkvæmd?
Nei, í hyldýpi heimskunnar sér
ekki til botns.
Eða ætli menn eigi að fá að líta
þingmenn »Tímans« bera fram til-
lögu um þetta á þingi? Við sjáum
hvað þeir gera, kempurnar.
En hvernig vill nú »Tíminn« gera
mönnum það skiljanlegr, að >ísa-
foldar-liðið* (á máli blaðsins) beri
ábyrgð á þessari reikningsfærslu eða
þurfi að gera grein fyrir nokkru þar
að lútandi? Og ef blað þetta vill
enn beimfæra þetta skrifstofumál til
stjórnartíðar E. A., sem á sima stend-
ur, þá má loks minna á, að því virð-
ist hafa skotist að geta þess, hvaða
maður pað er, sem þá og áður bar
hina skrijstojulegu yfirábyrqð, á þessu
atriði sem öðrum, en það er —
tenqdajaðir ritstjóra iTimansi, land-
ritarinn! Ætti nú blaðið að geta
fræðst af h&flum.
Menn segja, að þetta blað, sem
ekki hefir orðið komist hjá að minn-
ast hér, »Tíminn«, telji sig vera
málgagn hinnar rómuðu »samvinnu-
stefou*, »ungmennafél.-hreyfingar-
innar* m. m. Þær birtast hér i
glæstu ljósi, eða hitt þó heldur. Þvi
líkt endemismálgagn 1 Ef blaðið, klíka
þess og óstjórn sú, sem hún hefir
staðið fyrir, ekki megnnr að gera
þéssar stefnur óvinsælar, þá má það
sannarlega slembilukka kallast. Því
að ef samvitmupólitlk á að rekast á
þenna hátt í landinu, ef unqmenna-
hreyfingin á að bera þá ávöxtu eina,
er hér koma fram, — biðjum þá
fyrir okkur.
Nokkrir voru þeir, sem hngðu, að
framkoma blaðsins kynni ef til vill
að taka einhverjum stakkaskiftum, á
yfirborðinu að minsta kosti, er upp-
gjafapresturinn frá Hesti gerðist þar
ritstjóri, sa, er ætlaði sér að verða
guðfræðiskennari við háskólann eins
og kunnugt er. Hann átti þó að
hafa mentunina, töldu menn. En
því fer fjarri að svo hafi orðið. And-
inn er samur — aðferðin söm. Á-
hrif >guðsmenskunnar« hafa einung-
is birst í engu minni lævísi og enn
hrottalegra orðbragði. T. d. notar
hinn nýi ritstjóri varla oiðið »ósann-
indi«, ef hann þarf á slíku hugtaki
að halda, heldur stagast hann jafnan
á lýqi, er siðaðir menn hafa nú útrýmt
úr ritmáli sínu, enda geta legið við
þvi viti samkvæmt hegningarlögum
landsins. Þetta á víst að sýna stejn-
urnar og efla menninguna, sem þeir
eru að tala um, að þeir séu merkis-
berar fyrirl
Til þess að sji handaverkin þeirra,
sem blaðinu þjóna, þúrfa menn ekki
annað en að taka fyrir sig þetta sama
tölublað, er umrædd ?óreiðu«-grein
stendur i. Blaðið er ekki nema hálft
og þó er þar ærinn vetrarforði ósann-
inda og blekkinga. Þeir klykkja út
árið með því, heiðursmennirnir. —
Þar má t. d. einnig sjá áframhald
reginþvættingsins u.m »samsærið«,
sem einhver sturluð mannkind hefir
fundið upp að stofnað hafi verið til
gegn landsstjórninni (flestu finst þeim
þó geta komið til tals áð beita, þegar
stjórnin þeirra er annars vegar). Er
ótrúlegt, að fullorðnir menn skuli
vilja láta hafa sig að háði og spé
fyrir að flytja greinar um þetta, blað
eftir blað. — Þar eru enn fremur
draumórar um »þrístjórana« eða þrí-
veldasambandið, sem >Tíminn« þyk-
ist vita að steypa muni stjórninni,
þótt enginn flugufótur sé fyrir neinu
sliku sambandi. En þeir virðast eiga
sér aljs ills von, »Tímans«menn —
Loks er þar næsta kátleg grein um
»fulltrúann í Ameríku«, sem ósann-
ar alt það, sem blaðið hefir áður um
það mál sagt, en svo vill auðvitað
til, að þar er líka farið með svört
ósannindi. Sá flokkur manna, sem
lið >Tímans« óttast hvað mest, eru
þeir, sem blaðið kallar >langsum-
menn«; gerir það sér einna mest far
um að leggja þá í einelti, býst lík-
lega við, að þeir verði sér.þungir í
skauti. Telur það nú pá hafa ráðið
því á þingi í sumar, að >ungur verzl-
unarmaður úr Rvík« (það á við Jón
Sivertsen) hafir verið látinn sitja
vestra til aðstoðar Arna Eggertssyni.
Hrakyrðir það »fullveldisnefcdina« i
neðri* deild og segir hana >grann-
vitra«-og/langsum-lyntal Blaðið er
alveg biiið að gleyma þvi, 'sem það
vissi þó áður, að það var þrímenn-
ingsstjórnin, sem sendi'þenna mann
út af örkinni og sætti fyrir það ákúr-
um, m. a. »Iangsum-mannanna«, ut-
an þings og innan. Enn man blað-
ið það ekki, að »Iangsum-menn«
voru ekki i meiri hluta í neinni nefnd
í þinginu og gátu því ekki ráðið
neinu um þetta; en þar sem það
kom til þeirra kaáta, þá kröfðust þeir
þess beinlinis, að maður þessi yrði
kallaður heim og aðrir sendir í stað-
inn.
Svona fer sá maður með sann-
leikann, er fyrir skemstu þóttist vera
að boða hann fáráðum sálum þessa
lands, og liklega þykist enn, þótt
»atvinnugreinarnar« þyki nokkuð
sundurleitar!
Þess er eigi þörf að geta, sem
sjálfsagt þykir, að í þessu sama blaði
er, auk þes5 sem áður er talið,
komið að hnútum til kaupmanna.
Þeir eiga nú að verða þær grýlur,
er klika >Tímans« ætlar sér að nota til
að keyra þá ósjálfstæðustu meðal
þjóðarinnar út á hina hálu braut
þeirrar fláttskaparstefnu, sem nú
upp á síðkastið hefir verið notuð og
þetta lið ætlar sér að nota til þess
annarsvegar að gera ónytjungana að
ráðandi mönnum og hinsvegar að
seðja eiginhagsmuna-girnd þeirra,
er leika forsprakka. Til þess að afla
sér fylgis hafa þeir jafnvel þóztætla
sér að sameina hagsmuni sveita-
banda og verkamanna kaupstað-
anna(!), og hafa að því er talið er
fengið nokkra af hinum óvitrustu
meðal »leiðtoga« hinna síðargreindu
til að fallast á þetta. Til alls þessa
er nii óspart alið á tortrygni til
þeirra manna, sem nýtastir hafa
reynst eða líklegastir eru til að
reynast.
Hvað sérstaklega viðvíkur kaup-
mannahatrinu, þá er veit að athuga,
að landsstjórnin, sem >Timinn«
styður, hefir nú orðið til neydd, að
fá kaupmenn til þess að taka að sér
að reyna að sjá farborða óskabarn-
inu, landsverzluninni, sem þó átti
að verða eitt af þvi, sem kæmi þeim
fyrir kattarnef. Og rógburður, sem
blaðið hefir dreift lit um þann kaup-
manú, er fyrstur hafði umsjón lands-
verzlunarinnar, hefir nií, að nokkru
mjög nýlega, verið átakanlega hrak-
inn,  en   það   þorir   þetta hugrakka
málgagn engan veginn að láta koma
i dagsbirtuna.
»Tíminn« er blað atvinnumála-
ráðherrans. Það er engum vafa undir-
orpið. Og ýmsir telja hann og flokk
hans i höndunum á klíku þeirri,
sem mestu ræður við blaðið. Ef svo
er, þá er ekki við góðu að búast.
Eg vorkenni honum sannarlega að
vera þannig settum, því að engan
hefi eg heyrt efa það, að hann væri
sjálfur heiðvirður maður á alla lund,
þótt hann vitanlega hefði ekki áct
að taka að sér það starf er hann nú
hefir á hendi. En — á meðaa hann
er i stjórn og blaðið er stjórnar-
blað, verður hann einhverju að ráða
um það, sem í því stendur, hvort
það er fyrir utan takmörk almenns
velsæmis eða ekki. Ella er svo talið,
að stjórnin beri siðferðislega ábyrgð
á þeim ósóma, sem hiin lætur við-
gangast í málgögnum sínum, ekki
sízt, eý um stjórnmálejni er að
raða. Þetta er hvarvetna viðurkent,
þótt þroskaléysi stýri því, að hér á
landi er þvi ekki nægur gaumur
gefinn. Og fyrir þessar sakir drap
eg á þetta atriði á síðastliðnu þingi,
þá er tilefni gafst til.
Þar sem   atvinnumálaráðherranum
sem stjórnanda hlýtur að verakunnugt
um,   að   æruleysis-sakir   þær,    sem
getið er að framan og málgagn hans
hefir   borið   á fyrverandi   stjórn  og
fylgismenn hennar, eru staðleysur á
engum   rökum   bygðar,   þá   er  hér
með skorað á hann að gefa það   tíl
kynna og þvo hendur sínar af þeim,
ef hann   á ekki að teljast   samsekur
blaðinu um áburðinn.
G.-Sv.
Aukaþing?
Það hefir Isafold heyit ntan að
sér, án þess hiin geti haft það eftir
stjórn eðaþingmönnum, aðsennilega
muni þess von, að aukaþing verði
kvatt saman áður en mjög langt
liður.
Kvað stjórnin hafa haldið tvo
fundi með þingmönnum þeim, sem
hér eru i bænum til þess m. a.
að »ráðslaga« við þá um aukaþing
og á þeim fundum hafa komið
fram afdráttarlausar óskir eða kröfur
um framkvæmd þeirrar   ráðstöfunar.
Sagt er, að tveir ráðherranna hafi
ekki sett sig móti því, en hinn þriðji
(Yztafellon) ekkert viljað hafa með
það að gera, og borið fyrir sig við-
báru, sem yfimaður hans, Hriflon,
kvað hafa verið að reyna að koma
inn í fólk, að .það gæti þó ekki
gengið, »að halda 3 þing á 16 mán-
uðumU
Þeir eru báðir hræddir um sig,
Yztafellon um ytri dýrð og Hriflon
um baktjaldavaldið, ef þing fengi að
rannsaka ráðsmensku þeirra — og
þá er eigi i það horft, að slá ryki í
augu þjóðarinnar.   »
Hvenær hefir verið meiri þörf á
þvi, að fullriiar þjóðarinnar sviftu
taumunum af stjórn hennar?
Aldreil
Hvort aukaþingið, sem þó er enn
að eins með spurningartákní, ber
gæfu etil þess að meta þjóðheill
meira en fordildar hégóma einstakra
manna og graftrarbólgna flokks-
hagsmuna-igerð, verður tíminn —
en ekki Timinn — að leiða í ljós.
' En verra getur það ekki orðið,
stjórnarfarið, en það er — og því
er að gera sér von um eitthvað
betra.
Mannslát.
Hinn 22. desemb. f. á. aodaðist
lón bóndi Bergsson á Ölvaldsstöð-
um í Mýrasýslu, eftir þunga legu i
krabbameint; vandaður maður og vel
látinn. Hann lætur eftir sig konu
og 2 syni.
Tíðarfarið.
Eftir hina ágætu hláku um jólin
gerði á þrettándanum gr|mdar-bruna-
frost, sem haldist hefir nokkurnveg-
irm látlaust alla þessa viku, og mun
vera hinn harðasti frostakafli hér
sunnanlands síðan hörku-veturinn
mikla   1880—1881.
Svo mikil hefir frostharkan verið,
að höfnina lagði 6 þumlunga þykk-
um ís og mátti fyrri hluta vikunnar
sjá mýgrút af fólki á gangi um ís-
inn. Skipin, sem út þurftu, áttn mjög
erfitc um að brjóta ísinn og ryðja
sér braut og þurfti að leita fulltingis
björgunarskipsins »Geir«, helzt þeirra-
var Lagarfoss.
Haldi þessari kulda-óáran áfram
mega horfur til lands og sjávar heita^
óskaplegar.
Flutningsteppa
frá Vesturheimi verður nii fyrst
um sinn, að því er skeyti frá erind-
reka Eimskipafélagsings í New York
segir. Fyrir þær sakir situr Gullfoss
,hér enn og bíður byrjar, þ. e. þess
að útflutningsleyfi fáist frá Vestur-
heimi.
Bæ j arstjórn arkosning
fór nýlega fram á Isafirði. Kosn-
ingu hlutu: Jóhann Þorsteinsson
kaupm., Helgi Sveinsson bankastj.
og Magniis Thorberg simastöðvarstj,
Skipafregn:
Lagarfoss fór héðan auatur og
norður um land á þriðjudag. Meðal
farþega vou Páll Eiuarsson bókhald-
ari á leið til Húsavíkur, þar sem hann
tekur við verzlunarstjórastörfum fyrir
Benedikt kaupm. Bjarnason.
EranceB Hyde leiguBkiplanda-
stjórnarinnar kom til New-York í
fyrri viku eftir aðeins 18 daga ferö
frá ísafirði.
Hæjarstjómarkosningin í Beykja-
vik fer fram þ. 31, janúar. Líklega
verður færra um lista en verið hefir.
Hið nýja kosniugafélag >Sjálfstjórn«,
sem berst fyrir því, að fá í bæjar-
stjóru fjölbæfa menn af öllum stétt-
um mun að sjálfsögðu hafa sinn sér-
staka lista, aem gera má ráð fyrir
að hljóti að fá afar mikið fylgi, ef
félagið fylgir stefnu sinui í framkvæmd.
inni. A hinu bóginn má gera ráð
fyrir því, að alþýðufélögin komi og
fram með lista, sem ekki er tiltöku-
mál •— i sjáfu sér, en mikill ábyrgðar-
hluti er það ef þau láta bafa sig til
þess að fylla lista sinn með alóhæf-
um mönnum til starfa — bara þeir
hafi á sér binn misskilda jafnaðar-
menskuhjúp, aem markaður er í
Dagsbrún og beri á sér binn falsaða
jafnaðarmensku! stimpil, sem þeir
horrar, er Dagsbrún ráða eru fulltrúar
fyrir.
Iljúskapur: þ. 5. jan. voru gefin
saman jungfr. Asa Kristjansdóttir
(háyfirdómara) og Boss-Kronika,
skipstjórr sem nokkur undaufarin ár
hefir verið skipstjóri á skipum Tore-
félagsins m. a. Sterling.
Ungu hjónin fara brúðkaupsferð
sín suður til Miðjarðarhafs á skipinu
Mjölni, sem bráðguminn ræður nú
fyrir.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4