Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						34  5. júlí 2008  LAUGARDAGUR
menning@frettabladid.is
Það er engu minni þraut að þýða 
ljóð en yrkja og ljóðaþýðingar 
Gyrðis Elíassonar eru mikið þrek-
virki, birta íslenskum ljóða-
unnendum úrval heimsbókmennta 
og í sömu andrá ný alíslensk 
úrvalsljóð. Í þýðingum Gyrðis er 
frummálið horfið, hvergi leifar af 
annarlegum tungum, glittir hvergi 
í snörun, ekkert sem ekki er hugs-
að frá grunni á íslensku. Listasmíð 
sem ber mikla virðingu fyrir feg-
urð tungumálsins okkar og eykur 
því ætt. 
Í bókinni eru 120 ljóð eftir 27 
höfunda frá 8 þjóðlöndum, öll eru 
skáldin karlar, utan tvö. Ljóðið á 
bls 143 er ekki nefnt í efnisyfirliti 
og er það við fyrstu sýn eini feill 
bókarinnar. Ljóðunum er raðað 
eftir áreiti og hugboðum þannig 
að hvert skáld tekur við kyndli 
annars og glæðir eldinn, sérhvert 
ljóð á sér samhljóm í öðrum sem 
smám saman safnast í sveipi sem 
síðan mynda eina margóma hviðu 
með vaxandi styrk bókina á enda. 
Úrvalsljóð eftir einkar spennandi 
skáld. Mikill fjársjóður.
Ljóðaþýðing er í orði kveðnu 
þversögn. Ljóð, ekki síst nútíma-
ljóð, eru fyrst og síðast smíðuð úr 
orðum og inntak ljóðanna þá oftar 
en ekki rígbundið þeim orðum. 
Merking ljóðsins getur falist í rit-
tákninu ekki síður en viðmiðinu og 
er þá lokleysa án þess. Í nútíma-
ljóðum geta smæstu einingar 
borið merkingu og falið í sér bæði 
inntak og innræti ljóðsins ? verið 
óafmáanlegur hluti þess, jafnvel 
hljóð, tónar, þagnir, stafirnir, 
stærðir, útlit, greinarmerki, upp-
runi orðanna, margræðni þeirra, 
tónlist þeirra, lögun, litur, rithátt-
ur, blær og saga. Svo fátt eitt sé 
nefnt. Ljóðið er þá ekki hægt að 
segja með öðrum orðum, þá er það 
ekki lengur til. Þýðing er þá stað-
leysa og tilgerð. Umorðun og 
endur sögn á texta sem bundinn er 
eigin orðum er misskilningur og 
mótsögn, óvinur ljóðsins, gengur 
ekki upp. 
Í þessu er fólginn höfuðvandi 
þýðandans; að yfirfæra á nýtt 
tungumál texta sem í eðli sínu er 
orð fyrir orð með aðferð sem er 
?hugsun fyrir hugsun? og skilar 
því ekki ?réttum? orðum ? af því 
hin klassíska þýðingaraðferð, ?orð 
fyrir orð?, skilar í tilfelli ljóðsins 
aldrei ?heilli? hugsun og getur því 
ekki orðið að ærlegu ljóði. Flókin 
gáta sem ráða má ef þýðandinn er 
?andanum vaxinn?, er sjálfur lif-
andi partur af sínu móðurmáli, er 
sjálfur skáld með öll skynfæri 
opin: Þá hverfur allt smælkið hér 
að framan (frá hljóði til sögu) 
átakalaust inn í samsvarandi 
heildarmynd á alveg nýrri tungu, 
inn í íslensk orð og íslenska mál-
hugsun, íslenska hefð og íslenska 
?forskrift?, inn í alíslensk ljóð sem 
spegla skáldskap frumtungunnar í 
öllum greinum án þess að spegla 
tunguna sjálfa. Þýðandinn/skáldið 
leikur þá á orðin án þess að svíkja 
þau. Bókin er til vitnis um að þetta 
er hægt ? og um leið hverfur ská-
strikið. 
Gyrðir leysir þrautina af stöku 
listfengi, vinnubrögð hans öguð og 
sjálfstæð. Gömul bókstafstrú 
kennir að ?virðing við höfundinn? 
felist í því að þýðing sé tvífari 
frumtextans, hér er hún gott betur, 
jafningi. Gyrðir snarar ekki orðum 
skáldanna á íslensku, hann kennir 
þeim íslenska tungu áður en þau 
yrkja ljóðin, það er galdurinn, 
veislan í farangrinum ? og án þess 
að eigna sér heiðurinn. 
Flautuleikur álengdar er 
afburðagóð ljóðabók, ?einsog að fá 
ástarbréf frá tré? (52).
Sigurður Hróarsson
Lesið af ljóðatrjám 
GYRÐIR ELÍASSON SKÁLD OG ÞÝÐANDI
BÓKMENNTIR
Gyrðir Elíasson: Flautuleikur 
álengdar. Ljóðaþýðingar.
?????
Menningarráð Vesturlands og 
Skógrækt ríkisins á Vesturlandi 
vinna saman að eflingu listar 
og útiveru í skógum svæðisins í 
sumar með því að styrkja lista-
menn til þess að sýna útilista-
verk sem unnin eru úr efniviði 
skóganna. Listsýning af þessu tagi 
verður opnuð í fallegum lundi í 
Jafnaskarðsskógi við Hreðavatn kl. 
14 á morgun og mun standa þar 
út sumarið. Guðbjartur Hann-
esson, þingmaður Norðvestur-
kjördæmis, opnar sýninguna.
Listafólkið sem sýnir í skóginum 
á allt rætur að rekja til Vestur-
lands, en litið var til þess við 
skipulagningu sýningarinnar að 
efla samstarf á milli listamanna 
á Vesturlandi og auka áhuga fyrir 
myndlist á svæðinu. Samvinnan 
við skógræktina lýtur einnig að 
því að auka fjölbreytilega nýtingu 
skógarins í þágu almennings. 
Listamennirnir sem eiga verk á 
sýningunni eru Anna Leif Elísdóttir 
frá Leirá, Ása Ólafsdóttir frá Lækjar-
koti, Ásdís Sigurþórsdóttir frá 
Hvanneyri, Dögg Mósesdóttir frá 
Grundarfirði, Guttormur Jónsson 
frá Akranesi, Helgi Þorgils Frið-
jónsson frá Dölum, Lára Gunnars-
dóttir frá  Stykkishólmi og Páll 
Guðmundsson frá Húsafelli. 
Sýningin er tilraunaverkefni, en 
ef vel tekst til verður hugsanlega 
haldið áfram með svipuð uppá-
tæki sem vekja athygli almennings 
bæði á fagurri náttúru Vesturlands 
og því spennandi myndlistarlífi 
sem þrífst á svæðinu. 
 - vþ
List unnin í tré
Myndlistarkonan Mar-
grét Zóphóníasdóttir 
opnar myndlistarsýn-
inguna Vistarverur 
veruleikans í Listhúsi 
Ófeigs, Skólavörðustíg 
5, í dag kl. 16. Verkin 
sem Margrét sýnir þar 
eru olíumálverk á 
striga sem öll eru unnin 
á síðustu tveimur árum. 
Margrét á rætur að 
rekja til tveggja landa: 
Íslands og Danmerkur. 
Á sýningunni fléttar 
Margrét saman minn-
ingarbrotum sem 
mynda munstur og 
tengjast þessum 
tveimur löndum.
Margrét lauk for-
skóla Myndlista- og 
handíðaskóla Íslands 
1977 og útskrifaðist úr 
Danmarks Design 
háskólanum í Kaup-
mannahöfn árið 1981.
 - vþ
Minningar tveggja 
landa fléttast
MINNINGARBROT Málverk 
eftir Margréti Zóphónías-
dóttur.
Kl. 20.30
Söngvaka verður haldin í Minjasafn-
inu á Akureyri, nánar tiltekið í 
Minjasafnskirkjunni, í kvöld kl. 
20.30. Áhorfendur verða leiddir í 
söngferðalag í tali og tónum um 
íslenska tónlistarsögu frá miðöldum 
til okkar daga. Efnisskráin er afar 
fjölbreytt og spannar allt frá drótt-
kvæðum miðalda til þjóðlaga frá 
tuttugustu öld.
Eigendur sýningarrýmisins Gall-
erí + á Akureyri eru þau Joris 
Rademaker og G. Pálína Guð-
mundsdóttir. Á morgun kl. 16 opna 
þau saman sýningu á sínum eigin 
verkum í galleríinu, en þau hafa 
aldrei sýnt þar saman áður. Joris 
hefur þó haldið tvær einkasýning-
ar þar og Pálína eina.
Pálína sýnir gömul og ný mál-
verk og Joris skúlptúra, bæði nýja 
og gamla. Joris valdi verkin á sýn-
inguna og reyndi að hafa einhvers 
konar samsvörun eða samræður á 
milli verkanna.
Joris er Hollendingur og hefur 
verið starfandi myndlistarmaður 
á Akureyri frá árinu 1991. Pálína 
nam myndlist í AKI í Hollandi og 
svo Jan van Eyck-akademíunni í 
Maastricht 1987-89. Þau hafa 
tekið þátt í samsýningum og/eða 
haft einkasýningar meira eða 
minna árlega síðan þau 
út skrifuðust sem myndlistar-
menn.
Verk Joris eru unnin úr náttúru-
legum efnum og fundnum hlutum. 
Pálína vinnur aðallega með andlits-
myndir, málverk, ljósmyndir og 
texta út frá stjörnukortum. Á þess-
ari sýningu eru eingöngu olíumál-
verk. 
Gallerí + er til húsa að Brekku-
götu 35 á Akureyri. - vþ
Andlitsmyndir og 
fundnir hlutir
GALLERÍ + Notalegt sýningarrými á 
Akureyri.
UNNIÐ Í EFNIVIÐ SKÓGARINS Anna Leif Elísdóttir vinnur að verki sínu 
fyrir myndlistarsýninguna í Jafnaskarðsskógi.
Enn fást menn við að endurbæta 
kvikmyndir frá elstu árum kvik-
myndalistarinnar þótt þúsundir 
kvikmynda frá fyrstu áratugunum 
séu glataðar og enn séu lifandi 
leikstjórar að gera nýjar útgáfur á 
verkum sínum. Nú hefur fundist 
eintak af langri gerð myndar Fritz 
Lang, Metropolis,  frá 1927 og þar 
eru 25 mínútur af upphaflega verk-
inu sem til þessa hafa talist glatað-
ar. Vantar þá enn fimm mínútur í 
verkið. 
Kvikmyndasafnið Pablo Ducrós 
Hicken í Búenos Aíres átti í hirsl-
um sínum eintakið af löngu útgáf-
unni. Metropolis er af mörgum 
talin einn margra tinda í kvik-
myndalist Evrópu milli stríða 
meðan sá iðnaður í álfunni var 
stærri og afkastameiri en kvik-
myndaiðnaður Bandaríkjanna. 
Metropolis var framleidd 1927 og 
var þá ein dýrasta mynd sem fram-
leidd hafði verið, kostaði þá 200 
milljónir dala og átti að vera 150 
mínútur að lengd. Eins og margar 
lengri myndir var hún klippt 
grimmilega í dreifingu. 
Adolfo Z. Wilson, dreifingaraðili 
í Argentínu, keypti löngu útgáfuna 
1928 til sýningar þar í landi. Ein-
takið komst í einkaeigu eftir það 
uns safnari seldi Listasjóði Arg-
entínu eintakið á sjöunda áratugn-
um. Það komst í hendur Kvik-
myndasafnsis 1992 og þegar nýr 
stjórnandi tók þar við taumum um 
áramótin var eintakið skoðað og 
kom þá í ljós að þar voru langir 
bútar sem ekki voru áður þekktir. 
Er eintakið í slæmu ásigkomulagi 
og mun taka langan tíma að hreinsa 
það ramma fyrir ramma með staf-
rænni tækni. Lengsta útgáfa Metr-
opolis var fyrir fáum árum sýnd á 
Berlínarhátíðinni, en fyrir þann 
tíma hafði þýski tónlistarmaður-
inn Giorgio Moroder gert sína 
útgáfu af verkinu með mörgum 
þekktum stefjum frá helstu tón-
listarmönnum poppsins.
Metropolis er ein þekktasta ?sci-
ence fiction?-mynd sögunnar. Hún 
var gerð af Fritz Lang sem var 
Austurríkismaður en starfaði mest 
í Þýskalandi uns hann flúði til 
Bandaríkjanna á tíma nasista. Hún 
var tekin í Babelsberg-kvikmynda-
verinu og byggði á handriti Langs 
og konu hans, Theu von Harbou 
sem hafði samið framhaldssögu 
sama efnis 1926. Sagan gerist í 
býsna tæknivæddum heimi skýja-
kljúfa og loftfara. Róbotar þjóna 
yfirstétt sem býr við vellystingar 
meðan þrælar strita í djúpunum. 
Kvikmyndin gerist 2026 og hefur 
haft gríðarleg áhrif á framtíðar-
sýn kvikmyndagerðarmanna allt 
til okkar dags. - pbb
Bætist við Metropolis
KVIKMYNDIR Úr Metropolis. Vélmennið 
og vísindamaðurinn. 
Listamennirnir Friðrik Örn 
Hjaltested, Þóranna Dögg 
Björnsdóttir, Þórunn Björns-
dóttir og Viðar Þór Guðmunds-
son opna vinnustofur sínar í 
Mýrargötu 28, gömlu fisk-
geymsluhúsi og núverandi 
húsgagnaverslun, kl. 15 í dag 
og standa þar fyrir sýningunni 
Alliance fram til 31. júlí. 
Sýningarrýmið nefnist Él og 
kennir þar ýmissa grasa. 
Þóranna sýnir hljóðskúlptúr-
inn Strengir, Þórunn hefur 
glætt húsgögn verslunarinnar 
Saltfélagið lífi, Viðar Þór sýnir 
málverkaröðina Sjóndeildar-
hringur og Friðrik Örn birtir 
nýjan kafla í verkefninu 1:.  - vþ
Él í fisk-
geymslu

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70