Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 85. Tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						.'*'".'¦'
Miðvikudagur 23. apríl 1980
13
Inngangsorð Ólafs Jóhannes-
sonar, utanrikisráðherra, I Jan
Mayen-viöræöunum 14. aprll
1980.
Ég vil hefja þessar viðræöur
með þvi að láta i ljós þá von
mina, að okkur takist að finna
heildarlausn að þvi er varðar
hagsmuni okkar á Jan Mayen
svæðinu. Ég vænti þess, aö við
getum verið sammála um, að
það þjóni best sameiginlegum
hagsmunum, ef efnahagslög-
saga umhverfis Jan Mayen á-
samt efnahagslögsögu Islands
yrðitil þess að létta sem mest af
svæðinu utanaðkomandi ásókn.
Svo sem kunnugt er, má rekja
hagsmuni Islands á Jan Mayen
svæðinu langt aftur i timann,
allt til 17. aldar. Ég mun ekki nU
vikja nánar aö þessu efni, en
visa tilhins itarlega yfirlits i riti
Sigurðar Lindals, prófessors,
„Island   og   Svalbarði   hinn
Knud Frydenlund utanrlkisráðherra Noregs og Olafur Jóhannesson utanrlkisráðherra I Ráðherra-
bústaðnum 14. aprfl sl. Tlmamynd Tryggvi.
Ef ékM væri um að
kröfugerð vegna Jan
Mayen, féngi ísland
yfirráð yfír ÖDu land-
sínu
£¦•
forni". En eitt atriði, sem ég tel
mjög mikilvægt frá íagalegu og
siðrænu sjonarmiði, ví ég ræða
nánar.
Fyrirvari
íslensku rikis-
stj órnarinnar
1927
Norskt landnám á Jan Mayen
var tilkynnt íslendingum á sin-
um tima. Islenski forsætisráö-
herrann, Jón Þorláksson, tók þá
fram i bréfi dags. 27. júlí 1927,
að rikisstjórn Islands áskildi is-
lenskum rikisborgurum jafn-
rétti gagnvart borgurum sér-
hvers annars rikis varðandi
hagnýting náttúruauöæfa Jan
Mayen. Getiö var um þennan
fyrirvara rikisstjórnar lslands i
Stórþingsfrumvarpi nr. 27, 13.
jamíar 1928, um innlimun Jan
Mayen i norska rikiö, svo og i
áliti fullskipaðrar utanríkis- og
stjórnlaganefndar Stórþingsins,
3. mai 1929, er fjallaði um málið.
Þessum fyrirvara var ekki and-
mælt, né heldur geröar aðrar
athugasemdir við hann. Ekki er
vitað um þess háttar fyrirvara
annarra rikja.  Mikilvægasti
kafli bréfs Jóns  Þorlákssonar
hljóðar svo-
„1 tilefni þess, að rikisstjórn
Noregs hefur opinberlega til-
kynnt rikisstjórn íslands
landnám þetta, skal það tekið
fram, að ísland, sem næsti
granni eyjarinnar á vissra
hagsmuna að gæta að þvi er
hana varðar. Þannig hafa ls-
lendingar sótt þangað rekavið
til eldsneytis, siðast 1918, svo
vitað sé. Þá er veðurþjónusta
á Jan Mayen mikilvæg hags-
munum íslands. Jafnframt
þvi, að látin er í ljós viður-
kenning á starfsemi veður-
stofunnar, skal tekið fram, að
rfkisstjórn tslands telur sann-
gjarnt, að náttúruauðæfi eyj-
arinnar verði nýtt i þágu
starfsemi veðurstofunnar, að
þvi marki, sem hUn telur
nauðsynlegt, en að þvi leyti
sem til greina gæti komið að
nyta eyna i þágu annarra
hagsmuna óskar rikisstjórn
tslands að áskilja íslenskum
rikisborgurum jafnan rétt á
viö borgara hvaða annars rik-
is sem vera skal".
Framangreindur fyrirvari
var I heild sinni skráður i orð-
sendingu þeirri, sem afhent var
sendiherra   Noregs   i   Kaup-
mannahöfn 30. september 1927
og jafnframt tekið þar fram, að
ekki virtist aö öðru leyti ástæða
til að taka afstöðu til réttar-
áhrifa landnámsins.
I bréfi dags. 25. október 1927
til utanrikisráöuneytis Dana,
lýsti Tryggvi Þórhallsson, sem
tekið haföi við embætti forsætis-
ráðherra 28. ágiíst s.á., yfir
samþykki sinu á ef ni og orðalagi
orðsendingarinnar frá 30. sept-
ember. Nánari vitneskju í þessu
sambandieraöfinna á bls. 25-33
I ritinu „tsland og Svalbaröi
hinn forni".
Hagsmuni tslands á svæðinu
má að sjálfsögðu rekja til legu
Jan Mayen i nánd við tsland og
þeirra efnahagslegu atriða, sem
taka ber tillit til viö sanngjarna
afmörkun milli tslands og Jan
Mayén/ Noregs. Afmörkunin
verður að ákveðast með hliösjtín
af öllum þeim þáttum, sem eru
forsenda sanngjarnrar niður-
stöðu. Þessir þættir eru, að Jan
Mayen er lítil, óbyggð og án
sjálfstæðs atvinnullfs eða efna-
hags. Hún er i námunda við ís-
land — en fjarri Noregi. Sllk
eyjaerágætt dæmi um sérstak-
ar aðstæður („special circum-
stances"), sem taka veröur tillit
til,   þannig   að   vægi   hennar
verður takmarkað miöað við ts-
land, sem er 277 sinnum stærra
og byggt þjóð, sem háð er nátt-
úruauðæfum svæðisins. Þvi má
einnig slá föstu, að ísland og
Jan Mayen-svæöiö mynda eina
heild, sem Uthafsdýpi og mikil
fjarlægð skilja glöggt frá Nor-
egi.
Ef ekki væri
kröfugerð
Allarþessarástæður stuðlaað
eftirgreindum niðurstöðum:
1.  200 niilna efnahagslögsaga
tslands stendur ohögguð.
2.  Jafnframt er nauðsynlegt
aðná samkomulagi um hvernig
heildarveiði utan 200 mflna
marka tslands skuli ákveðin,
svo og um skiptingu veiði-
magns. Ég hygg, að samkomu-
lag hafi orðið I umræðum t
fyrra, þess efnis, að loðnuveiði á
svæðinu bæri að skipta jafnt
milli tslands og Noregs. öðrum
fisktegundum ber einnig að
skipta á svipaðan hátt. Starfs-
bróðir minn, Steingrimur Her-
mannsson, sjávarútvegsráð-
herra, mun siðar gera nánari
grein fyrir þeim vandamálum
er snerta fiskveiðarnar.
3. Landgrunninu utan 200
milna tslands ber að skipta á
sanngjarnan hátt milli tslands
og Noregs. Taka ber ákvarðanir
um skiptihlutföll I viðræðunum
hér og ganga frá þeim i smáat-
riðum i samræmi við niðurstöð-
ur þeirra umræðna.
t þessu sambandiber að geta
þess, aðþaðer matsatriði, hvort
Jan Mayen á að fá nema 12
milna lögsögu a sjó að viðbættu
mjög takmörkuöu landgrunns-
svæði. Dæmi eru til þess, að slík
eyja hafi aðeins fengiö viður-
kennt einnar mílu landgrunn.
Þvi ber að ræða það og leita nið-
urstöðu um, hve stórt svæði
skuli koma i hlut Jan Mayen. Af
tslands hálfu er lögð áhersla á
það, að ef ekki væri um aö ræða
kröfugerð vegna Jan Mayen,
fengi Island yfirráö yfir öllu
landgrunnsvæði sinu. Þegar af
þeirri ástæðu má ekki til þess
koma, að Jan Mayen raski
heildarmyndinni á ósanngjarn-
an hátt. Ef Islandi er ætlað aö
styðja þaö, aö tekin sé efna-
hagslögsaga við Jan Mayen,
veröur það meginsjónarmið að
ráða, að slíkt þrengi ekki kost
tslands með ósanngjörnum
hætti. Viðurkenna ber, að hér er
ekki um að ræða sams konar að-
stæður. Annars vegar er tsland
sem á lifshagsmuna að gæta á
þessu svæöi, hins vegar litil
óbyggð eyja, vlðsfjarri Noregi,
sem stenst engan samjöfnuð við
tsland og þar af leiðandi er
mjög léttvæg þegar til svæðis-
skiptingar kemur.
Þess vænst að
þessum málum
verði ráðið til
lykta af
sanngirni og
réttsýni
Af tslands hálfu er þess
vænst, aö öllum þessum ilr-
lausnarefnum megi ráða til
lykta með sanngjörnum og rétt-
látum hætti, svo sem sæmir
bræðraþjóðum og vinum. Ég vil
fullvissa norsku viöræðunefnd-
ina um það, að Islenska nefndin
gengur til viðræönanna meö já-
kvæðum huga og eindregnum
vilja til þess að ná fram sann-
gjarnri heildarlausn.
Við verðum að leggja okkur
alla fram tilþess að óvissan um
lausn málsins verði ekki svo
uiikil eða langæ, að hUn taki
smám saman aö varöa skugga á
góð samskipu' þjóða okkar.
Ég hef veitt athygli og m'et
mikils yfirlýsingar þinar,
Frydenlund utanrikisráðherra,
og fleiri norskra ráðherra og
stjórnmálaleiðtogaáþálund.að
af norskri hálfu sé vilji til að
taka sanngjarnt tillit til hags-
muna fslands i málinu. Ég
vona, að þaö veröi gert nægjan-
lega tilþess aðviðnáum saman
um grundvallaratriöin.
Þessi læt ég verða inngangs-
orð min að viðræöum okkar og
ég vil biðia hinn norska starfs-
bróöur minn aö láta i ljós við-
brögð sln viö þessum hugleið-
ingum.
Inngangsorð Ólaf s Jóhannessonar, utanrikisráðherra,
í Jan Mayen-viðræðunum 14. apríl 1980
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20