Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						52  19. desember 2008  FÖSTUDAGUR
Ein athyglisverðasta ljóðabók 
ársins, frumleg og gjörhugsuð, 
smíðuð af hagleik og smekkvísi. 
Furðu þroskaður og víðfleygur 
skáldskapur ? þetta er fyrsta 
?frumorta? ljóðabók höfundar, en 
röddin er sjálfri sér ráðandi og 
öll vinnubrögð í senn framsækin 
og öguð. Hér kveður sér hljóðs 
ungt ljóðskáld með metnaðarfullt 
og ævinlegt erindi, ræðst af 
sýndarlítillæti sveitamannsins á 
garðinn þar sem hann er hæstur 
og kemst upp með það; svífur 
yfir á sígildum fjöðrum tveggja 
ár þúsunda.  
Bókin tvinnar saman frumort 
ljóð og þýðingar á brotum úr 
klassískum verkum, kvæðum 
(ástar-raunum) Katúllusar og 
Eneasarkviðu Virgils, tveggja 
latnesk/rómverskra höfuðskálda 
sem uppi voru á síðustu öld fyrir 
Krist ? sem sjálfur kemur mikið 
við sögu í bókinni. Þá eru frum-
ortu ljóðin rík af vísunum, 
tilvitnunum og skírskotunum í 
skáldskap, trúarbrögð og menn-
ingarsögu liðinna alda, beint og 
óbeint. 
Bókin í heild er bundin saman 
þematískt; rauði þráðurinn frá 
upphafi til enda er ástin, ástar-
samband og sambandsslit; harm-
ur, kvöl og söknuður þess sem 
glatar stóru ástinni í lífinu, brott-
rekstur (skáldsins) úr aldingarði 
(ástarinnar). Bókin segir tvær 
?sambærilegar? ástarsögur (og 
botnuð með þeirri þriðju, sem 
gefur hinum á kjaftinn) sem kall-
ast á með fjölbreytilegum hætti 
og upplýsa hvor aðra; sögu 
Katúllusar & Lesbíu og sögu ljóð-
mælandans & Laíu. Elskhuginn 
(karlinn) í báðum tilfellum er 
skáld og gerandi ljóðanna í nútíð 
en á endanum skáldlegur þolandi 
og fórnarlamb. (Ást)konan er hins 
vegar ?raunveruleg? þótt hún sé 
passíf og í þátíð, sprettur úr 
alvörunni utan bókar með áþreif-
anlegu fangamarki og ?raunveru-
legri? ógn sem sigrar tíðir skáld-
skaparins og takmörk hans í 
bókarlok (með aðstoð Virgils og 
Dídó). Paradís er ekki bara undir 
plasti (í plati). Samsvaranir og 
innri tilvísanir sagnanna tveggja 
og persóna þeirra eru smíðaðar 
af mikilli fimi og ljá bókinni 
ísmeygilega framvindu. Tilvitn-
unin í Pound í upphafi gefur les-
andanum t.d. strax óvænt (næst-
um óþægilega spennandi) og 
mjög írónískt sjónarhorn á klass-
íska ofur-lýríkina, svarar (næfri) 
upphafsspurningu Katúllusar 
(áður en hann spyr) með nútíma-
legum hryssingi (?drab/dækja?) 
sem mælandinn sjálfur verður að 
mæla gegn (kveða niður) í ?sinni? 
sögu með jafnvígum skáldskap 
svo Laía njóti sannmælis að end-
ingu og lesandinn finni til með 
henni í eigin skinni. 
Eftirtektarvert er líka hvernig 
skáldið beitir sviðsetningum og 
tíðum í eigin ljóðum sem ríma við 
rómarskáldin, tilgreinir jafnan 
stað og stund, umhverfir víða 
tímanum innan ljóðsins og sjón-
armiði þess um leið ? teflir saman 
því sem liðið er og er núna, magn-
ar þann tíðaárekstur hvað eftir 
annað; yrkir (um) ástina í þálið-
inni- og skildagatíð, sviðsetur 
atvik og sér fyrir sér tilstand sem 
hefði getað, gæti eða myndi geta 
gerst ... ef. Allt er skilyrt. ?Ef? er 
eins konar elti-stef eða jafnvel 
lykilorð bókarinnar, gott ef ekki 
spurn, tilbrigði við söknuð og 
sorg. ?Hvar hefðu dagar lífs míns/ 
ef ég væri Jesús?/ o.s.frv. 
Lesandinn svarar. 
Bókin gefur hins vegar svar við 
spurningunni hvað er sígilt efni 
og hvers vegna. Eftirtektarvert 
er t.d. hvernig (heiðið) kvæði 
Katúllusar um hreinlyndi og 
flekklaust líf (LXXVI) kveðst fal-
lega á við 24. Davíðssálm ? einnig 
Sókrates, Hávamál, Krist, Lilju 
og Hallgrím, sem dæmi. Eða 
hvernig vesturheimskur Brett 
kallast á við Egil Skalla, KN og 
póstmódern ísl-ensku úr fortíð og 
framtíð nýja-íslands þar og hér 
(29). 
 Sigurður Hróarsson
Ber sinn prís með sóma 
BÓKMENNTIR
Fiðrildi, mynta og spörfuglar 
Lesbíu
Magnús Sigurðsson
Uppheimar
????
Þetta er verðlaunabók og ber þann 
prís með sóma.
Finlandia-verðlaunin eru virtustu 
bókmenntaverðlaunin í Finnlandi. 
Verðlaunin eru peningaverðlaun 
og fær verðlaunahafinn ríflega 
fjórar og hálfa milljón króna í sinn 
hlut. Í síðustu viku var tilkynnt að 
ung skáldkona, Sofi Oksanen, fengi 
verðlaunin í ár. Hún er af finsk-
eistnesku foreldri og er aðeins 
þrjátíu og eins árs en á að baki 
þrjár skáldsögur. Það er síðasta 
saga hennar, Puhdistus, sem er 
verðlaunuð. átakamikil saga um 
tvær konur, tvenna tíma. Önnur 
upplifir hernám Rússa í Eistlandi 
á þriðja áratugnum en hin er kyn-
lífsþræll í Rússlandi okkar tíma. 
Er sagan metsölubók í Finnlandi 
og spratt upp úr leikverki sem 
sýnt var í finnska þjóðleikhúsinu í 
fyrra en skáldkonan var þá við 
nám í leikhúsfræðum í Helsinki.  
Verðlaunasagan Puhdistus, eða 
Plágan, hefur nú verið seld til 
útgáfu í tíu löndum og talin verða 
til þess að Oksanen hljóti alþjóð-
lega viðurkenningu. Hún er alin 
upp í Finnlandi og hefur gefið út 
tvær aðrar sögur: Beljur Stalíns 
(2003) og Baby Jane (2005).
Finlandia-verðlaun veitt
BÓKMENNTIR Sofie Oksanen sagnaskáld fékk Finlandia-verðlaunin í ár.
BÓKMENNTIR Magnús Sigurðsson skáld á bæði smásagnasafn og ljóðabók á mark-
aði þessi jólin.
Það er látlaust suðað í manni þessi 
dægrin: hver er besta bókin í ár? 
Rétt eins og lesnir textar undan-
farnar vikur raði sér í einhvern 
hitt-lista í hausnum á manni ósjálf-
rátt. Ekkert er afkastamiklum og 
skyldugum lesanda fjær. Útgefnir 
textar á þessum árstíma eru með 
svo miklum blóma og fjölskrúðugir 
að þeir deilast í margar óskyldar 
deildir. Verst að íslenskur bókaiðn-
aður skuli þeim örlögum bundinn 
að moka úr húsum í stað þess að 
dreifa útgáfu víðar. Þeim örlögum 
fylgir forn bölvun: þeim var ekki 
skapað nema að skilja og þá er átt 
við njótendur, notendur og útgefin 
verk. Margt fer utan garðs í þessari 
hríð.
Ný skáldsaga eftir Steinar Braga, 
Konur, hefur þannig ekki notið 
athyglinnar þótt um hana hafi á síð-
ustu sólarhringum fallið gott safn 
lofsyrða. Konur er nútímalegur 
tryllir, sálfræðilega vel undirbyggð 
saga sem grípur inn á mörg svið 
hugveruleika okkar. Fyrst er að 
nefna velsældina sem smýgur um 
allt er hefur brátt vistaskipti í hug-
myndaheiminum. Síðan er það sala 
kvenímyndarinnar og gernýting 
kvenlíkamans til fróunar karl- og 
kvenkyninu. Þá er það hin slungnu 
og á tíðum mótsagnakenndu tengsl 
listar og lífs, markaðar og sköpun-
ar. Heví stöff segir einhver. En 
þetta er ekki einföld saga.
Spennandi? Rosalega spennandi 
og sögð af mikilli list höfundar sem 
byrjar sakleysislega en leiðir síðan 
lesanda sinn laumulega á refilstigu 
sem á endanum vekja viðbjóð, 
ofboð, inn í heim sem er sárakunn-
uglegur í upphafi en hverfist svo í 
hugveru sem þenur sig af miklu 
ofnæmi út fyrir öll mörk og kemur 
á endanum illa bæði við sálartötrið 
og ekki síður líkamlega við lesanda. 
Þetta er tvímælalaust áhrifamesta 
verk sem komið hefur út hér á landi 
í langa tíð og er eins og bent hefur 
verið á opinberlega samið af stærri 
lífsskynjun en flestallt annað sem 
hér er sett saman.
Ég dreg enga dul á að þetta er 
spennusaga, tryllir, hugmyndarýni, 
heimsádeila og að auki ljóðrænn 
texti spunnin fram af hyggindum 
og fáguðum smekk. Þess vegna 
dettur mér ekki í hug að segja meir 
frá þræði verksins en þetta: Ung 
kona snýr heim til Íslands og sest 
að í íbúð við Sæbrautina sem hún 
hefur fengið að láni. Hún á að baki 
góða menntun, brotið ástarsam-
band og föður sem er ekkjumaður í 
fjarlægu landi. Sagan rekur örlög 
hennar ?  Páll Baldvin Baldvinsson
Bentu á þann ? 
BÓKMENNTIR
Konur
Steinar Bragi
Nykur
?????
Magnaðasta sendingin í ár
BÓKMENNTIR Steinar Bragi skáld.
Gefum góðar stundir
ÞJÓÐLEIKHÚSIÐ
Þjóðleikhúsið
Miðasala í síma 551 1200 og á www.leikhusid.is 
Hart í bak
Jökull Jakobsson
Verk sem snertir okkur öll.
             EB, FBL
Sala hafin á sýningar í janúar
Leitin að jólunum
Þorvaldur Þorsteinsson
lau. 20/12 þrjár sýningar, uppselt
sun. 21/12 þrjár sýningar, uppselt
Uppselt í desember!
Klókur ertu, Einar Áskell
Bernd Ogrodnik
Krúttleg brúðusýning fyrir yngstu börnin
Sýningar í janúar komnar í sölu
Sumarljós
Jón Kalman Stefánsson
leikgerð og leikstjórn Hilmar Jónsson
Frumsýning 26. desember
Gjafakort
Þjóðleikhússins
er sígild gjöf sem gleður alla
www.leikhusid.is
Kardemommubærinn
Sértilboð á gjafakortum
til áramóta.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96