Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Wmfam
Sunnudagur 28. mars 1982
•_
á bókamarkadi
TOLOSE
A BATTLE
FRANCE194Ö
.5»,M

ALISTAIR
•HORNE-
Alistair Horne:
To Lose a Battle — France
1940
Penguin 1982
Alisstair þessi Hron hefur
mikinn áhuga á stríðsbrölu'
Frakka. Þessi btík er eiginlega
hin siðasta i' trflógiu sem hann
hefur skitið á pappir — hin
fyrsta fjallað um Parísar-
kommúnuna og frá henni höf-
um viðþegar sagt, mig minnir
hún hafi fcngiö bestu dóma
eba þvi sem næst, næsta bók
sagði frá orrustunni við
Verdun i fyrri heimsstyrjöld
og nú er þessi komin og segir
frá Blitz striði Þjdðverja á
hendur Frökkum árið 1940,
hruni Frakklands og niður-
lægingu. Horne rekur söguna
á injög frisklegan hátt, það
skiptast á smáatriði af vfg-
völlunum og stdrar strategísk-
ar ákvaröanir sem teknar
voru f stjórnstöðvum herjanna
tveggja eða þriggja, ein-
staklingurinn gegn hernaðar-
vélinni. Jafnframt blandar
hann i söguna andrUmsloftinu
i löndum striðsaðila, blaða-
fréttum og svo framvegis.
Fróðleg bók og skemmtilega
skrif uð.
R.C. Hutchinson:
Testament
King Penguin/Penguin Books
1982
Hutchinson þessi, Ray
Coryton fæddist árið 1907 á
Englandi og gaf á ævinni út
margar skáldsögur en af þeim
eru þekktastar þessi hér og
Rising en henni hafði hann
ekki að fullu lokið er hann lést
árið 1975. Hann hefur aldrei
verið i hópi þekktustu rithöf-
unda Englands en engu að
siður ákaflega virtur i ýmsum
kreðsum og nú finnst bdk-
menntamönnum þar i landi
timi til að vekja athygli á hon-
um upp & nýtt. Og það eiga
vist margir siður skilið að
lifa... Frásagnarefni Hutchin-
sons hiér er allbvenjulegt af
enskum höfundi nefnilega
Rússland, en þá má lika geta
þess að Rising er „suður-ame-
risk" skáldsaga svo hann leit-
aði viðar fanga en titt er um
enska. Sagan hér hefst i
byltingunni og er sagan af
Scheffler greifa. Hutchinson
bregður upp skýrum myndum
af óreiðunni ruglingnum og
æsingnum i byltingu bolsevika
og lýsing hans á greifanum
þykir gullfáileg.
Kerry Stewart:
Absence of Malice
Ballantine 1982
Kurt Luedtke heitir banda-
riskt mannkerti sem hefur
verið tilnefndur til Óskars-
verðlaunanna fyrir frumsam-
ið handrit sitt að kvikmynd-
inni Absence of Malice sem
um þessar mundir þykir gdð i
Ameriku og leika i henni þau
skötuhjú Paul Newman og
Sally Field en leikstjóri er
Sydney Pollack, en ekki vitum
við af hverju hann heitir
Sydney. Það er þvi ljdst mál
og ekkert farið i' felur með það
að Kerry Stewart hefur samið
þessa bók eftir handriti
myndarinnar en slfkt tfðkast
gjarnan þarna vestra. Sagan
segir frá blaðakonu sem reyn-
ir að vera harður tappi en
kemst aö þvi að maður sem
blöðin höfðu flækt f mikið
hneyksli er alsaklaus.
Spurningin um siðferði blað-
anna, sem er ekki i hávegum
haft i bdkinni. Erfitt að dæma
bók sem er gerðeftir mynd en
spennandi þykir hún altént
vera. Bæði mynd og bók.
1AJTjAthe riðdie
ANDREDISeOVERYOFAiOST
aVIUZATION
¦trOUHUS CJUUMKftMD
MCOKD BIVIStD IDITION, rui 1» UPDMCD
Charles Gallenkamp:
Maya
Penguin 1982
Hver er þessi Mæja? Er
það einhver svaka skutla? En
diöfull erhUnljótefmarka má
myndina á kápu bókarinnar!
En látið ekki blekkjast þvi hér
segir Charles Gallenkamp
sögu Indianaþjóðflokksins
Maya sem áttisitt blómaskeið
i Mexikó á niundu öld eftir
Krist en hvarf svo skyndilega
og er hnignun Mayanna talin
einhver mesta gáta veraldar-
sögunnar. Hér gerir Gallen-
kamp sitt til aö leysa hana en
umfram allt ritar hann frdð-
lega og læsilega bók um
menningu Mayanna sem var
svo háþrðuðað undrum sætir.
Þeir byggðu miklar borgir og
pýramida á dUtskýrðan hátt,
þvi þeir notuðu ekki hjólið —
þótt þeir þekktu það — né
dráttardýr. Þeir fundu upp
fUnksjón millsins f reikningi,
höfðu 365 daga í árinu og voru
sannkallaðir meistarar i
steinskurði, en allt þetta hvarf
á að þvi er virðist örfáum ár-
um. Af þessari bók má fræðast
vel um þessa stórkostlegu
menningu.
¦ Bækurnar hér að ofan eru fengnar hjá Bókaverslun Sigfúsar
Eymundssonar. Tekið skal fram að um kynningar er að ræða en
öngva ritdóma.
Matthew J. Bruccoli:
Some Sort of Epic Grandeur, The
Life of F. Scott Fitzgerald
Hodder & Stoughton 1981.
¦ Er Francis Scott Fitzgerald
lést þann 21. desember 1940 voru
birtar minningargreinar um hann
i velflestum dagblöðum og bók-
menntatimaritum f Bandarikj-
unum og yiðar. Hann hafði jú ára-
tugina tvo þar á undan verið ein-
hver þekktasti og vinsælasti rit-
höfundur vestra og bækur á borð
við This Side of Paradise og The
Great 'Gatsby höfðu selst i risa-
vöxnu upplagi. Eftir þvi hefur
aftur á móti verið tekið siðar að
enda þótt flestir höfundar þessara
minningargreina færu lofsamleg-
um orðum um Scott Fitzgerald og
bækur hans, þá var eins og þeir
teldu hann ekki liklegan til að
verða minnst lengi. Greinarnar
voru ekki einvörðungu grafskrift
yfir honum sjálfum, heldur og
verkum hans.
Eða það var allt útlit fyrir það.
Siðan hefur komið á daginn að
verk hans hafa lifað gdðu lifi, að
minnsta kosti i Bandarikjunum,
og hefur það komið ýmsum á
óvart — margir töldu að verk
Fitzgeralds voru svo bundin
þriðja áratugnum að siðari.tima
fólki segðu þau ekki neitt. NU er
aftur á mtíti svo komið að þessar
bækur eru hreint ekki taldar sista
heimildin  um   þetta   timaskeið,
Francis Scott Fitzgerald. Myndin tekin '37.
Einhver ljómi ••
— Fitzgerald lif ir enn, öllum á óvart
þegar var umrót eftir fyrri
heimsstyrjöld, nUtiminn var að
hefja innreið sina og gekk mikið
á, svo kom kreppa eins og allir
vita — refsing guðs fyrir hubris
hins léttlynda fólks. Eða gæti það
ekki alveg verið?
Annað atriði var þd I enn rfkari
mæli valdandi þess að menn
hneigðust til að telja bækur Fitz-
geralds eiga stutt Hf fyrir hönd-
um. Hann var i raun og veru eng-
inn rithöfundur I þeim skilningi
að hann skrifaði um annað fdlk,
tilfinningar þess og athafnir, eða
að hann gerði einhvers konar út-
tekt á slnum samtima — nema þá
fyrir tilviljun, slikt flaut bara
með. Scott Fitzgerald skrifaði
fyrst og fremst um sjálfan sig,
eða réttara sagt: Ut frá sjálfum
sér. Ég hygg að megi vel heim-
færa iipp á Fitzgerald það sem
Olafur Jónsson, bdkmenntagagn-
rýnandi, segir um „our own"
Þðrberg Þóröarson i splUnku-
nýrri grein i Dagblaðinu & VIsi,
að höfðum eðlilegum fyrirvara:
„Sjálfsagt eru lika flestir les-
endur sammálaum þaðað sjálfs-
saga, eða öllu heldur sjálfslýsing
(hans) sé uppistaða i ritum hans,
alltfrá æskuritum hans tilýmissa
ritgerða frá hans siðustu árum.
Hér er auðvitað ekki aðeins átt
við frásagnarefnið, þau drög til
og þætti Ur ævisögu sem lesa má I
einstökum ritum og ritgerðum,
heldur umfram allt bæði beina og
dbeina sjálfslýsingu höfundarins I
verkinu, sjálfshyggju hans eins
og hun umfram allt birtist I og
mótar stilsháttinn á ritum hans."
(DV, 24. mars 1982, „Um Þdr-
berg".)
Logandi hræddur
Sjálfshyggju, Francis Scott
Fitzgerald gerðist ekki rithöf-
undur Ut úr neinu nema sjálfs-
hyggju, ekki af ást á bdkmennt-
um, ekki af innri þörf til að setja
orð á blað eða lýsa fdlki og stað-
háttum. Hann langaði til að slá I
gegn, komast á bekk með höfð-
ingjum, og svo vildi til að hann
hafði hæfileika til, ekki til að lýsa
öðrum, heldur sjálfum sér, gegn-
um uppbyggingu bdkanna, beina
atburðarás og stil. Og eins og
fleiri var hann logandi hræddur
um aðþað dygði ekki til lengdar,
er hann dó aðeins 44ja ára gam-
all, nagaði hann illur grunur um
að allt verk hars hefði verið fá-
I   Zelda. Það er nii saga að segja
frá henni...
nýtt og hunddmerkilegt, myndi
deyja og týnast á skömmum
tima. Sem hefur ekki orðið, þdtt
auðvitað sé ekki fyrir það að
synja að fjöldi manns hefur ekk-
ert við Francis Scott Fitzgerald
að gera og finnst hann leiðinleg-
ur.
Þessi timi milli '20 og '30, hefur
verið kallaður „the jazz age" og
það var enginn annar en Mr. Fitz-
gerald sem orðaði þann frasa.
Hann á, skal tekið fram, ekkert
skylt við mUsik, enda var Fitz-
gerald mesti rati I tdnlist, heldur
þótti honum seiðandi frjálslegheit
jazzins — eða getur maður annars
ekki sagt það? — eiga prýðilega
við timann. Og sjálfur var hann
æðstiprestur og var finn maður,
rithöfundur og gekk smart til fara
og átti bil og annan og fallega
konu, og hreyfði sig gjarnan inn-
anum svokallað fint fdlk, og var,
eða reyndi mikið til að vera,
rikur. Ég veit ekki til þess að
svona rithöfundar hafi skotið
annars staðar upp kollinum nema
i Ameriku, nema þá aumlegar
eftirlikingar hér og hvar um
heiminn, alveg eins og Heming-
way átti sér fjölda sporgöngu-
manna sem voru virilir og fðru á
ljónaveiðar og nautaat.
Asni eða óvenju heiðar-
legur
Það hafa myndast ðtal sögur
¦   Ævisöguritarinn     Bruccoli.
Ekki er'ann beint fýsilegur....
um Fitzgerald og þá ekki færri
um konuna hans, hana Zeldu, sem
var gáfuð, tilfinninganæm og
ðhamingjusöm, að lokum doltið
klikkuð oghjónabandið var farið i
hundana og hUn á hæli áður en
lauk. Állar þessar sögur rekur
Matthew Bruccoli samviskusam-
lega I bðkinni sinni, hann segir
sjálfur hreinskilnislega i formála
að þessi nýja ævisaga hafi það
helst fram yfir aðrar fyrri að
staðreyndirnar séu fleiri. Maður
sem segir svona lagað um ævi-
sögu sem hann er nýbUinn að
skrifa hlýtur að vera annað hvort
asni eða þá ðvenjulega heiðarleg-
ur. Hitt er svo annað mál að bokin
hefur fengið mikið lof beggja
vegna Atlantshafs, enda mætti nU
minna vera að Bruccoli skrifaði
ekki af skynsemi um Fitzgerald,
hann er spesjalist i manninum og
hefur þegar ritað um hann f jölda
greina og nokkrar bækur um af-
mörkuð efni Ur verkum hans eða
Hfi. Gegnum btíkina skin þessi
skrýtni, dálftið ruglaði maður, I
gegn, og lif hans er ekki dmerk-
ara enhvaðannað. Hann var tákn
timabils og geymdi I sér flesta
þætti þess.
Skrytin viðbdt við þessa bðk er
birting bdkhalds Fitzgeralds sem
hann bar jafnan á sér og færði allt
inn I, að minnsta kosti tölur. En
litur smámunasamlega Ut. Og
var það vafalaust.
—U-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32