Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						26  5. júlí 2008  LAUGARDAGUR
R
agnar Kristinn 
Kristjánsson hefur 
víða komið við, þrátt 
fyrir að vera á besta 
aldri. Rétt rúmlega 
tvítugur ákvað hann 
að hasla sér völl í lítt þekktri 
atvinnugrein hér á landi. Eftir aldar-
fjórðung í svepparækt seldi hann 
Flúðasveppi og fór að sinna áhuga-
málunum. Þar á meðal tónlistinni, 
en nýverið gaf hann út geisladisk 
með eigin tónsmíðum.
Ragnar var 22 ára gamall þegar 
hann kom heim úr vinnu og námi í 
Noregi. Þá hafði hann einnig kynnt 
sér aðstæður til svepparæktunar í 
Danmörku. ?Já, maður var náttúr-
lega léttgeggjaður að standa í 
þessu. Ég kom heim, ungur og vit-
laus og fullur af hugmyndum og 
starfsorku, og reyndi strax að festa 
mér land í nágrenni Reykjavíkur. 
Ég bjó mér til 40 til 50 kílómetra 
radíus um borgina og utan hans 
vildi ég ekki vera.
Það gekk hins vegar hvergi að 
finna land þar og það reyndist hið 
mesta lán. Ég leitaði því á Flúðir, 
því þar þekkti ég til.  Ég fór fyrst í 
sveit að Galtarfelli, þaðan sem 
Einar Jónsson myndhöggvari er, 
þegar ég var tólf ára. Síðan var ég 
tvo vetur í skóla á Flúðum. Ég 
þekkti því nokkuð til á svæðinu,? 
segir Ragnar.
Á þeim tíma var verið að skipu-
leggja garðyrkjulóðir í sveitar-
félaginu. ?Það var yndislegt að 
koma á Flúðir. Bæði þekkti ég hér 
til, en ég tel mig nú meiri hreppa-
mann en margan sem fæddur er 
hér, því ég á ættir að rekja á annan 
hvern bæ. Eins var umhverfið sér-
staklega gjöfult.
Hér kom ég inn í garðyrkju-
umhverfi enda hentar svæðið vel 
til ræktunar. Hrunamannahreppur 
hefur löngum verið matarkista 
þjóðarinnar. Þá var sérstaklega 
góður mórall hérna. Ef eitthvað 
vantaði fékkst það lánað og ætíð 
var manni rétt hjálparhönd.
Það var því mikil mildi að ég 
skyldi enda á Flúðum. Það var langt 
fyrir utan upprunalegar hugmynd-
ir mínar, enda Skeiðin ómalbikuð 
og töluvert tímafrekara að komast 
á milli staða.?
Vakinn og sofinn
Upprunalegar hugmyndir Ragnars 
gengu út á að framleiða 500 kíló af 
sveppum á viku. ?Það voru nokkuð 
metnaðarfullar áætlanir því á þeim 
tíma voru flutt inn 300 kíló af 
sveppum á viku. En markaðurinn 
tók fljótt við sér og óx og óx.
Við byrjuðum í 491 fermetra og 
þegar ég sagði skilið við fyrirtækið 
var húsnæðið komið í nokkur þús-
und fermetra; ég týndi einfaldlega 
tölunni. Framleiðslan nam þá 10 
tonnum á viku.?
Það er ekki gert með hangandi 
hendi að koma upp fyrirtæki í örum 
vexti og hlúa að því. Fyrirtækið óx 
fram úr öllum vonum og vænting-
um.
?Fyrstu tíu árin bjuggum við í 
húsnæði fyrir ofan ræktunina. Við 
vorum því vakin og sofin í þessu og 
oft vaknaði maður um miðjar nætur 
og fór að huga að sveppunum. 
Fyrstu sjö árin var kaffistofa fyrir-
tækisins í eldhúsinu uppi og við 
nýttum okkur starfsmannasturt-
urnar niðri til baða. Það var því lít-
ill aðskilnaður milli einkalífs og 
atvinnu. Sveppirnir voru númer 
eitt, tvö og þrjú; ekki fjölskyldan.?
Ekki gekk þrautalaust að fá lán 
og fyrirgreiðslu fyrir svepparækt-
un hér á landi. Hún flokkast undir 
landbúnað en í ráðuneyti þeirra 
mála höfðu menn ekki heyrt um að 
hér væri hægt að rækta sveppi. ?Þá 
voru öll lán miðuð við ærgildi, eða 
þau voru umreiknuð í kýrgildi, það 
hentaði okkur ekki vel. Þetta var 
síðan fært á fermetra í gróðurhús-
um.
Þá var ekki vel séð að ég væri 
með fólk í vinnu. Venjan var að 
mamma, pabbi, afi, amma og börn-
in ynnu við búið og ég þótti varla 
lánshæfur innan landbúnaðarins 
við að ráða mér fólk í vinnu. Ég 
fékk því ekki sérstaklega blíðar 
móttökur, en þar sem ég hef aldrei 
skilið orðið nei þá lét ég ekki segj-
ast.?
Aldarfjórðungur
Í aldarfjórðung komst lítið annað 
að en sveppir hjá Ragnari. Þá kom 
að því að hann söðlaði um og seldi 
Flúðasveppi.
?Ég fékk kauptilboð og þá hafði 
ég nú ekki einu sinni leitt hugann 
að því að ég gæti gert eitthvað 
annað. Ég aftók það strax. Það fékk 
mann hins vegar aðeins til að hugsa 
málin. Það var ekki þannig að 
maður væri búinn að fá nóg, en ég 
fann fyrir ákveðinni þreytutilfinn-
ingu.
Þegar síðan kom í ljós að dætur 
mínar höfðu engan áhuga á að taka 
við fyrirtækinu var nokkuð ljóst að 
sá tími kæmi að ég myndi selja. 
Þegar leitað var til mín nokkru 
síðar um kaup á fyrirtækinu tók ég 
því líklegar í sölu. Til hvers að vera 
að bíða í fimm, sex eða tíu ár og 
selja svo? Ég væri kannski orðinn 
þreyttur á starfseminni og fyrir-
tækið kannski verra fyrir vikið. Ég 
sló því til og seldi og kom mér úr 
svepparæktinni.?
Eins og oft vill verða að þá vinna 
frumkvöðlarnir baki brotnu að hug-
mynd sinni en njóta ekki ávaxt-
anna. Ragnar Kristinn segir að 
vissulega hafi spilað inn í ákvörðun 
um sölu að uppskera fyrir vinnuna. 
?Við vorum aðeins farin að læra að 
taka okkur frí, nokkuð sem við 
gerðum ekki í upphafi. En allt of 
sjaldan fá þeir sem tendra eldana 
ekki að njóta þeirra og ég hugsaði 
til þess þegar ég ákvað að selja.
Það var merkilega auðvelt að 
koma sér úr bransanum. Ég heyri 
stundum af fyrirtækinu af afspurn 
og það er í góðum höndum. Af og til 
villist eitthvert blað um sveppa-
rækt inn um lúguna hjá mér og ég 
les um ræktunarráðleggingar af 
miklum áhuga,? segir Ragnar og 
hlær.
Nú um stundir er Ragnar í ýmiss 
konar starfsemi og rekur meðal 
annars Næsta bar við Ingólfsstræti 
í Reykjavík.
Tónlistin
Á dögunum kom út geisladiskurinn 
Fallegur dagur, en á honum er að 
finna lög Ragnars. Þetta er vegleg 
útgáfa og mikið hæfileikafólk sem 
aðstoðar hann. Sjálfur segist hann 
einungis gutla á píanó og hefur 
samið lög um langa hríð. Hann 
skrifar hins vegar ekki nótur og 
það var ekki fyrr en örlögin leiddu 
píanósnilling á hans fund að verk-
efnið komst á skrið.
?Það kom píanó á heimili mitt um 
fermingu, því mamma spilaði. Ég 
lék nú ekki mikið á það en hafði 
gaman af að gutla hvar sem ég kom 
á píanó. Ég hef alltaf haft gaman af 
tónlist og get vel gripið í munn-
hörpu í góðu partíi, þó ég vilji ekki 
endilega þurfa að hlusta á það dag-
inn eftir. Mamma dó árið 1989 og 
þegar ég flutti inn í húsið mitt á 
Flúðum árið 1994 tók ég píanóið 
þangað inn.
Þegar maður kemur þreyttur 
heim á kvöldin eftir langan vinnu-
dag er svo auðvelt að detta dauður 
niður fyrir framan sjónvarpið. Ég 
er þannig gerður að ég þoli ekki að 
horfa á sápuóperur og í staðinn 
fyrir að sitja fyrir framan skjáinn 
settist ég við píanóið og fór að leika 
mér. Þá fæddust oft hugmyndir, 
eða einhverjar sem ég hafði verið 
með í vinnslu komu upp. Þannig 
urðu þessi lög til.
Árið 2003 kom síðan lettnesk 
stelpa í vinnu til mín. Eftir fyrstu 
vinnuvikuna spjallaði ég við hana 
um hvernig henni líkaði. Hún sagð-
ist bara nokkuð ánægð, en þetta 
væri gjörsamlega nýtt fyrir sér. 
Hún væri nefnilega í raun ein-
leikari á píanó. Ég vissi ekki hvað-
an á mig stóð veðrið, var virkilega 
kominn einleikari á píanó í sveppa-
ræktina hjá mér eða var hún eitt-
hvað að rugla?
Ég laumaði því út úr mér að ég 
væri nú með píanó heima hjá  mér 
og hún kipptist alveg við. Þetta var 
eins og ég hefði nefnt það við alka 
að ég ætti nú flösku heima. Hún 
vildi ólm fá að spila og ég leyfði 
henni það. Í ljós kom að hún er 
algjör snillingur. Hafði tekið þátt í 
tíu alþjóðlegum einleikarakeppn-
um úti um allan heim og unnið til 
verðlauna á sjö þeirra. Til Íslands 
var hún komin því fjölskylda henn-
ar vildi ?afpíanósera? hana; kynna 
eitthvað annað en píanóið fyrir 
henni.?
Stemningar
Með Ragnari Kristni og hinum lett-
neska píanóleikara, Dzintru Erliha, 
tókst gott samstarf. ?Strax fyrsta 
kvöldið laumaði ég því út úr mér að 
ég ætti nokkur lög; gæti hún skrifað 
þau upp á nótur? Það var nú lítið 
mál. Ég lék þau fyrir hana og hún 
skrifaði þau jafnóðum niður, eins og 
hún væri að hraðrita. Einstaka sinn-
um bað hún um að ég endurtæki 
kafla, en hún var ótrúlega fljót. 
Síðan settist hún og lék lögin eftir 
nótunum eins og ég hafði alltaf 
heyrt þau fyrir mér en ekki haft 
getu sjálfur til að leika þau.
Við ákváðum síðan að gera eitt-
hvað meira með þessi lög og tókum 
nokkur þeirra upp í Fella- og Hóla-
kirkju. Ég setti þau á disk sem ég 
gaf ekki opinberlega út, hann var 
bara fyrir mína nánustu. Síðan 
ákvað ég að slá til og fara alla leið. 
Hún fékk vin sinn, djasspíanistann 
Viktors Ritovs, til að útsetja lögin. 
Við tókum þau síðan upp árið 2006, 
bæði úti í Lettlandi og eins hér 
heima. Ég fékk úrvalshljóðfæra-
leikara með mér og þetta var mjög 
gaman.?
Flest lögin á diskinum eru án 
söngs og Ragnar Kristinn segir þau 
vera stemningslög. ?Fallegt ljóð eða 
landslag kveikja oft einhverja 
stemningu hjá mér. Síðan sest ég við 
píanóið og eitthvað verður til. 
Dzintra hefur talað um það þegar 
hún heyrir lögin að hún sjái landslag 
og liti úr þeim. Mér hefur verið sagt 
að þetta sé mjög landslagsvæn tón-
list og fari vel á að virða fallega 
náttúru fyrir sér þegar maður hlýð-
ir á hana. Þá held ég að hún sé öku-
væn og skapi rólega stemningu við 
akstur,? segir Ragnar og hlær.
Hvað framhaldið verður segist 
Ragnar eiga nóg efni á fleiri plötur. 
Og hann er enn að semja. ?Róbert 
Marshall leitaði til mín á dögunum 
með fallegt ljóð sem hann hafði ort 
um Eyjarnar sínar. Ég samdi lag við 
það og ætli það verði ekki bara Eyja-
lag á næsta ári. Það er alltaf eitt-
hvað skemmtilegt sem kviknar í 
kollinum á manni.
Í stemningu landslags og ljóða
Ragnar Kristinn er frumkvöðull í svepparækt hér á landi. Hann stofnaði Flúðasveppi 22 ára gamall, en hefur nú snúið sér að 
öðru. Hann sagði Kolbeini Óttarssyni Proppé frá svepparæktinni og tónlistinni sem á hug hans allan nú um stundir.
ÚR SVEPPATÍNSLU Í TÓNLIST Ragnar Kristinn hefur nú sagt skilið við svepparæktina sem átti hug hans allan í aldarfjórðung. Nú sinnir hann ýmsu, sérstaklega tónlistinni, en 
hann gaf nýverið út diskinn Fallegur dagur. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON
FAGMENNSKA Mikil fagmennska einkennir disk Ragnars. Á honum spila meðal 
annarra þeir Jóel Pálsson, Hjörleifur Valsson, Birgir Bragason, Sigtryggur Baldursson, 
Matthías Hemstock og Hilmar Örn Agnarsson. Þá syngja þau Egill Ólafsson og Þuríð-
ur Sigurðardóttir sitt lagið hvort.
Ég er þannig gerður að ég þoli 
ekki að horfa á sápuóperur og í 
staðinn fyrir að sitja fyrir fram-
an skjáinn settist ég við píanóið 
og fór að leika mér. Þá fæddust oft hugmynd-
ir, eða einhverjar sem ég hafði verið með í 
vinnslu komu upp. Þannig urðu þessi lög til.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70