Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						ISAFOLD
kvefsótiir, af pví enn pá peJckht entr-
in betri Ixkninga-aðferð. Auk pess
telja peir að sumar aý peim reqlum,
sem »Tíminnt birtir, %cti verið bein-
línis skaðleqar, sírstakleqa sveltani.
Refclur þæ*, sem »Tíminn« heíir
birt, eru lýsing á lækDÍDga-aðferð
hr. læknis Þórðar Sveinssonai, sem
verið hefir læknir í  bamaskólanutr.
Út af þessari yfiilýsingu vil eg
geta þess, að þótt formaður Læktu
£61. Rvíkur hafi gengist fyrir biit-
ingu hennar, hefir enginn fundur
verið haldinn um þetta mál í lækra-
félaginu, og ber þvi ekki að skoða
yfirlýsing þessa sem fundarilyktnn
félagsms, Formaður hefir þvt að
mínu áliti enga heimild til að koma
fram í þessu máli í nafni læknafé-
lagsins.
Sú nýung er hér að gerast, að
læknar beinlínis vara fólk við lækn-
isstarfsemi Collega, sem hirsgað til
hefir þótt standa framarlega meða!
islenzkra lækna að iæknislegri þekk-
ingu og andans atgerfi. Eftstur á
blaði er landlæknir. Er það sam-
boðið emhætti hans, að vara sjúkl
inga við »skaðlegri« lækningastarf-
semi læknis, sém hefir jus practi-
csndi?
Þvi furðulegri er þessi yflrlýsing,
sem læknarnir í raun og veru eru
sár-óánægðir með sína venjulegu
inflúenzu-lækning; þess heldur ættu
þeir að taka vel nýjum læknínga-
aðferðum, og reyna þær, eða að
minsta kosti láta þann lækni óáreitt-
an, sem hefir hug og hugkvæmd til
nýrra tilrauna.
Þórður Sveinsson getur að vísu
ekki lagt fram fullgilda sönnun fyr-
ir ágæti sinnar aðferðar. En lækn-
arnir, sem yfilýsinguna birta, h»fa
heldur ekki gögn í hendi til að
sanna, að þeirra meðferð á sjúklingi
um sé betri en lækning Þ. Sv.
Til þess mundi þurfa nákvæma
»journala« um alt ástand sjúkling-
anna, en þá hefir hvorugur málsað-
ilja í höndum. Hvor um fig verð-
ur því í þessu efni að styðjast við
sina persónulegu reynslu og skoðun.
Óneitanlega virðist nær að ætla, að
Þ. Sv. hafi réttari hugmynd um
lækninga-aðferð sína, heldur en þeir
læknar, sem aldrei hafa leynt hana.
Án þess að eg hafi reynzlu i
þessu efni, get eg vel fallut á þá
hugsun, sem liggur til grundvallar
íyrir meðferð Þ. Sv., að gera tilraun
tíl að skola burtu með svita og
þvagi sjúklinganna eiturefnum (toxin
um), sem gerlarnir mynda í líkam-
anum; er þetta gert með inngjöf á
heitu eða volgu, soðnu vatni. Dm
langan aldur hafa læknar einrriitt
notað þessa lækningu við blóðeitr
anir; en inflúenzan hagar sér nú í
mörgum tilfellum einmitt sem eias
konar eitrun; á það bendir gangur
sjúkdómsins, og þær tegundir geta,
sem fundist hafa. Þ. Sv. hefir ótrú
á þvi, að sjúklingum verði gott af
mat, meðan hitinn er i þeim, og
þess vegna lætur hann á lifa þá vata-
inu einu. Lifeðlisfræðingar hafa
sannað, að mjög lítið er um mynd-
ou meltingarlafa, ef fæðunnar
er ekki neytt með lyst; þar af
leiðandi eru meiri líkindi fyrir
rotnun fæðunnar. Ungbörn með
maga- og garnabólgu lifa stundum
eingöngu á vatni í vikutima. Heppi-
legt hefði auðvitað verið, ef í regl-
um þeim, sem birtust í »Tímanum«,
hefði verið tiltekið með meiri na-
kvæmni, hve marga daga sjúklingur
mætti fá vatnið eingöngu, og sömu-
leiðis áð brýnt hefði verið fyrir
fólki að langvarandi hiti inflúenzu-
sjúklinga gæti stafað af öðrum sjúk-
dómum, t. d. berklaveiki.   En fyrir-
mælin munu aðallega hafa verið
ætluð sjúklingum fystu daga veikinn-
ar, áður en næst til læknis.
Eg skal leiða hjá mér að leggja
nokkurn dóm á hvort lækning Þ.
Sv. sé betti en sú lækning, sem
hinir læknarnir hafa notað; til þess
vantar mig þekking og reyslu, en
það skortir lika þá 10 lækna, sem
vara við Þórði Sveinssyni.
Læknarnir eru seinir á sér; því
vöruðu þeir ekki við Þ. Sv. þegar
í upphafi? í stað þess lögðu þeir
sjúklingana ion i Barnaskólann, undir
læknishönd hans. Þeir reyndu ekki
að telja honum hughvarf; þeir kröfð-
ust þess ekki, að hjúkrunarnefndiu
skipaði annan lækni, en héldu áfram
að leggja svo marga sjúklinga sem
unt var að veita viðtöku inn 1
Barnaskólann, til þess að þeir gætu
notið »skaðlegrar« lækningar Þ. Sv.
Lækna greinir iðulega á um með-
ferð á sjúklingum. Einn vill nota
skurðlækhing við sjúkdómi, sem
annar vill lækna með meðulum og
sérstöku mataræði. Einn læknij vill
nota geislalækning við sjúkling, sem
öðrum virðist réttara að skera upp.
Auðvitað eru læknar á ýmsu máli
um meðferð sjúklinga og vantar sizt
deilur um slíkt í læknajitum og á
málfundum.
En hér er annað og meira á ferð-
inni. Læknarnir neita Þ. Sv. um
rétt til þess að nota lækningu, sem
hann telur heppilega og að engu
leyti kemur i bág við læknislega
hugsun. Þeir vara opinberíega við
lækningum hans. Hvar á þetta að
lenda? Halda lækuarnir að alþyða
manna eigi auðvelt með að átta sig,
þegar staðhæfing stendur staðhæfing
móti. Tímenningarnir eru áreiðan-
lega ósammála sin á milli um ýmis-
legt, viðvikjandi meðferð sjúklinga.
Ætla þeir þá lika að vara hvor við
öðfum í blöðunum, þegar þeim ber
á milli?
Eg skil vel, að læknarnir vildu
gera það kunnugt, að allur sá tnikli
fjöldi inflúenzusjúklinga, sem þeir
hafa haft undir hendi hafi verið
læknaður með þeirri lækningu, sem
þeir telja bezta. Þeir hefðu getað
bætt því við, að þeir vildu ráðleggja
sjúklingum og læknum út um land
að fylgja þessari sömu aðferð, en
lækningu Þ. Sv. vildu þeir ekki
mæla með, vegna þess að þeir hefðu
ekki reynt hana. Lengra gátu þeir,
ekki farið. Þeir hafa engan rétt til
þess að stimpla Þórð Sveinsson
lækni sem skaðlegan mann innan
læknastéttarinnar.
Gunnlaw>ur Claessen.
Aðterð Þ. Sv.
I sambandi við ofanritaða grein
og deilu þá, sem orðin er um lækna-
aðferð Þ. Sv. Þykir oss rétt að
birta hana, eins og hún birtist i
Timanum.
Jafnframt viljum vér láta þess get-
ið, að hr. Þ. Sv. bað ísafold, áður
en læknayfirlýsingin barst blaðinu í
hendur, geta þess, að þessi aðferð
væri eingöngu sin aðferð og hefði
reynst sér vei, en engir aðnr lækn-
ar hefðu notað hana, að svo miklu
leyti, sem hann vissi.
En annars dettur ísafold ekki i
hug að blanda sér í þessa læknadeilu,
telur   það   ekkr leikmanna meðfæri.
Aðferð Þ. Sv. er á þessa leið:
Undirelns og menn verða veikinnar
varir eiga menn að baða fæturna upp
á ókla í eins heitu vatni og menn
geta þolað. Sívefja sig því njeBt í
hlýjum   ullarteppum   næst   sór,    láta
hendurnar vera iausar, leggjast í rúm-
ið og hlúa sem bezt að sór.
Vel hlýtt á að vera í herberginu og
gott ioft, en mjög mikið ríður á að
forðast allan súg.
Síðan á sjúklingurinn að drekka
2—4 potta af aoðnu vatni á dag.
Ef sjúklingurinn fær hósta og þyngsli
fyrir brjóstið, á hann að drekka soðna
vatnið eins heitt og hann þolir það,
oft og lítið í einu.
Verði menn leiðir á soðna vatninu
má setja lítið eitt af salti saman við
það við og við og er gott að skola
munn og háls úr þvi um leið.
Meðan hitinu er í mönuum mega
þeir einskis neyta aunnars en soðna
vatnsins.
Ef menn fá höfuSverk, á að þvo
höðuðið úr volgu vatni. Gott er að
láta þvottaskál með litlu volgu vatni
undir hnakkann og ausa vatninu yfir
hófuðið. Leggja síðan handklæði yfir,
en þurka ekki.
Fái menn óráS, á að baða höfuðið
úr nymjólkurvolgu vatni, annanhvorn
klukkutíma, þangað til ráðið kemur.
Við blóðnösum, sem stundum koma
fyrir í veikinni, nægir það venjulega
að lauga höfuðið á sama hátt úr rétt
að eins volgu vatni.
Hlustarverkur fylgir og oft veikinni.
Skal þá leggja þurra, heita vorull við
eyrað og binda svo fyrir.
Hálsbólga fylgir oft veikinni. Skal
þá sjúklingurinn skola hálsinn vel og
rækilega úr volgu soðnu vatni, einu
glasi, sem í er látin ein teskeið af
venjulegri edikblöndu (ekki vínedik).
Skal það gert í mörgum (12) atrenn-
um. Síðan á sjúklingurinn að skola
sig á n/, á sama hátt, úr volgu soðnu
vatni, einu glasi, sem í er látin ein
teskeið af salti. Batni bólgan ekki
þegar, á að skola sig aftur við og við
úr saltvatni. — Þetta ráð á altaf við
um hálsbólgu.
Um alla, en einkanlega um börn,
verður að gæta þess nákvæmlega að
ekki safnist fyrir og stýflist saur í
þörmunum. A að láta renna inn i
þarmana (»setja pípu«) volgt, þunt,
soðið sápuvatn eða »kamillete«-vatn,
til þess að hreinsa þarmana. Og þeg-
ar hreinsunin hefir átt sór stað er gott
að láta hálfan bolla af volgu, rótt að
eins söltu, soðnu vatni, renna inn í
þarmana.
Sé þessum reglum nákvæmlega fylgt,
er veikinni langoftast lokið á 3—6
dögum.
Menn mega ekki klæðast fyr en á
öðrum degi eftir að þeir eru orðnir
hitalausir og ekki fara út fyr en á
fjórða degi.
Þegar hitinn er farinn mega menn
fara að nærast á öðru en vatninu. En
fyrstu dagaua verður það að vera mjög
lóttmeltanleg fæða. Fyrstu dagana
mega menn ekki bragða te, kaffi, né
hafragraut og kjöt, saltfisk og slátur
ekki fyr en að fullri viku liðinni.
Fari menn nákvæmlega eftir þessum
reglum, verður mjög lítið um lungna-
bólgu. Lungnabólgusjúklingum á að
þvo, allan líkamann, úr vel heitu vatni
einu sinni á sólarhring, sívefja þá síð-
an 1 ullarteppum og hlú vel að þeim.
Gott er að láta vatnsgufu vera í her-
berginu við og við og hafa  vel   heitt.
Hafi menn þessa aðferð, eiga menn
engin meðul að nota, hvorki hitaskamta
nó annað, þótt menn eigi heima, en
fylgja reglunum alveg nákvæmlega.
t
Þeir, sem féilu i valinn,
Gnðmundnr Benedikísson-
bankaritari.
FriSarsamningarnir.
Aðalverkefni þeirra Clemenceau
og Foch marskálks í Lundúnaför
þeirra, verður ásamt öðrum stjóm-
málamöunum bandamanna, að búa
undir undirbúnings-friðarfund-
irrn, sem hráðlega verður settur í
París. Það mundi létta mikið starf
þeirrar ráðstefnu, ef stjórnir
stærstu bandamarmaþ,ióðanna gætu
komið sér saman um aðalatriði
friðarsamningamia fyrir fram.
Fyrsti fundur fulltrúa Breta,
Frakka og ítala var haldinn í bú-
stað forsætisráðherrans í Dovra-
ingstreet 2. des.
Hann var fæddur i. febrúar 1879,
r.ð eg held, á Ingveldarstöðum norður
undir Tindastól, sonur bjónanna
Benedikts Sölvasonar bónda og Mál-
friðar Jónsdóttur. Guðmundur kom
í skóla árið 1893, 14 ára að aldri,
og varð stúdent átið 1899. Hann
var afbratðs námsmaður, svo að orð
var á gert, og hlaut ágætiseinkun
frá Latínuskólanum. Eg kyntist hon-
um litið sem ekkert i skóla, þó að
við værum úr sama héraðinu, en
því meira siðar, þegar við dvöldum
í Kaupmannahöfn á stúdentaárum
okkar. Þá umgengumst við mikið,
svo að eg hefi af engum öðrum
vandalausum haft meiri kynni né
betri. Það atvikaðist svo, að við
bjuggum þrír í sama húsinu, Guð-
mundur, Karl heitinn Torfason irá
Ólafsdal og eg. Síðan, eftir and-
lát Karls bjuggu þeir saman Guð-
mundur og Jóhann Sigurjónsson
skáld. Eg hafði þá mjög náin kynni
af þeim báðum, og var sá kunnings-
skapur okkur öllum til mikillar gleði
og mikils annars gagns. Það var
oft furðu skemtilegt á Austurbrú.
Við það munu fleiri kaDnast.
Guðmundur var hágáfaður maður
og smekkvís með afbrigðum. Hann
lagði mjög stund á útlendar bók-
mentir á námsárum sínum ytra. Eg
held eiginlega að hann hafi venð
óheppinn í valinu, þar sem hann
fór að leggja stund á hagfræði. Mér
fanst stundum á honum að honum
þætti námið ekki skemtilegt, og oft
kvartaði hann um það við mig, að
sig vantaði stærðfræðilega þekkingu
til þess að geta notið kenslunnar til
fulls. Þó mátti hann heita vel að
sér í þeirri grein, setn öðrum er
kendar voru hér i skólauum, og eg
efast um að hinir hafi verið betri.
En hann var mjög vandvirkur mað-
ur og vildi fyrir hvern mun komast
fullkomlega niðnr í þvi sem hann
las. Og það var hann ætið slðan.
Að dómi þeirra sem til þekkja,
gegndi hann störfum sínum hér við
bankann með hinni mestu nákvæmni.
Guðmundur var ákaflega skemti-
legur maður, vitur og fyndinn í tali,
og ónýtinn á sitt eigið andríki.
Hann skrifaði ekki upp á spjaldskrá
það sem honum datt í hug, i þeim
tilgartgi að skrifa utan um það bók
eða blaðagrein síðar meir. Það gerði
Guðmundur ekki. Hann var auðugur
af sliku og hafði ráð á að segja
fyndinyrði og láta það gleymast.
Hvað gerði það ? Hann gat sagt nýtt
hnittyrði við næsta tækifæri og var
því sérlega ósparsamur á þá hluti.
Guðmundur var indæll maður.
Eg held að Guðmundi verði al-
drei rétt lýst, nema það sé tekið fram,
hve feykilega fjarlægur hann var
þessum feitu og digru ungmenna-
félagshugsjónum borgaranna. Þessara
sem vita upp á sinar tiu fingur
hvernig manneskjan á að vera, kunna
það svo að segjautanbókar. »Þrekmað-
ur með heilbrigða sál í hraustum líkama «
segja þeir.
Guðmundur var ekkert af þessu
Hann var ekki þrekmaður,og vissulega
bjó hans veika sál í óhraustum likama.
Hvað var hann þá ? Hann var það sem
kallað hefir verið salt jarðar.   Hann
kryddaði lífið fyrir þá, sem áttu þvi
láni að fagna að 'þekkja hann og
umgangast. Hann lét þannig ávalt
gott af sér leiða, og aldrei neitt
anDað en gott. Eða — réttara sagt
— hann 1 é t eiginlega ekkert af sér
leiða. Gleðin fylgdi honum sjálf-
krafa, meðan hann tók á heilum
sér. Hann var svo gerður, að þeir
sem þektu hann þurftu naumast
annað en sjá hann álengdar til þess
að komast í gott skap. Þaunig
var Guðmundur Benediktssoa.
Reykjavik   29. nóv. 1918,
Ölaýur Danielsson.
Lárus Halídórsson
prestur.
Hann lézt þ. 17. dag nóvember-
mánaðar síðastliðinn, í farsóttinni
miklu; en fyrir allmörgum árum
hafði brjóstveikin nist hann þeim
heljartökum, að þess beið hann al-
drei bætur, og mátti heita þrotinn
að heilsu og firtur kröftum siðustu
árin.
Sira L. H. var fæddur 19. ágúst
1875 i Miklaholtsseli í Hnappadals-
sýslu, sonur Halldórs Guðmunds-
sonar, siðast bónda á Miðhrauni i
sömu sveit, og konu hans Elinar
Birðardóttur, er enn lifir. Meðal
systkina hans er frú Þóra, kona
fóns útgerðarmanns Ólafssonar hér
í bæ. Hann var kvæntur Arnbjörgo
Einarsdóttur frá Miðnesi, en fædá
er hún í Landeyjum austur. Lifir
hún hann ásamt 6 börnum þeirra
ungum.
í Mentaskólann kom hann árið
1894 og útskrifaðist þaðan með L
einkunn vorið 1900 með Rögnvaldi
sál. Ólafssyni húsameistara og þeim
félögum. Tók svo guðfræðispróf
við prestaskólann 3 árum síðar,
einnig með I. einkunn og vígðist
sama ár prestur að Breiðabólsstað á
Skógaströnd, en varð að láta af prest-
skap fyrir vanheilsu sakir nú í slð-
ustu fardögum, og var seztur að
hér i bæ.
Sira Lárus var góður námsmaður
og skýrleiksmaður mikill. Hann var
prýðilega vel ritfær og i bezta lagi
smekkvís á móðurmál sitt, sléttmáll
og hinn ljósasti í ræðu og riti. Hann
var og skáld gott, þó að ekki hafi
mikið á því borið. Skólapiltum var
þsð heldur ekki svo tamt í þá daga>
að hnoða jafnóðum á prent, ef þeim
varð Ijóð af munni. Á hinu mun
hafa borið roeira, hversu afburða
listfengur harm var að ððru ieyti»
Það gat ekki dulist; höndin var syo
hög og andinn svo glöggur á það
hreina og prjállausa. Alls konar
letur stældi hann svo vel, að undrun
sætti, og var einhver allra snjallasti
skjalasknfari og skrautritari, er hér
hefir uppi verið. Rithónd hans sjáifs
var prýðileg, föst og álitsfögur. Eitt
af síðustu verkum hans var skraut-
rituð minning Rögnvalds Ólafssonar,
er fylgir mynd hans á Vifilstöðum.
Má hún kallast jafnmæt minning
þeirra beggja. Er hinn mesti skaði
að fráfalli síra Lárusar, því að ait
hans handbragð var svo einstakt í
sinni röð, Það var list, en ekkert
pirumpár.
Síra Lárus var fríðlejksmaður og
snyrtimenni mikið, ljúfmenni i allri
umgengni og glaðlyndur, þó að ein-
att vildi á móti blása.        p.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4