Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						MARKAÐURINN 15. OKTÓBER 2008  MIÐVIKUDAGUR4
FRÉTTASKÝRING
Þ
að er alltaf auðvelt að 
vera vitur eftir á,? segir 
Jónas Fr. Jónsson for-
stjóri Fjármálaeftirlits-
ins.
Markaðurinn kom við hjá 
honum eftir hádegið í gær. 
EFNAHAGSLEGUR JARÐSKJÁLFTI
?Ég held að við höfum sinnt því 
hlutverki sem við höfum, að gæta 
að lögum og reglum. Við erum í 
raun og veru að sjá hreinar nátt-
úruhamfarir, jarðskjálfta í efna-
hagskerfi heimsins. Við erum að 
sjá að bankar í löndum í kring-
um okkur, Bandaríkjunum, Bret-
landi, Danmörku, Þýskalandi, 
hafa verið að riða til falls. Þjóð-
ir hafa verið að setja fram stóra 
björgunarpakka. Þjóðir hafa 
komið inn í banka. Helstu iðn-
ríki heims eru að boða sérstakar 
aðgerðir í heiminum, fyrir fjár-
málakerfið. Þannig að ég held að 
það sem við erum að horfa á sé 
alþjóðlegt vandamál sem kemur 
upp. Þetta er vandamál sem við 
sjáum í öðrum löndum. Það sem 
er kannski munurinn fyrir okkur 
er sá að bankageirinn var orð-
inn stór hluti af landsframleiðslu. 
Hann var með mikla starfsemi 
erlendis og þurfti þar af leið-
andi aðgengi að erlendri mynt í 
sinni lausafjárstýringu og þegar 
hamfarirnar urðu hvað mestar, 
núna upp úr miðjum september, 
þá hægt og bítandi lokaðist á og 
þornuðu lindir sem menn áttu 
hreinlega ekki von á að myndi 
gerast.?
ÁLAGSPRÓFIN RÉTT 
Nú gerir Fjármálaeftirlitið álags-
próf, seinast í sumar og allt virt-
ist í lagi. Er ekkert að marka 
þessi próf? 
?Álagsprófin eru ákveðin sviðs-
mynd sem sett er upp. Það álags-
próf sem við höfum birt er að 
mæla áhrif tiltekinna áfalla á 
eiginfjárstöðu bankanna. Við 
getum sagt svona í einfaldri mynd, 
tapþol þeirra, og þá var miðað við 
uppgjör þeirra um mitt ár og þeir 
stóðust það ágætlega. Við bentum 
reyndar á að það kynni að vera 
ágætt að þeir myndu auka eigið 
fé sitt líka. Kjarninn er ekki sá að 
bankarnir hafi lent í þeim vand-
ræðum að tapa miklu á fjárfest-
ingum eða í starfseminni sinni, 
heldur að þeir verða fyrir barð-
inu á þessari lausafjárkrísu þegar 
hún verður hvað dýpst.? 
LÖGGJAFINN EKKI OF SEINN
Í seinustu ársskýrslu embættis-
ins var fjallað um íslenska starf-
semi erlendis og hugmyndir um 
að stofna starfsstöð erlendis. Var 
þetta ekki of seint?
?Það held ég nú ekki. Við höfum 
verið að skoða það og líka stofn-
un svokallaðra samráðseftirlita 
með öðrum eftirlitum. En auðvit-
að voru þetta aðrir tímar og nú 
þurfum við að endurskoða þær 
áætlanir. Það er alveg ljóst að 
starfsemi íslensku fyrirtækjanna 
verður ekki jafn mikil erlend-
is. Þetta verður fyrst og fremst 
bundið við innlenda viðskipta-
bankastarfsemi.? 
Þú ræddir einnig um að þið hefð-
uð nýlega fengið auknar heimildir. 
Var löggjafinn of seinn að bregð-
ast við breyttum aðstæðum?
?Það held ég ekki. Við vorum 
bæði að fá auknar heimildir og 
auknar fjárveitingar og mann-
skap. Það sem við sjáum eru í 
raun og veru afleiðingar af al-
þjóðlegri krísu. Auðvitað veit 
maður það aldrei og það er af-
skaplega erfitt að útiloka nokk-
uð, eða segja hvað hefði getað 
orðið. En ég held að það sé ekki 
rétt að týna sér í slíku. Auðvitað 
getur maður sagt eftir á að aukn-
ar heimildir til inngripa hefðu 
kannski hjálpað, en það er ómögu-
legt að segja. Hins vegar er alveg 
ljóst og um það er mikil alþjóðleg 
umræða, að það þarf að endur-
skoða ýmsar reglur varðandi al-
þjóðlega fjármálakerfið. Þetta er  
þessi sama alþjóðlega nálgun sem 
við erum að sjá.?
BANKARNIR MÁTTU 
VINNA HRAÐAR
Fárviðri segir þú, en voru ekki 
óveðursskýin byrjuð að hrannast 
upp við sjóndeildarhring fyrir fjór-
tán mánuðum. Hefðu bankarnir 
ekki átt að sjá þetta fyrir, vitandi 
að bakland gagnvart seðlabanka 
hér er ekki það sama og búast má 
við annars staðar?
?Auðvitað hvílir ábyrgðin á 
rekstri einstakra fyrirtækja allt-
af á stjórnendum þeirra. Og ég 
held að þeir hafi verið að vinna 
vinnuna sína og í sjálfu sér gert 
það alveg ágætlega. En eins og ég 
segi, þegar ríður yfir þig svona 
fárviðri er fátt um varnir. Það 
sem kannski helst hefði verið að 
og við kölluðum eftir opinberlega, 
var að þeir minnkuðu efnahags-
reikninginn sinn og seldu eignir. 
Það hefði mátt vinna hraðar.?
Nú hafið þið með höndum, eða 
höfðuð, beina eftirlitsskyldu með 
starfsemi útibúa íslenskra banka 
erlendis. Um mitt síðasta ár voru 
innlán í bönkunum þar orðin helm-
ingur allra innlána, komin yfir 
þúsund milljarða króna. Kviknuðu 
engin viðvörunarljós hjá ykkur?
?Þú sérð líka hvað ég sagði þá 
í ræðu, að innlánum fylgir líka 
áhætta, þau geta runnið jafn hratt 
út og þau koma inn. Og eins og 
hefur komið fram þá unnum við 
í því frá því snemma á þessu ári, 
að fá útibúi Landsbankans breytt 
yfir í dótturfélag, en það var ekki 
komin niðurstaða í það mál, því 
miður, þegar þetta ástand dundi 
yfir.?
Hvernig hefur eftirlitsskyldunni 
verið háttað gagnvart dótturfélög-
um og útibúum erlendis?
?Dótturfélög eru undir eftirliti 
annars staðar. Útibú eru undir 
heimaríkiseftirliti, nema hvað 
varðar lausafjáráhættu í útibúinu, 
hún er hjá gistiríkinu. Það sem við 
höfum gert er að safna upplýsing-
um. Við höfum líka farið í vett-
vangsheimsókn í útibú erlendis. 
Hingað til hefur hins vegar starf-
semi í útibúum erlendis verið tak-
mörkuð.?
Hefur Fjármálaeftirlitið kort-
lagt notkun Icesave-reikninga?
?Ég get ekki beinlínis farið út í 
það. Þetta er náttúrulega ein teg-
und fjármögnunar hjá bankanum, 
þannig að þetta hefur farið í al-
mennan rekstur hjá bankanum.? 
ENGIN ÁSTÆÐA VAR TIL 
AÐ LOKA ICESAVE
Er ódýrara og fljótlegra að stofna 
útibú heldur en dótturfélag er-
lendis? Skýrir það hvers vegna Ic-
esave var í útibúi? Er sjálfgefið að 
íslenskur banki fái að stofna útibú 
erlendis? Var þetta Icesave ef til 
vill bara til reynslu?
?Sú ákvörðun hvort fjármála-
fyrirtæki sem starfar á Evrópska 
efnahagssvæðinu hyggist stofna 
útibú eða dótturfélag í öðru landi, 
er viðskiptaleg ákvörðun sem 
stjórnendur fjármálafyrirtækis 
taka ákvörðun um. Fjármálafyrir-
tæki hafa því frelsi til að velja 
hvaða form þau hyggjast stunda 
starfsemi sína í. Það er því rétt að 
beina spurningum þínum um við-
skiptalegar ákvarðanir til stjórn-
enda Landsbanka Íslands hf. 
Í fjórðu málsgrein 36. grein-
ar laga um fjármálafyrirtæki nr. 
161 frá 2002, kemur fram að Fjár-
málaeftirlitið getur bannað stofn-
un útibús samkvæmt fyrstu máls-
grein greinarinnar ef það hefur 
réttmæta ástæðu til að ætla að 
stjórnun og fjárhagsstaða hlut-
aðeigandi fjármálafyrirtækis sé 
ekki nægilega traust. Heimild til 
að banna stofnun útibús getur 
því aðeins komið til ef Fjármála-
eftirlitið hefur réttmæta ástæðu 
til að ætla að stjórnun eða fjár-
hagsstaða fjármálafyrirtækis í 
heild sinni sé ekki traust er til-
kynning um opnun útibús berst 
eftirlitinu. 
Ef Fjármálaeftirlitið hefur rétt-
mæta ástæðu til að ætla að stjórn-
un og fjárhagsstaða sé ekki traust 
kemur mögulega til afturköllun-
ar á starfsleyfi fjármálafyrirtæk-
isins í heild sinni eða hluta með 
vísan til  9. greinar laganna um 
afturköllun starfsleyfis. Eftir að 
útibú hefur tekið til starfa hefur 
Fjármálaeftirlitið ekki lagaleg úr-
ræði til að breyta starfsemi nema 
í samráði við viðeigandi fjármála-
fyrirtæki og yfirvöld í viðkom-
andi ríki. Ekkert kom fram sem 
veitti Fjármálaeftirlitinu ástæðu 
til að afturkalla starfsleyfi Lands-
bankans. Eins og fram kemur hér 
að ofan hafa fjármálafyrirtæki 
frjálsar hendur um það hvernig 
þau vilja haga erlendri starfsemi 
sinni, það er hvort þau vilja hafa 
starfsemina í útibúi eða dóttur-
félagi, á grundvelli samevrópskr-
ar löggjafar.? 
MIKIL VINNA
Jónas segir að lokum að efnahags-
skjálftinn skilji eftir mikið tjón 
sem fólk þurfi að vinna úr saman. 
Hann ber lof á samstarfsfólk sitt 
í Fjármálaeftirlitinu og aðra sem 
lagt hafa hönd á plóginn. Hann 
bætir loks við: ?Við megum ekki 
gleyma því að aðrar þjóðir eru 
að ganga í gegnum svipaða erf-
iðleika. Og aðrar þjóðir hafa líka 
gengið í gegnum erfiðleika. Það 
er kannski skemmst að minnast 
annarra Norðurlanda. Þau fóru 
í gegnum mjög erfiða fjármála-
krísu í upphafi tíunda áratugarins 
og þau náðu með samstilltu átaki 
að koma sér út úr henni og halda í 
raun og veru sínu þjóðfélagskerfi 
óbreyttu. Og það er auðvitað það 
sem ég held að við eigum að líta til 
sem fyrirmyndar og horfa á það 
að þetta tókst þeim og það verð-
um við að reyna að gera líka.?
Eigum að reyna að halda 
þjóðfélagskerfinu óbreyttu
Jónas Fr. Jónsson, forstjóri Fjármálaeftirlitsins, segir auðvelt að vera vitur eftir á, en nú hafi fárviðri gengið yfir heimshagkerf-
ið. Efnislega hafi engin ástæða verið til þess að takmarka starfsemi útibúa íslenskra banka erlendis. Ingimar Karl Helgason hitti 
hann að máli og fékk meðal annars að heyra þá skoðun Jónasar að læra eigi af reynslu annarra Norðurlandaríkja. 
FORSTJÓRI FJÁRMÁLAEFTIRLITSINS Jónas Fr. Jónsson segir að horfa eigi til annarra norrænna ríkja sem einnig hafa gengið í gegnum 
fjármálakreppu, og tókst að halda þjóðfélagskerfi sínu óbreyttu. ?Það verðum við að reyna að gera líka.? MARKAÐURINN/GVA
Hæðarstillanleg
              
www.hirzlan.is
Smiðsbúð 6   210 Garðabæ   Sími 564 5040 
skrifborð
Verð frá kr. 60.600 (handknúin)
og kr. 82.200 (rafmagnsknúin) kr. 77.900 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8