Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						J-*!.*-*   !¦>•
10
Wtmtim   - ÍSLENSKT, ]Á TAKK -
Laugardagur 12. nóvember 1994
Athafnamaöurinn Þórarinn Kristjánsson, framkvœmdastjóri Gúmmívinnslunnar á Akureyri, rœbir atvinnumálin
í opinskáu vibtali:
Endurvinnsla í fvrirrúmi
J
Endurvinnsla er orb síb-
ustu tíma. Fleiri og fleiri
láta mál, er snerta endur-
nýtingu og vinnslu, til sín
taka. Að endurnýta hin ýmsu
efni, sem áöur voru lögb til
hliöar, er liður í viðleitni
mannsins við að spara auð-
lindir og ekki síður að vernda
umhverfið fyrir margvíslegum
úrgangi — efnum sem eitt
sinn höfðu þjónað ákveönum
tilgangi. íslendingar mega
ekki verða eftirbátar annarra í
þessum efnum, ef hliðsjón er
höfð af mikilvægi matvæla-
framleiðslu fyrir þjóðarbúið.
Því eru frárennslismál, förgun
sorps og jafnvel endurnýting
ýmissa endurvinnanlegra efna
nú á borbum og í fram-
kvæmdaáætlunum margra
sveitarfélaga og ýmsir einstak-
lingar hafa hugað að þessum
málum með atvinnusköpun í
huga. Endurvinnsla er þó ekki
ný af nálinni hér á landi. Fyr-
ir rúmum áratug hóf áhuga-
samur athafnamaður rekstur
endurvinnslufyrirtækis á Ak-
ureyri. Rekstur þess hefur vax-
ið og dafnað á sama tíma og
frumkvöðullinn hefur unnið
að undirbúningi annars end-
urvinnslufyrirtækis á sama
stab.
Þessi athafnamaður er Þór-
arinn Kristjánsson, fram-
kvæmdastjóri Gúmmívinnsl-
unnar hf. á Akureyri, en í
upphafi þessa árs hélt hann
upp á tíu ára afmæli fyrirtæk-
isins, sem hann hefur byggt
upp með nokkuð óvenjuleg-
um hætti, ef horft er til ís-
lenskrar athafnasemi á und-
anförnum áratug. Hann byrj-
aði smátt með ákveðnar hug-
myndir og nokkurt fjármagn,
sem fékkst með stofnun
hlutafélags, en strax í upphafi
var ákveðið að takmarka lán-
tökur. Ásamt starfsmönnum
sínum hefur Þórarinn lagt sig
eftir að þróa fyrirtækið stig af
stigi, og dæmigert er fyrir
starfsstíl hans aö hitta hann
fyrir einan á vinnustaönum
undir kvöld, þegar aðrir eru
farnir til síns heima.
Hreifst af endur-
vinnsluhugmynd-
um erlendis
En af hverju hóf Þórarinn
Kristjánsson að starfa við end-
urvinnslu? Hafði hann hrifist
af umhverfismálum á undan
öðrum landsmönnum, eða
var hann aðeins haldinn þrá-
hyggju sem varð að veruleika?
Hvað segir hann um tildrög
þessarar starfsemi?
„Eftir að hafa búið erlendis í
nokkur ár hóf ég rekstur
smurþjónustufyrirtækis á Ak-
ureyri. Þetta var lítið fyrirtæki
og ég starfaði þar einn að
miklu leyti. Úti hafði ég
kynnst öðrum viðhorfum til
endurvinnslu en viðtekin
voru hér á landi, og þegar ég
var farinn að reka þjónustu-
starfsemi fyrir bifreiðaeigend-
ur, hvarflaði hugurinn æ oftar
að því hvað unnt væri að
spara með því að endursóla
hjólbarða. Þessar hugsanir
urðu til þess að ég fór að
kanna áhuga manna á hvort
þeir væru tilbúnir ab leggja
hlut að fyrirtæki, er myndi
Þórarinn Kristjánsson ásamt sýnishornum af framleibslunni.
hefja starfsemi af þessu tagi.
Áhuginn reyndist fyrir hendi.
Með stofnun hlutafélags tókst
að ná nokkrum fjármunum
saman og hefjast handa og ég
lagði því ekki alveg tómhent-
ur upp í þessa för. Það hefur
eflaust skipt sköpum um
hvernig til hefur tekist að ég
þurfti ekki að taka hverja
krónu að láni til uppbygging-
ar fyrirtækisins, eins og alltof
sem Gúmmívinnslan hf. hef-
ur starfaö, hafa orðið miklar
breytingar á hugarfari og af-
stöðu manna hvað endurnýt-
ingu og endurvinnslu varðar.
Háværar umræður um um-
hverfismál og trú manna á að
umhverfið sé ein helsta auð-
lind manna eru í fyrirrúmi.
En er þetta einungis í nösum
fólks? Eru umhverfis- og end-
urvinnslumálin fremur tísku-
„Höfum viö gert okkur grein fyrir aö í
hvert skipti sem endurunnir hjólbaröar
eru settir undir bíl sparast 17 lítrar af
olíuforba heimsins? Þab þarf26,S lítra af
olíu til ab framleiba hjólbarba undir
venjulegan fólksbíl. Einnig má benda á ab
þegar 17 lítrar afolíu brenna, sleppa
ýmis efni út í andrúmsloftib sem skableg
eru óllu lífríkinu."
algengt er hér á landi. Hug-
myndin að þessum rekstri er í
raun sótt til Svíþjóðar, þótt ég
hafi aldrei farið út í fram-
leiðslu á gólfdúk úr end-
urunnu gúmmíi, eins og Sví-
arnir gera. Auk upplýsinga frá
Svíþjóð leitaði ég faglegrar
ráðgjafar hér heima, bæði hjá
Iðnþróunarfélagi Eyjafjarðar
og einnig hjá Fjórðungssam-
bandi Norðlendinga, sem
haföi iðnráðgjafa að störfum á
þeim tíma. Þetta undirbún-
ingsstarf leiddi til þess ab við
hófum rekstur á hjólbarðasól-
un haustið 1983."
4-5 þúsundtonn
af gúmmíi
Á þeim rúmum tíu árum,
fyrirbæri en ab verkin tali
sínu máli?
„Þessi umræöa er trúverð-
ugri í dag en fyrir nokkrum
árum. Meiri hugur fylgir máli,
því fólk skilur betur naubsyn
hreinna umhverfis og einnig
þörfina á að nýta sem best
þau efni, sem notuö eru til
framleiöslu nytjahluta. Hér
falla til á bilinu fjögur til
fimm þúsund tonn af gúmmíi
á hverju ári. Þetta gúmmí er
unnt ab nýta meb því að sóla
hjólbarba aftur og aftur, auk
þess ab framleiba ýmsa abra
hluti á borb við básamottur
fyrir húsdýr, öryggisreiti á
barnaleikvelli og milli-
bobbinga til togveiba. Nú eru
flestar stærri bifreibar — vöru-
flutningabifreibar, strætis-
vagnar og langferðafólksbif-
reibar — á sóluðum hjólbörð-
um og nokkur aukning er
einnig í notkun sólabra hjól-
barba undir einkabíla. Þetta
stefnir allt til réttrar áttar, því
stabreyndin er sú að með því
að nota sólaða hjólbarba spar-
ast bæbi náttúruleg verbmæti
og einnig fjármunir. Höfum
vib gert okkur grein fyrir, ab í
hvert skipti sem endurunnir
hjólbarbar eru settir undir bíl
sparast 17 lítrar af olíuforba
heimsins? Þab þarf 26,5 lítra
af olíu til ab framleiba hjól-
barba undir venjulegan fólks-
bíl. Einnig má benda á ab
þegar 17 lítrar af olíu brenna,
sleppa ýmis efni út í and-
rúmsloftið sem skableg eru
öllu lífríkinu. Þannig kemur
aukin notkun sólabra hjól-
barða beinlínis í veg fyrir ab
mengun vaxi í heiminum.
Vib drögum úr umhverfis-
mengun um leið og við spör-
um verðmæti með því að
endurnýta gúmmí sem til fell-
ur, og sama á við um ýmis
önnur efni sem nauðsynleg
eru í nútíma atvinnu- og
mannlífi.
Plastvinnsla í
kjölfario
Þórarinn hefur ekki látið
sitja við orðin tóm, þegar
endurvinnsla er annars vegar.
Auk þess að byggja rekstur
Gúmmívinnslunnar upp, hef-
ur hann tekib þátt í þróun
annars endurvinnslufyrirtækis
á Akureyri, Úrvinnslunnar
hf., sem nú er ab hefja rekst-
ur. Hvað kom til að hann
kaus að hafa afskipti af fleiri
þáttum endurvinnslunnar?
„Ýmis önnur efni en gúmmí
falla til sem má endurvinna,
þar á mebal plast. Eftir reynsl-
una af endurvinnslu gúmmí-
efna töldum við, nokkrir fé-
lagar hér á Akureyri, að tíma-
bært væri ab hefja sambæri-
legan vinsluferil hvab plastið
varðar. Því fórum við aö
kanna möguleika á slíkri end-
urvinnslu og leiddi það starf
til þess að nú hefur verið
komið á fót öbru fyrirtæki hér
í nágrenninu; fyrirtæki sem
vinnur brettakubba úr plast-
efnum og pappír. Uppistaban
í hráefni þess er plastið sem
bændur nota til að pakka
heyrúllum, auk dagblaða og
annarra pappírsefna. Pappír-
inn og plastiö er brætt saman
og vib þáb myndst hart efni,
sem unnt er ab búta í kubba
og nýta vib samsetningu á
vörubrettum í stab trékubba.
Með þessu móti er verið að
nýta hreinan úrgang, sem
erfitt er að losna við, jafn-
framt því að spara trjávöru
sem framleidd er úr skógum
jaröar."
Atvinnumál í tóm-
stundum
Nokkrir félagar hafa hist
reglulega á undanförnum
árum til að ræða atvinnumál.
Nú hafa þeir stofnað fyrirtæki
um þetta áhugamál. Þeir eru
auk Þórarins, Hólmsteinn
Hólmsteinsson, framkvæmda-
stjóri steypustöðvarinnar Mal-
ar og sands, og Sveinn Heiðar
Jónsson byggingameistari.
Þremenningarnir kalla sig Úr-
bótamenn og umræba þeirra
um atvinnumálin hófst á
kaffihúsum og í ökuferbum
um Akureyrarbæ, en þróabist
síðar í formlegan félagsskap.
En hvernig varð þessi félags-
skapur til og hverju hefur
hann komið til leiðar?
„Þaö er rétt að þessi um-
ræða byrjabi á kaffihúsum —
ab minnsta kosti í kaffitímum
og mjög óformlega. Vib þre-
menningarnir þekktum nokk-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24