Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						WSXmmw
Miðvikudagur 11. maí 1994
Laxa í Dölum,
ein þekktasta laxáin
Sérstök stemning fylgir nafn-
inu Laxá í Dölum, sem fellur
um Laxárdal í söguríku hér-
aði, Dalasýslu. Þannig greinir
Laxdælasaga frá mörgum þeirra
jarða, sem enn eru við lýði, og
íand eiga að ánni. Ilmur sögu
angar því á þessum slóðum.
Nafríið Laxá kemur víða við hér
á landi, eins og kunnugt er. Ám-
ar, sem bera þetta nafn, eru 12
talsins og þar af er Laxá í Dölum
líklega ein þekktasta áin, bæði hér
á landi og í útlöndum. Þetta staf-
ar af því að áin hefur verið leigð
út á félagslegum grundvelli til
stangaveiði lengur en flestar aðrar
ár, og bandarískir veibimenn
höfðu ána alla á leigu um árabil.
Þeir eru því margir veiðimennirn-
ir sem átt hafa ánægjulegar
stundir við veiöiskap í Laxá.
36 veiöistaöir
Laxá í Dölum er tæplega 30 km á
lengd og fellur úr Laxárvatni á
Laxárdalsheiði, milli Hvamms-
fjarðar og Hrútafjarðar, og fellur í
sjó í Hvammsfiröi, skammt frá
kauptúninu Búðardal. Ánni bæt-
ast margar smáár og lækir á leiö
hennar til sjávar. Veiðisvæði ár-
innar er um 22 km og er efsti
veiðistaöur viö Sólheimafoss. Um
36 veiðistaðir eru í ánni og eru
notaðar 6 stengur við veiðar í
ánni. Árleg meðalveiði seinasta
áratug er 1354 laxar. Sérlega vel-
búiö veiðihús er við ána.
60 ára árangursríkt
félagsstarf
Félagsleg samtök um veiöi og
ræktun árinnar tóku til starfa
1935 og eru því senn liðin 60 ár
frá stofnun veiöifélagsins, sem er
í hópi elstu veiðifélaga hér á
landi. Fyrir þann tíma voru ýmsir
sem veiddu á stöng í ánni, m.a.
enskir veiöimenn, eins og reynd-
ar víöa í laxveiðiám hér á landi.
Eftir stofnun veiðifélagsins og til
Veibimannahús vib Laxá íDölum hjá Þrándargili.
VEIÐIMAL
EINAR HANNESSON
þessa hefur áin eingöngu verið
leigð út til stangaveiði. Þannig
leigði Stangaveiðifélag Reykjavík-
ur, sem hafði veriö stofnaö 1938,
Laxá árin 1939-1944. Þá var
Stangaveiðifélagið Papi meö ána á
leigu 1952-1964 og síðar banda-
rískir veibimenn, eins og fyrr
greinir. En hin seinni ár hefur
veiðifélagiö sjálft leigt ána út til
einstakra veiðimanna og hópa
þeirra, bæði innlendra og út-
lendra.'
Sólheimafoss íLaxá íDölum.
Veibistaburinn Papi íLaxá íDölum.
Ljósm. Einar Hannesson
Laxaklak fyrir aldamót
Þess má til fróöleiks geta, að ein
fyrsta tilraun til laxaklaks hér á
landi var einmitt gerð við Laxá í
Dölum. Þar var að verki Guttorm-
ur Jónsson í Hjarðarholti, sem
byggði klakhús í íandi jarðarinnar
skömmu fyrir aldamótin sein-
ustu. Síðar var byggt klakhús vib
lind í Þrándargili, 1939, í landi
Leiðólfsstaða. Fyrir því stóð bónd-
inn þar, Guðmundur Guðbrands-
son, en hann var mikill áhuga-
maöur um klakstarf. Þá hefur ver-
ið unnið að fiskræktaraðgerðum
öðrum og umbótum fyrir veibina
í ánni og ána sjálfa, sem að ýmsu
leyti hefur þórt til fyrirmyndar.
Fyrsti formaður Veiðifélags Lax-
dæla var Guðmundur Guð-
brandsson, Leiðólfsstöðum. Síðan
kom Skúli Jóhannesson, Dönu-
stöðum, þá Aðalsteinn Skúlason,
Hornstöðum, Þórður Eyjólfsson,
Goddastöðum, Jóhann Sæ-
mundsson, Ási, og núverandi for-
maður er Svavar Jensson, Hrapps-
stöðum.                                   ¦
Heimsins vígaslób
Jón Ormur Halldórsson: Átakasvæbi í
helmlnum.
Mál og mennlng 1994.
272 bls.
Því heyrist stundum fleygt, aö
eftir hrun Sovétríkjanna og upp-
lausn Varsjárbandalagsins sé
mun friðvænlegra í veröldinni
en áöur var. Ekkert er fjær sanni.
í bili þurfum við að vísu ekki að
óttast að kjarnorkustyrjöld brjót-
ist út á milli risaveldanna, en öll-
um, sem fylgjast með daglegum
viðburðum í veröldinni, má ljóst
vera að því fer fjarri að friðvæn-
legra sé í heiminum en áður. í
Evrópu hefur ekki verið ófrið-
vænlegra síðan síðari heimsstyrj-
öld lauk og nú, þegar þetta er rit-
aö, berast í sífellu fregnir af
mannskæðum átökum í Afríku,
auk þess sem spenna ríkir stöð-
ugt í Mibausturlöndum og á ír-
landi. Víðar ólgar undir yfir-
borðinu og geta átök brotist út
án minnsta fyrirvara.
í bókinni, sem-hér er til um-
fjöllunar, fjallar Jón Ormur Hall-
dórsson stjórnmálafræbingur
fyrst almennt um átök í samtím-
BÆKUR
JÓN Þ. ÞÓR
anum, en tekur síðan fyrir tiltek-
in átakasvæði: Júgóslavíu (fyrr-
verandi), Norður-Irland, Afgan-
istan, svæði sem byggð eru Kúrd-
um, Líbanon, Palestínu, Persa-
flóa, Saúdí-Arabíu, Kuwait, íran,
írak, Mið-Ameríku, Kýpur, Sri
Lanka og Austur-Tímor.
Hér er þess enginn kostur að
fjalla ítarlega um frásögn höf-
undar af hverju einstöku svæði,
en reynt verður að líta á einstaka
þætti og síðan að meta bókina í
heild.
Jón Ormur byggir frásögn sína
skilmerkilega og skipulega upp.
Hann byrjar umfjöllun um hvert
svæbi á sögulegum inngangi og
rekur síðan nánasta aðdraganda
þeirra átaka, sem um er fjallað.
Með þessum hætti tekst honum
að varpa í senn stjórnmála- og
menningarsögulegu Ijósi á sam-
tímaviðburbi og er þab góbur
kostur. Margir munu þó vafalítíb
verba ósammála ýmsum skýr-
ingum hans og efnistökum,
enda er hér víða fjallað um há-
pólitísk og viðkvæm mál. Gott
dæmi um slíkt efni er umfjöllun
Jóns Orms um Palestínumáliö,
sem að mínu mati er skýrasti og
besti kafli bókarinnar. Þar er
greint frá einhverju mesta hita-
málinu í alþjóðlegum stjórnmál-
um undanfarinna áratuga og
þaö skýrt á hleypidómalausan
hátt. Er einkar forvitnilegt að
bera frásögn Jóns Orms saman
við fréttaflutning íslenskra fjöl-
miðla af þessu máli.
Annar mjög fróblegur kafli er
um Persaflóastríðiö svonefnda,
eöa Flóabardagann eins og styrj-
öld þessi var stundum kölluð hér
á landi. í þessum kafla sýnir höf-
undur glöggt fram á hræsnina og
tvískinnunginn, sem rébi af-
stöðu Vesturlanda og banda-
manna þeirra í þessu máli, bæði
fyrir og eftir átökin. Þá kemur og
glöggt fram, hvernig peningaleg-
ir hagsmunir stjórnuöu gerðum
„valdamestu" manna heims.
Enn athyglisverðara er þó ab lesa
jón Ormur Halldórsson.
lýsinguna á áróðrinum og sjón-
arspilinu í kringum átökin.
Milljónum manna um heim all-
an var talin trú um, að hér væri á
ferðinni mesta tæknistríð allra
tíma og þannig stríð var sýnt í
sjónvarpi, af bandarískri sjón-
varpsstöb sem fékk nánast
einkarétt á útsendingum, líkt og
gerist þegar sýnt er beint frá
íþróttakeppnum. Veruleikinn
var hins vegar allur annar.
Fyrir þá fræbimenn, sem vilja
standa vib það sem þeir láta frá
sér fara, mun fátt jafn varasamt
og ab skrifa bækur um pólitíska
samtímaviðburbi. Atburðarásin
er hröð og oft er það, sem skrifað
er, orðið úrelt áður en textinn
kemur fyrir sjónir lesenda. Jón
Ormur Halldórsson fer ekki var-
hluta af þessu vandamáli. Mér er
ab vísu ekki fullljóst hvenær
hann hefur gengið frá handrití
bókarinnar, en það hefur þó vart
verið síðar en í byrjun þessa árs.
Síban hefur margt gerst á þeim
átakasvæbum, sem næst okkur
eru, í Bosníu, Palestínu og á ír-
landi, og því hlýtur frásögn bók-
arinnar af síðustu atburðum á
þessum svæðum aö verka dálítíð
endaslepp á lesandann. Hér er
þó engan veginn við höfundinn
að sakast.
Að minni hyggju er það stærstí
kosturinn við þessa bók að hún
skuli hafa verið gefin út. Okkur
berast daglega fréttir af átökum
víbs vegar um heiminn, en oftar
en ekki er fréttaflutningur,
a.m.k. hér á landi, með þeim
hætti að afar erfltt er að átta sig á
því hvað raunverulega er að ger-
ast, svo ekki sé minnst á það
hverjar séu rætur einstakra at-
burða. Fram til þessa hefur fátt
verið ritað um alþjóðastjórnmál
á íslensku, sem aðgengilegt getur
talist almenningi, og þótt víst
megi deila um sitthvab af því
sem segir á þessari bók, bætir út-
gáfa hennar úr brýnni þörf.     ¦
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16