Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						20  21. desember 2008  SUNNUDAGUR
M
ér finnst aldrei 
nægjanlega 
mikið sagt í 
samræðum, 
það bjagast 
allt, kemur illa 
út,? segir Steinar Bragi, eins og 
hann vilji vara blaðamann við að 
gera sér ekki of miklar vænting-
ar í upphafi spjalls. Augun eru 
límd á tebolla sem hann hrærir í 
án afláts í nokkrar mínútur. ?Ég 
er ekki sérstaklega góður í að 
færa hugsanir mínar í orð í töluðu 
máli, það er kannski ein helsta 
ástæðan fyrir því að ég fór upp-
haflega að skrifa.?
Klukkan er að ganga ellefu á 
fimmtudagskvöldi, fannfergi úti 
og Steinar Bragi farinn að sýna 
þreytumerki eftir þeytinginn á 
milli bæjarhluta við kynningu á 
sinni fimmtu skáldsögu, Konum. 
Þetta er saga um unga konu sem 
snýr aftur til Íslands eftir nokk-
urra ára dvöl erlendis og reynir 
að raða saman brotunum í lífi 
sínu í samfélagi sem hún kemst 
að að hefur gjörbreyst. Smám 
saman fær hún á tilfinninguna að 
verið sé að leiða hana í gildru. 
Bókin hefur skýra skírskotun í 
atburði líðandi stundar; á kápu-
texta segir að hún varpi ljósi á 
íslenska þjóð eins og hún sé 
nákvæmlega núna. 
?Ég skrifaði þessa bók reyndar 
fyrir nokkrum árum, tók mér hlé 
og lauk við hana rétt áður en hún 
kom út. Ég er að sumu leyti hepp-
inn að samtíminn uppfyllir allt 
það sem þessi bók lofaði. Þegar 
hún var skrifuð var valdið ekki 
búið að taka ofan grímuna; þetta 
var enn á frumstiginu, þegar við 
vorum öll saman í baráttunni og 
allir fengu sinn skerf af hamingj-
unni. 
Það hefur núna breyst. Kerfið 
er hrunið og það er sterk almenn 
tilfinning að það séu nokkrar klík-
ur að togast á um þetta hræ sem 
er íslenska efnahagskerfið. Þeir 
hafa varla fyrir því að hylja þetta, 
þess vegna segi ég að valdið sé 
orðið grímulaust.? 
Hvert skref kvöl og pína
Þetta er óyggjandi sú skáldsaga 
Steinars Braga sem bestar við-
tökur hefur hlotið og bókarýnar 
keppast við að hlaða hana lofi. 
Sjálfur segist Steinar Bragi ekki 
hafa haft á tilfinningunni þegar 
hann skrifaði bókina að hún 
myndi falla í kramið. 
?Þetta var eins og að rífa úr sér 
æxli sem var samgróið hjartanu,? 
segir hann. ?Hvert einasta skref í 
vinnslu bókarinnar var hrein og 
klár pína. Það er ógeðfelld reynsla 
sjálfs mín á bak við þetta og 
úrvinnslan var erfið.? 
Hann segist ekki finna fyrir 
?kaþarsis? eða hreinsun, þegar 
hann skrifar; hann eigi í heldur 
ógeðsblendnu sambandi við 
skriftir. ?Ég hef alltaf haft sterk-
lega á tilfinningunni að ég sé að 
fást við rangt form, þess vegna á 
ég í átakamiklu sambandi við 
tungumálið og formið. Ég hefði 
átt að verða steppdansari finnst 
mér, það hefði fært mér milliliða-
lausa gleði í hvert sinn sem ég 
steppaði ? þá myndi ég hverfa inn 
í listræna gjörninginn og gleyma 
sjálfum mér. 
Þegar ég skrifa finnst mér eins 
ég sé að leita inn í sjálfan mig og 
þenja mig út í hvern kima hugs-
unarinnar og tilfinninganna. Ég 
finn ekki beinlínis hamingjuna í 
skriftunum. Kannski einhvern 
tíma á eftir þegar verkið er farið 
að fjarlægjast mig. En ég á frek-
ar erfitt með að finna til einhverr-
ar sjálfsánægju þegar kemur að 
skriftum.?
Að næra þjáninguna
Hann líkir þessu við að vera klof-
inn í tvennt í gegnum miðjuna, 
sem hann kveðst ávallt hafa haft 
sterkt á tilfinningunni að eigi við 
um sig. ?Mér finnst ég í eigin lífi, 
í öllu sem ég geri, vera bæði við-
fang og gerandi; mér finnst ég 
ekki hafa fundið skotheldar for-
sendur fyrir mínu sjálfi, ég er 
stöðugt að renna út í sandinn, 
leysast upp í ólíkar persónur. 
Það er til fólk sem segir að ég 
hafi persónu, að ég sé nokkurn 
veginn eins milli daga og vikna og 
ára. Sjálfur hef ég mjög óljósa til-
finningu fyrir því, eins og kannski 
margir listamenn í mismiklum 
mæli. Kannski erum við stöðugt að 
reyna að sviðsetja þessar mörgu 
persónur sem eru ?ég?, og reyna 
að finna eitthvað sem getur sam-
einað þær, til dæmis söguþráð, 
tesu. Á þann hátt erum við kannski 
að reyna að nálgast okkur sjálf. 
Svo er það þetta próblematíska 
samband við listir yfirhöfuð, til-
finningin að maður sé stöðugt að 
næra einhverja þjáningu. Í stað 
þess að gangast á hólm við sjálfan 
sig af heiðarleika og útrýma 
vandamálinu ? eins og þeir sem 
eru ekki listamenn geta kannski 
leyft sér ? fara listamenn að líta á 
vandamálið sem mjólkurkúna; 
eintthvað sem sér þeim fyrir 
starfa. Það er kannski eitthvað 
bernskutrauma sem hefur eyði-
lagt líf þitt og grafið um sig alls 
staðar og maður tekst ekki á við 
það nema óbeint í verkum sínum. 
Í öllum sínum verkum það sem 
eftir er ævinnar. Það er þetta sem 
mér finnst ógeðslegt við listsköp-
un. Listin er einhvern veginn allt 
það sem er stærrra en einstakl-
ingarnir sem veita henni áfram 
og það er eitthvað sem er óbæri-
lega ópersónulegt við alla list-
sköpun.? 
Forsíðufrétt á hverjum degi
En hvers vegna konur? Af hverju 
kýs Steinar Bragi að sökkva sér 
ofan í kvenleikann? ?Kannski af 
því að persónulega reynslan á bak 
við bókina hefur með konur að 
gera. En ég lyfti því upp í eitt-
hvað almennara lögmál eða geri 
tilraun til að skilja það. En þetta 
var ekki tilraun til að skrifa for-
framað lesendabréf um kynin og 
stöðu kynjanna í nútímanum.? 
Engu síður megi líta á bókina 
sem kraftmikið og ögrandi inn-
legg í umræðuna um stöðu og 
hlutskipti kynjanna. ?Já, ég blað-
aði í bókinni um daginn og rakst á 
setninguna um að fjórðungi 
kvenna er á einhverjum tíma-
punkti ævi sinnar nauðgað. Þetta 
er sú tölfræði sem helstu sér-
fræðingar styðjast við. Þetta eru 
sláandi tölur sem eiga við konur 
og hvernig þær eru beittar ofbeldi 
af öllum gerðum. Þetta gæti í 
raun verið forsíðufrétt á hverjum 
einasta degi ársins. Krafan um 
breytingar á þessu ætti að vera 
risavaxin.?
Mannvonska er algengt stef í 
bókum Steinars Braga. ?Mér 
finnst ekki vera neitt sem heitir 
illt í náttúrunni, í hinu náttúru-
lega fyrirkomulagi. Dýr eru ekki 
ill, rándýr eru ekki ill. Menn geta 
hins vegar verið feikilega illir, 
sérstaklega þegar þeir styðjast 
við hugmyndafræði, sem bjagar 
allan veruleika, náttúruna eða 
eitthvað sem getur verið lífræn 
dýnamík í samfélaginu. Þeir troða 
módelunum sínum á heiminn. 
Þetta er kannski sér-karllegt, 
ég veit það ekki; kannski hafa 
konur aldrei haft vald til að troða 
sínum módelum að. En þessi 
módel karlmanna eru valdbeiting 
og yfirleitt enda þau í illsku eða í 
réttlætingu á illsku. Það birtist í 
öfgum eins og útrýmingarbúðun-
um ? eða hruni líkt og því sem 
reið yfir íslenskt samfélag.? 
Kem að betra gagni annars staðar
Steinar Bragi hefur búið erlendis 
undanfarin misseri en frá því 
hann kom heim fyrir jól hefur 
hann blandað sér í þjóðmálaum-
ræðuna, skrifað greinar, mót-
mælt og kallað eftir kosningum. 
Hann segir það ekki brenna á sér 
að vera um kyrrt til að fylgja bar-
áttunni eftir. Nei, ég held að ég 
komi að miklu betra gagni annars 
staðar. Minn styrkur, ef hann er 
einhvers staðar, liggur ekki í að 
vera í líkamanum að berja í veggi 
Landsbankans, þar sem þeir eru 
sýnilegir, heldur frekar að reyna 
að fanga það sem er að gerast 
með mínum hætti. Ég held ég 
hljóti að gera það betur.? 
Steinar kveðst að mörgu leyti 
sáttur við íslenskt samfélag, hans 
hæfileiki felist hins vegar í að 
koma auga á það sem fer úrskeið-
is. ?Að sumu leyti hef ég sérhæft 
mig í því. Ég leita á mið þar sem 
eitthvað hefur brugðist; þar er 
merking að fæðast, þar eru að 
verða breytingar. Við vitum ekk-
ert hvert þær leiða en það er auð-
vitað nauðsynlegt að losna við 
hugmyndafræði sem er orðin föst 
í sessi og einráð, hefur nýtt alla 
möguleika sína og er nú orðin inn-
rotin. Þá verður að sparka henni 
burt því hún hvílir á þjóðfélaginu 
eins og mara, á nýsköpun og hug-
sjónum á borð við réttlæti. Þetta 
er kerfi sem er búið að ganga sér 
til húðar, við verðum að samein-
ast og losa okkar við það. 
Þá getum við búið í haginn fyrir 
nýjar öfgar en við höfum tíu til 
tuttugu ár fram að því.?
Brýtur af sér formin
Steinar Bragi vinnur nú að þrem-
ur bókum sem hann gerir ráð 
fyrir að komi út á næstu fimm 
árum. Hann heldur til Bandaríkj-
anna fyrir áramót en hefur hug á 
að fara bráðlega til Suður-Amer-
íku, á fund við shamen-anda-
lækni, fá hjá honum ofskynjunar-
lyf ?og eiga í gagnlegum 
samræðum við verur af öðrum 
heimi?. 
?Ég naut líkama míns lengi vel 
framan af, æfði karate þegar ég 
var tólf ára og spilaði fótbolta 
með Fylki fram að átján ára aldri. 
En ég fann mig ekki í hópíþrótt-
um, hefði kannski orðið góður 
tennisleikari. Nú er ég hins vegar 
að reyna að brjóta af mér öll föst 
form; ég er búinn að flýja allt sem 
til er í heiminum. Nú á ég bara 
eftir að brjótast út úr líkamanum. 
Þegar það tekst þá sný ég ábyggi-
lega ekkert aftur.?  
Þjáningin er mjólkurkýr
Steinar Bragi Guðmundsson rithöfundur hefur vakið mikla athygli fyrir skáldsögu sína Konur. Í samtali við Bergstein Sigurðsson ræðir 
Steinar Bragi um togstreituna við skriftirnar, hliðarferil í steppdansi, grímulaust vald og gagnlegar samræður við verur af öðrum heimi.
ÓGEÐFELLD REYNSLA SJÁLFS MÍN BAK VIÐ BÓKINA ?Þetta var eins og að rífa úr sér æxli sem var samgróið hjartanu,? segir Steinar 
Bragi.  FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
Í stað þess að gangast á hólm við sjálfan sig af heiðarleika 
og útrýma vandamálinu ? eins og þeir sem eru ekki lista-
menn geta kannski leyft sér ? fara listamenn að líta á 
vandamálið sem mjólkurkúna; eitthvað sem sér þeim fyrir 
starfa.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64