Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						14 Tíminn
Föstudagur 10. ágúst 1990
Kristján Þ. Sveinsson
Fæddur 5. september 1891
Dáinii 2. ágúst 1990
í dag er til moldar borinn afi okkar,
Kristján Sveinsson, fyrrum bóndi í
Geirakoti, Sandvíkurhreppi. Ævi-
dagurinn var orðinn langur, svo hann
hefur vafalaust verið hvíldinni feg-
inn, gamli maðurinn. Aðeins munaði
einu ári að hann lifði heila öld. Afi sá
því tímana tvenna, eins og flestir af
hans kynslóð. Allt frá því að minnast
þess að vera varpað út um glugga á
torfbæ, þegar landið gekk í bylgjum í
Suðurlandsskjálftanum 1896, fram á
okkar tima, tíma hraða og hinnar öru
tækniþróunar. Já, það er langur lífs-
kafli að lifa allt frá titringi jarðarinn-
ar í Suðurlandsskjálfta og fram á titr-
ing og hraða nútíma þjóðfélags.
Þessu fylgdist afi öllu með, missti
ekkert úr og hafði afburða gott minni
allt fram á síðasta dag.
Afi giftist eftirlifandi eiginkonu
sinni, Guðmundu Þ. Stefánsdóttur,
15. maí 1924. Var þeirra sambúð bú-
in að vara í 66 ár og þar af bjuggu þau
blómlegu búi í Geirakoti í Sandvík-
urhreppi í 61 ár, eða allt frá árinu
1929. Það hefur verið mikils virði
fyrir okkur systkinin að hafa átt afa
og ömmu að, svo stutt frá heimili
okkar á Selfossi. Alltaf var hægt að
skreppa i Geirakot og má segja að
barnabörnin hafi verið eins og heim-
alningar á bænum. Einnig höfum við
systkinin dvalið þar í kaupamennsku
á sumrin, sem reyndist okkur dýr-
mætur þroskatími. Ekki síst þá bárum
við gæfu til að nema þennan fróðleik
hins liðna og má segja að afi og
amma hafi tryggt samhengið á milli
kynslóða. Myndað einhvern streng
sem tengir okkur við fortíðina og
gerir okkur að þátttakendum í veröld
sem er svo ólík því sem við búum við
i dag. Þetta er okkur ómetanlegur arf-
ur sem við kunnum að meta, alltaf
betur og betur eftir því sem við
þroskumst og munum njóta með af-
komendum okkar. Bráðum verða þeir
allir horfhir sem þekktu 19. öldina af
eigin raun eins og afi. Þeirra hlutur
má ekki gleymast og mun ekki
gleymast.
Nú við leiðarlok þökkum við systk-
inin honum afa okkar samfylgdina og
elsku amma, megi góður guð halda í
styrku hendina þína, því hartn afi
skilur eftir fallega og dýrmæta minn-
ingu sem mun aldrei fyrnast.
Stcfán, Ella, Guðmunda,
Erla og Krístján Geir.
Kveðja
Kristján Sveinsson, bóndi í Geira-
koti, sem hér er kvaddur, fæddist að
Kransar, krossar, kistu-
skreytingar, samúðarvendir
og samúðarskreytingar.
Sendum um allt land á opnunartíma
frá kl. 10-21 alla daga vikunnar
Miklubraut 68 ©13630
Sjáum um erfidrykkjur
RISIÐ
Borgartúni 32
Upplýsingar í síma 29670
Marmaralegsteinar
með steyptu inngreyptu eöa upphleyptu letri. Einnig
möguleiki meö innfellda Ijósmynd.
Marmaraskilti meö sömu úlfærslum.
Sólbekkir, borðplötur, gosbrunnar o.m.fl.
Sendum um allt land. Opið 9-18, laugard. 10-16.
Marmaraiðjan
Smiðjuvegi 4E, 200 Kópavogi
Sími 91-79955.
t
Útför móður okkar og fósturmóður
Vilborgar Sæmundsdóttur
Lágafelli, Austur-Landeyjum
fer fram frá Krosskirkju laugardaginn 11. ágúst kl. 14.00.
Blóm vinsamlega afþökkuð, en þeim sem vildu minnast hennar er
bent á Minningarsjóð Guðrúnar á Lágafelli. Minningarspjöld fást hjá
Guðrúnu Aradóttur, Skíðbakka, sími 98-785209, og á Símstöðinni,
Hellu.
Hólmfríður Finnbogadóttir,
Magnús Finnbogason,
Guðrún Árnadóttir.
Syðra-Langholti í Hrunamanna-
hreppi, 5. september 1891, og lést í
hjúkrunarheimilinu Ljósheimum á
Selfossi, 2. ágúst 1990. Kristján
kvæntist árið 1924 Guðmundu Þóru
Stefánsdóttur, sem lifir mann sinn.
Þeim varð sex barna auðið, þeirra
Sveins, Katrínar, Stefáns, Sigrúnar,
Steinþórs og Ólafs og eru öll á lífi
nema Stefán.
Kynni mín af Rristjáni hófust á vor-
dögum 1949. Ég varð þá á tólfta ári
einn af allnokkrum sumarstrákum
þeirra Guðmundu og Kristjáns í
Geirakoti og entist þrjú sumur. Búið
var allstórt á þeirri tíð. Fimmtán
mjólkandi kýr og um hundrað ær og
að auki var stunduð talsverð kartöflu-
rækt. Þá voru framkvæmdir veruleg-
ur þáttur sumarstarfa. Nýrækt túna
var árviss og sumrin mín voru
byggðar tvær stórar votheysgeymsl-
ur. Búhættir breyttust ört þessi árin.
Aðeins fyrsta sumarið var slegið með
orfí og Ijá á engjum og rafmagnið,
sem komið var siðasta sumarið,
breytti miklu heima við. Þá var hætt
að nota kol til eldunar og rafmagns-
tæki léttu störf.
Heimilið í Geirakoti var fjölmennt,
um eða yfir tíu manns, og annir tals-
verðar, sérstaklega hjá húsmóður-
inni, Guðmundu. Viðvik snúninga-
stráks voru allmörg en ekki þung eða
tímafrek. Menn höfðu gjarnan
ákveðin verk að ganga að, svo sem
að sækja kýr og reka, mjólka tvær
kýr i mál og moka fjós. Þegar kom að
stærri verkum vann fólk saman.
Verkfyrirmæli voru fá. Rætt var um
viðfangsefhi dagsins, t.d. við morg-
unverðarborð, og nefht að gott væri
ef menn færu i nánar greind verk. Á
sjúkrabeði sínum fyrir nokkrum
misserum rifjaði Kristján upp atvik
sem minntu á þetta. Eg og kaupa-
maðurinn, Gísli Jakobsson, höfðum
verið beðnir að hirða af túnspildu i
vothey. Mér fannst Gísli heldur
stjórnsamur og nefhdi við hann, að
ég hefði ekki orðið var við að honum
hefði verið falin verkstjórn. Gísli
sagði að það væri alveg ljóst. Það
hefði verið falast eftir honum til
starfa í Geirakoti en beðið fyrir mig.
Um kvöldið barst þetta í tal við Krist-
ján og gerði hann lítið úr málinu, en
þetta var rétt hjá Gisla. Um haustið
falaðist Kristján eftir mér til starfa
næsta sumar.
Kristján var af léttasta skeiði, þ.e.
nálægt sextugu, þegar ég kynntist
honum. Hann var ekki átakamaður til
verka, enda var hann þá og hafði
lengi verið magaveikur. En hann
vann mikið, var árrisull og vann
gjaman fram eftir kvöldum virka
daga. Hann fylgdist vel með búr-
ekstrinum og hélt dagbækur og
skráði helstu atvik og veður sem
hann fylgdist ætíð grannt með og
spáði um, ef honum þóttu veðurspár
standast illa, sem henti. Grasfræ,
áburðargjöf og áburðartimi voru hon-
um mikið athugunareftii, ekki síst
þegar vart varð við kal. Hann var
glöggur á búfé, fylgdist vel með af-
urðum kúa og áa og leitaðist við að
rækta góða gripi. Mæðiveikin og
fjárskiptin voru honum erfið, en nýju
líflömbin að norðan gleðiefhi.
Kynnin við Kristján voru góð. Hann
var hægur maður í framgöngu, frem-
ur hýr og hlýr. Hann leiðbeindi vel og
hjálpaði við verk, ef eftir var leitað,
og ég minnist sérstaklega hvað orfið
sem hann fékk mér var nett og lipurt.
Við störf var ekki gengið nærri fólki.
Ég var gjarnan sendur heim af engj-
um með kvenfólkinu þegar rigndi og
ekki var farið til útistarfa, ef veður
var leiðinlegt. Þó voru viðfangsefriin
ærin og stundum tafsöm, sérstaklega
á rigningarsumrum. Vegleg töðu-
gjöld voru að loknum fyrri túnaslætti,
jafhan um eða fyrir miðjan ágúst og
einu sinni á höfuðdegi. Eitt haustið,
þegar ég hvarf úr sumarvistinni síð-
ast í september, var ekki fullhirt af
engjum.
Kristján var vel látinn af sveitung-
um. Hann átti sæti í hreppsnefhd
Sandvíkurhrepps og var framarlega i
ýmsum félags- og hagsmunamálum
sveitarinnar, þótt ekki væri hann
framgjam. Hæg og ljúf glettni fylgdi
honum, en heimafólki var ljóst að þar
fór viðkvæmur alvörumaður. Dirfska
og ævintýramennska var honum
fjarri, en hann skirrðist ekki við að
eyða ævi sinni og þreki í að byggja
og bæta leigujörðina Geirakot sem
hann fékk keypta á áttræðisaldrinum.
Vafasamt er að sextiu ára dvöl i Fló-
anum hafi gert Kristján að Flóa-
manni. Hann átti rætur og skyldfólk
alla tíð í Gullhreppunum góðu. Á
Syðra- Langholti, Asum og Stóra-
Núpi ólst Kristján upp og starfaði
fram undir fertugt. Þar kvæntist hann
sinni dugmiklu og góðu konu, Guð-
mundu Þóru Stefánsdóttur, og þar
fæddust þeim fjögur elstu bömin.
Kristján var einlægur trúmaður sem
gerði litlu hornstofuna í Geirakoti að
helgum stað við útvarpsmessur á
sunnudögum.
Sumrin mín í Geirakoti voru góð.
Mér fannst Flóinn fallegur, víður og
sléttur og fjallasýnin fogur. Þar naut
ég alls, sem gott sveitaheimili hefur
að bjóða og að auki athafhasemi og
samvista við duglegt og glatt fólk.
Þar fann ég vel hve gott er að fá að
vera með i daglegu lífi og starfi og að
hafa verðug viðfangsefhi. Löng vin-
átta Geirakotsfólksins hefur síðan
fylgt mér.
Á kveðjustund Kristjáns Sveinsson-
ar þakka ég fylgdina og vináttuna og
bið honum allrar blessunar. Guð-
mundu og fólkinu hennar votta ég
samúð.
Tómas Gunnarsson.
Kristján, minn kæri vinur, með lotn-
ingu og þakklæti kveð ég þig hinstu
kveðju.
Kristján var einn þeirra manna sem
ég dáði fyrir alla mannkosti hans.
Hann var á 99. aldursári, þegar hann
lést. Það var gaman að ræða við
hann, allt til siðustu stunda.
Kristján kvæntist móðursystur
minni, Guðmundu Stefánsdóttur,
hinn 15. maí 1924 og þeim varð 6
barna auðið:
Sveinn, kvæntur Aðalheiði Edilons-
dóttur og eiga þau 5 böm.
Katrin, gift Gudmund Aagestad og
eiga þau 3 börn.
Stefán, lést 22. maí 1970, kvæntur
Önnu Borg Óskarsdóttur. Þau voru
barnlaus.
Sigrún, gift Gunnari M. Krist-
mundssyni og eiga þau 5 böm.
Steinþór, ókvæntur og bamlaus.
Ólafur, kvæntur Mariu I. Hauksdótt-
ur og eiga þau 4 böm.
Ég var ekki gömul þegar ég fór fyrst
með móður minni, Guðlaugu, að
Geirakoti. Alveg frá því ég fyrst man
eftir Geirakoti, þótti mér svo gott og
gaman að koma þar. Það var mjög
kært milli systranna og þær voru svo
hláturmildar þegar þær hittust og
ekki skemmdi það gleði þeirra að
hafa Kristján nálægan, enda hafði
hann alltaf eitthvað til málanna að
leggja. Svo með árunum mynduðust
vináttubönd milli fjölskyldnanna í
Geirakoti í Flóa og Þórukoti í Njarð-
vík.
Ég minnist Kristjáns sem einstaks
húsbónda, þegar ég, óharðnað dekur-
bam úr kaupstað, kom í Geirakot án
mömmu, fyrst til þess að passa Olaf,
yngsta soninn, og svo nokkur sumur
sem kaupakona. Það voru nú ekki
lætin í húsbændunum þar, en það
stóð allt sem sagt var og maður gerði
það sem manni var sagt að gera, án
þess að finnast að um skipun hafi
verið að ræða, heldur var sjálfsagt að
ganga til verks og gera gagn, undir
svo góðri verkstjórn og leiðbeining-
um. Maður fann svo vel fyrir því að
vera líka einn af fjölskyldunni og ég
segi það satt, að ég tel mig hafa verið
það í mörg ár, enda byrjar ekki sum-
arið hjá mér nema ég komi í Geira-
kot, og alla tíð þótt ég væri með mína
fjölskyldu eða mína vini, vomm við
alltaf velkomin.
Það er einnig sérstakt að muna kaffi-
tímana þegar fært var á engjar og
komið með kaffi í flöskum sem voru
í ullarsokkum og það var sérstakt
handbragð þegar húsbóndinn hellti í
bollann manns. Svo var masað eða
Kristján, sem hafði afar skemmtilega
frásagnargáfu, sagði okkur fólkinu á
engjunum draugasögu eða eirthvað
frá fyrri tíð, svo var jafhvel dottað í 5
mínútur. Þá sagði þessi góði bóndi
„Jæja", og þá stóðu bara allir upp og
gengu í sinn flekk.
Kristján var gamansamur, fróður,
minnugur, vinur góður og eftirsókn-
arverður maður í allri umgengni. Það
var stutt í grínið og saklaust var það
alltaf og ekki til þess að særa nokk-
um mann. Honum fannst gaman að
vera nýrakaður þegar maður kom
svona á sunnudagsrúntinum, því þá
brosti hann og sagði: „Nú fær kaupa-
konan mín skeggkossinn."
Síðast þegar ég kom til hans á
sjúkravist aldraðra á Selfossi, þá gaf
hann mér svo falleg orð sem ekki
gleymast. Við vorum að spjalla og ég
sagði við hann meðal annars: „Krist-
ján minn, þú hefur nú alltaf verið mér
svo góður." Þá sagði hann að bragði:
„Þú hefur ekki til annars unnið, Guð-
rún mín."
Með þessum orðum kveð ég Krist-
ján, þakka honum samfylgdina og
óska honum Guðsblessunar.
Elsku Munda frænka, við fjölskyld-
umar frá Þórukoti sendum Geirakots-
fjölskyldunum samúðarkveðjur og
þökkum fyrir að hafa átt Kristján
Sveinsson að vini.
Guðrún Björnsdóttir.
Þann 3. ágúst lést á Selfossi Kristján
Sveinsson, fyrrum bóndi í Geirakoti í
Sandvíkurhreppi. Löngu og við-
burðaríku lífí lauk þá, en Kristján
skorti aðeins mánuð í 99 ára aldur-
inn. Hann hélt óskertu minni sínu til
hins síðasta en líkamskraftar voru
þrotnir og síðustu mánuði lá hann á
langlegudeildinni Ljósheimum á Sel-
fossi. Nú er hann í dag borinn til graf-
ar frá Selfosskirkju og minningarnar
streyma fram.
Kristján Þórður Sveinsson fæddist í
Syðra-Langholti i Hrunamanna-
hreppi 5. september 1891. Þarbjuggu
þá foreldrar hans, Sveinn Einarsson
frá Miðfelli í sömu sveit og Guðbjörg
Jónsdóttir frá Tortu i Biskupstung-
um. Magnús Andrésson alþingis-
maður í Syðra-Langholti var langafi
Kristjáns. Er Magnús Magnússon
sonur hans lét þar af búskap komst
Sveinn Einarsson á þessa ættarjörð
sína. Þar ólst Kristján upp til 15 ára
aldurs er foreldrar hans brugðu á það
ráð að kaupa vildisjörðina Ása í
Gnúpverjahreppi. Þá jörð sat síðar
Ágúst bróðir Kristjáns og búa niðjar
hans nú þar.
Ekki var mulið undir Kristján í námi
fremur en aðra jafhaldra hans. Voru
þó námsgáfur hans í besta lagi og
minnið trútt. Hann fór á mis við
fræðslulögin 1907, en það sama ár
var hann fermdur. En hann var svo
heppinn að komast í hálfsmánaðar-
tíma til náms hjá Margréti Eiriksdótt-
ur í Haga. Hún reyndist honum sem
mörgum öðrum frábær kennari. Bjó
Kristján svo vel að þeirri menntun,
að árið eftir fór hann í Flensborgar-
skólann, beint upp í annan bekk, án
inntökuprófs. Var þá Kristján kominn
yfir tvítugt. Skólavistin fór vel með
harm. Hann dáði alla tíð skólastjór-
ann, Ögmund Sigurðsson, fyrir frá-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16