Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						8  20. júlí 2008  SUNNUDAGUR
greinar@frettabladid.is
FRÁ DEGI TIL DAGS
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 
RITSTJÓRAR: Jón Kaldal og Þorsteinn Pálsson AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir FRÉTTASTJÓRAR: Arndís 
Þorgeirsdóttir, Kristján Hjálmarsson, Trausti Hafliðason og Höskuldur Daði Magnússon (dægurmál). FULLTRÚI RITSTJÓRA: 
Páll Baldvin Baldvinsson. VIÐSKIPTARITSTJÓRAR: Björn Ingi Hrafnsson og Óli Kr. Ármannsson. Fréttablaðið kemur út í 
103.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu, Akureyri og þéttbýlissvæðum á suðvesturhorninu. 
Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í 
stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. issn 1670-3871
Eftir Elliða Vignisson
O
kkur Íslendingum hefur 
vegnað vel í samstarfi þjóða. 
Þátttaka okkar í NATO, EES, 
Schengen og EFTA sýnir okkur að 
ýmsir kostir geta fylgt samstarfi 
þjóða. Þannig eru til dæmis líkur 
á lækkun á verði matvæla í 
kjölfarið á breytingum á mark-
aðshlutdeild innlendrar fram-
leiðslu vegna aukinnar sam-
keppni við innflutning. Einnig 
yrði rekstrarumhverfi alþjóð-
legra fyrirtækja á Íslandi 
einfaldara og stöðugra. Þá myndi 
afnám tolla til dæmis á unnar 
sjávarafurðir auðvelda markaðs-
sókn slíkra verðmæta á þetta 
markaðssvæði. Ekki þarf að efast 
um að ýmsir hagsmunir hvetja til 
að aðild sé ígrunduð.
Hverjir eru gallarnir?
Með þátttöku værum við að 
afsala okkur hluta af fullveldinu 
og skerða möguleika okkar til 
sértækra aðgerða á ýmsum 
sviðum. Sumum kann að finnast 
slíkt léttvægt og sannarlega erum 
við þegar undir þá sök seld að 
þurfa að innleiða lög og reglur frá 
Brussel. Það er þó óumdeilanlegt 
að í Evrópusambandinu hefðu 
stjórnvöld ekki jafn mikið 
svigrúm til að laga sig að 
breytingum í alþjóðlegu umhverfi 
og nú er. Áhrif okkar innan 
sambandsins yrðu sennilega 
hverfandi og með breytingum á 
Lissabon-sáttmálanum verða 
áhrif smáþjóða enn minni. 
Utan Evrópusambandsins hefur 
okkur vegnað vel og EES-
samningurinn tryggir okkur 
þegar mikið af þeim hagsmunum 
sem aðild að Evrópusambandinu 
fylgja. Þetta er ákvörðun sem 
ekki bara snertir núverandi 
kynslóðir Íslendinga heldur 
komandi kynslóðir. Í mínum huga 
er ljóst að það þarf brýna og 
ótvíræða þjóðarhagsmuni til þess 
að ráðast í aðildarumsókn. 
Fyrir okkur í Vestmannaeyjum 
snýst þetta að stóru leyti um 
stöðu sjávarútvegs og þegar 
sjávarútvegsmál Evrópusam-
bandsins eru skoðuð þá er það 
síst til þess að hvetja til aðildar-
umsóknar. Alkunna er að 80% af 
fiskistofnum innan lögsögu 
sambandsins eru ofveiddir 
(heimsmeðaltalið er 25%) og 
sjávarútvegur aðildarlanda 
óarðbær. Þá óttumst við í 
sjávarbyggðunum eðlilega að 
fjarlægðin milli ákvörðunar-
valdsins og atvinnuvegarins 
verði enn aukinn. Í dag er 
atvinnuvegurinn á landsbyggð-
inni en ákvörðunarvaldið (og 
vísindastarfið) í Reykjavík og við 
finnum vægast sagt sterkt fyrir 
þessari fjarlægð. Það er því von 
að við gjöldum varhug við því að 
vísa ákvörðunarvaldinu til 
Brussel. Innan sambandsins er 
lokaákvörðun um aflamark tekin 
af ráðherraráði ESB að fengnum 
tillögum framkvæmdastjórnar 
sem aftur leitar til sérstaks 
vísindaráðs sem sjálft leitar til 
sérfræðinga á hverjum stað fyrir 
sig. Slíkt bákn með sínum flóknu 
boðleiðum gerir ekkert annað en 
valda búsifjum til dæmis þegar 
taka þarf ákvörðun um veiðar á 
torfufiski sem gefur sig í örfáa 
daga eftir að hann mælist. 
Atburðarásin frá seinustu vertíð 
þegar stopp var sett á loðnuveið-
ar sýndi að fjarlægðin milli 
ákvörðunarvalds/vísindamanna 
og atvinnuvegar er þegar of 
mikil og nær að stytta hana en 
lengja. 
Sínar hvorar öfgarnar 
Að sjálfsögðu eiga þessi mál að 
vera í umræðunni og til stöðugrar 
skoðunar. Umræðan þarf hins 
vegar að vera af meiri ábyrgð 
en hingað til hefur verið. 
Samfylkingin hefur gengið 
fram sem hreintrúarflokk-
ur í Evrópuumræðunni og 
einangrað sig við kosti 
aðildar. Slíkt hið 
sama hafa 
Vinstri græn 
gert en þó með 
öfugum 
formerkjum 
því þau finna 
aðild allt til 
foráttu. 
Sjálfstæðis-
flokkurinn, 
með 
forustu-
menn sína í 
broddi 
fylkingar, 
hefur hins 
vegar verið 
óhræddur 
við að halda á lofti kostum og 
göllum í umræðunni um Evrópu-
sambandið. 
Það á ekki að hafna aðild 
umsvifalaust en það á heldur ekki 
að nálgast aðild eins og hún sé 
hókus pókus í efnahagsmálum 
frekar en í öðrum málum.
Sennilega væri það farsælast 
að bíða og sjá til en þó ekki með 
því að vera skoðunarlaus á 
hliðarlínunni. Íslendingar þurfa 
að koma sér upp vegvísi og ljúka 
heimavinnunni áður en hægt er 
að fara að tala um aðildar-
viðræður. Hvaða brýnu og 
ótvíræðu þjóðhagslegu hagsmun-
ir eru lagðir til grunns? Á hvaða 
tímapunkti á að hafa þjóðar-
atkvæðagreiðslu? Hvenær á að 
breyta stjórnarskránni? Hvaða 
reglur eiga að vera um þjóðar-
atkvæðagreiðslur? Með öðrum 
orðum, hvernig á að fara í málið? 
Það er brýnasta spurningin sem 
þarf að svara.
Vegvísirinn lykilatriði
Við erum langt frá því að geta sótt 
um aðild umsvifalaust. Því miður 
hefur umræðan verið afvegaleidd 
með því að nota stöðu krónunnar 
og þróun í efnahagsmálum til að 
sprengja upp umræðuna. Fólk sem 
vill láta taka sig alvarlega hefur 
talað um sambandsaðild eins og 
magnyl við hausverk. Það er alveg 
ljóst að innganga í Evrópusam-
bandið kemur okkur ekki til 
aðstoðar í núverandi efnahags-
lægð. Ferlið er miklu lengra en 
svo, þannig að til þess þarf aðrar 
og nærtækari leiðir. Ef af 
aðildarumsókn verður þá er þar 
um einhverja stærstu 
ákvörðun að ræða í sögu 
lýðveldisins. Ákvörðun sem 
haft getur slæm eða góð 
áhrif á daglegt líf okkar og 
komandi kynslóða. Við eigum 
ekki að taka slíka ákvörðun á 
grundvelli skammtíma-
sjónarmiða og 
dægurumræðu. 
Lykilatriðið er að 
koma upp vegvísi 
eins og Björn 
Bjarnason dóms-
málaráðherra hefur 
ítrekað bent á. Þar á 
m.a. að leggja upp 
línurnar um 
efnahagslegar og 
stjórnskipulegar 
ráðstafanir og fjalla 
um tímaramma.
Höfundur er bæjarstjóri í 
Vestmannaeyjum.
Afvegaleidd umræða 
Hringdu í síma
ef blaðið berst ekki
Y
ngri Íslendingar gætu gert margt verra en að kynna 
sér minningarorð sem skrifuð voru um Ragnar heitinn 
Kjartansson fyrrverandi stjórnarformann Hafskips, 
sem jarðsettur var síðastliðinn föstudag. Óvenjulega 
harður undirtónn birtist þar sem rauður þráður í skrif-
um ýmissa þjóðkunnra Íslendinga og veitir innsýn í eitthvert 
heiftúðugasta deilumál íslensks samtíma: Hafskipsmálið, sem 
skók íslenskt samfélag árum saman og þar sem átök á sviði 
stjórnmálanna og í heimi viðskiptanna birtust með óvenjulega 
beinskeyttum og ógeðfelldum hætti.
?Hafskipsmálið er vonandi síðasta ?galdrabrennan? á Íslandi, 
reit Pétur Sveinbjarnarson til minningar um Ragnar vin sinn, 
Sigurður Hafstein kallaði Hafskipsmálið ?stærsta og alvarleg-
asta réttarfarshneyksli Íslandssögu síðari tíma? í sinni grein.  Í 
sérstakri rammagrein skrifuðu þeir Björgólfur Guðmundsson 
og Páll Bragi Kristjónsson, nánustu samverkamenn Ragnars 
innan fyrirtækisins, meðal annars að það yrði hlutskipti þeirra 
sem eftir lifðu að gera langþráðan draum Ragnars um uppreist 
æru að veruleika. Jafnframt sagði í grein þeirra félaga: 
?Að undanförnu hefur bakgrunnur Hafskipsmálsins og mála-
reksturinn verið tekinn til gaumgæfilegrar skoðunar með það að 
markmiði að leiða allan sannleika málsins í ljós. Ragnar fylgdist 
af miklum áhuga með framvindu þeirrar vinnu allt fram á síð-
asta dag. Hafskipsmálið er ekki uppgert af okkar hálfu og í því 
munum við þremenningar hér eftir sem hingað til tala einum 
rómi enda þótt einn okkar hafi verið óvígur um langa hríð og 
loks fengið líkn frá þraut.?
Þetta eru athyglisverð ummæli sem sýna auðvitað svart á 
hvítu hversu gífurleg raun er fyrir hvern mann að sæta alvar-
legum ásökunum, ákærum og tilheyrandi fjölmiðlaumfjöllun. 
Ragnar Kjartansson, Björgólfur Guðmundsson og félagar máttu 
verja mannorð sitt í einhverjum umfangsmestu réttarhöld-
um Íslandssögunnar, sem stóðu á árunum 1986-1990. Það að æ 
síðan hafi þeim félögum verið umhugað að leiða allan sannleika 
málsins í ljós, sýnir hversu djúpstæð áhrif slík mál geta haft. 
Til verða sár sem aldrei gróa. Ljóðlínur Einars Benediktssonar 
koma ósjálfrátt upp í hugann: ?Þel getur snúist við atorð eitt. 
Aðgát skal höfð í nærveru sálar.?
Því er sérstakt fagnaðarefni að bók um tilurð og baksvið þess-
ara mála sé nú tilbúin til útgáfu. Kannski rætist þá sá spádómur 
Styrmis Gunnarssonar, fyrrverandi ritstjóra, sem skrifaði í minn-
ingargrein um Ragnar að íslenskt samfélag ætti eftir að horfast í 
augu við sjálft sig vegna Hafskipsmála og annarra mála.
Hvaða önnur mál gætu það verið? Hvað höfum við sem þjóð 
lært af Hafskipsmálinu? Fellum við enn dóma undir eins og sakir 
eru bornar á einstaklinga? Erum við enn tilbúin að trúa nánast 
hverju sem er upp á náungann? Þurfa sakborningar ekki enn 
að sæta ákærum og berjast fyrir mannorði sínu árum saman? 
Þurfum við nokkuð að leita lengi að málum sem upphófust með 
miklum sakarefnum og sannkölluðu fjölmiðlafári en lyktaði svo 
með allt öðrum og veigaminni hætti eftir margra ára þóf?
Um leið og tekið er undir hina hinstu kveðju til Ragnars Kjart-
anssonar við hans leiðarlok og samúð vottuð aðstandendum hans, 
skal þess óskað að draumur hans fái fljótt ræst um að brátt verði 
öll sagan sögð og ekkert dregið undan. Og hið sanna fái loks að 
koma í ljós. 
Hvað höfum við lært af Hafskipsmálinu?
Aðgát skal höfð 
BJÖRN INGI HRAFNSSON SKRIFAR
Bjargar hann Geir 
eins og Greifunum?
Tryggvi Þór Herbertsson hagfræðingur, 
sem ráðinn hefur verið sem ráðgjafi 
forsætisráðherra í efnahagsmálum, 
var afar úrræðagóður þegar hann var 
hljóðmaður hjá Greifunum hér á árum 
áður. Fyrir nokkrum árum röktu hljóm-
sveitarmeðlimir þá sögu þegar þeir 
voru að spila á balli einu en þá varð 
tæknivandi þess valdandi að ekkert 
hljóð kom úr stórum hátölurunum. 
Töldu þá flestir að ballið væri búið 
en ekki Tryggvi Þór. Hann sneri 
mónitorunum þá einfaldlega út í 
sal og þannig nutu ballgestir tón-
listarinnar fram á rauða nótt. Það 
verður því spennandi að sjá hverju 
hann stingur upp á til að vinna á 
efnahagsvandanum.
Bjargvættir úr 
tónlistargeiranum
Það er greinilegt að menn úr tónlistar-
geiranum hafa ráð undir rifi hverju 
þegar yfirvaldið er komið í klemmu. 
Miðbærinn var kominn í hálfgerða 
rúst þegar Ólafur F. Magnússon 
borgarstjóri fékk Jakob Frímann 
Magnússon Stuðmann til liðs við 
sig og virðist nú snyrti-
mennskan vera þar í 
fyrirrúmi.
Nýlunda í embætti 
borgarstjóra
Ólafur fer sem sagt ekki troðnar slóð-
ir við að leysa vandamál borgarinnar 
eins og sést á öðru dæmi. Löggæslu-
mál í miðborginni hafa verið mikið 
til umræðu í fjölda ára. Á bloggsíðu 
sinni segir Björn Bjarnason dóms-
málaráðherra að frá því 
að hann hafi tekið við 
ráðuneytinu árið 2003 
hafi enginn borgarstjóri 
fundað með honum um 
þessi mál fyrr en Ólafur 
tók upp á því. Við hverja 
ræddu hinir borgarstjór-
arnir eiginlega til að reyna 
að leysa þennan vanda?  
jse@frettabladid.is  

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56