Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Fimmtudagur 17. nóvember 1994
Bandarískir kj'ós-
endur, kvíbnir
gagnvart dapur-
legri framtíbarsýn
og upplausnarein-
kennum, leitubu
athvarfs hj'á
„Cubi, fjölskyldu
og föburlandsást"
Bandarísku kosningarnar
fyrr í mánuðinum urðu gíf-
urleg hrakföll fyrir demó-
krata. Á Bandaríkjaþingi eru
repúblíkanar nú öflugri en
nokkru sinni síðustu fjóra ára-
tugina. Mörgum þykir sem
Bandaríkin hafi skipt snögglega
um svip.
Kosningarnar voru jafnframt
hrakfarir fyrir frjálslyndisstefnu
(líberalisma) þá í stjórn- og fé-
lagsmálum, sem demókratar
hafa tileinkað sér. Sigur repú-
blíkana varð jafnframt sigur að-
ila, sem teljast sumir hverjir all-
langt til hægri í stjórnmálum og
eru kenndir við íhaldsstefnu í
stjórn-, efnahags- og félagsmál-
um.
Kosio um Clinton
í bandarískum kosningum
hefur það jafnan verið svo, að
áhugi almennings víða hefur
hvað helst beinst að kjöri þing-
manna og ríkisstjóra og í borgar-
og sveitarstjórnir. Forsetakosn-
ingarnar, sem mest ber á í fjöl-
miðlum, hafa kannski ekki að
sama skapi verið brennandi
áhugamál kjósenda. Kosningar á
miðju kjörtímabili hafa jafnan
ekki nema að takmörkuðu leyti
snúist um frammistöðu forseta
og stjórnar. í þetta sinn snerist
það við. Óánægja sú og ólga,
sem nú er meö meira móti með-
al Bandaríkjamanna, virðist hafa
fundið sér útrás í almennri
gremju í garð Clintons forseta og
stjórnar hans.
Ein hliöin á ósigri demókrata
er aö hann bendir til þess að þeir
séu óðum að tapa gamalgrónum
ítökum sínum í „grasrótinni".
Síðustu hálfa öldina hafa répú-
blíkanar farið með forsetavaldið
lengur en demókratar, en þeir
síðarnefndu hinsvegar haft
meira að segja á þingi og í borg-
ar- og sveitarstjórnum.
Clinton er nú í nokkuð svip-
aðri aðstöðu og annar demó-
krataforseti, Harry Truman, var
eftir kosningarnar 1946. Þá hafði
dregið mjög úr vinsældum Tru-
mans og í kosningunum náðu
repúblíkanar meirihluta í báðum
þingdeildum. En Truman kunni
vel á innanlandsstjómmálin og
persónuleiki hans var þannig að
hann vakti alltaf virðingu og
traust, jafnvel þegar kjósendur
voru honum sem andsnúnastir.
Eftir kosningarnar 1946 tókst
honum að telja mörgum kjós-
enda trú um, að það sem þeir
voru óánægðastir með væri á
ábyrgð repúblíkanska þingmeiri-
hlutans og vann forsetakosning-
arnar 1948, gagnstætt því sem
flestir bjuggust við.
Pýrrosarsigrar
demókrata
Clinton á hinsvegar í basli
með að fá sig tekinn alvarlega og
kjósendur almennt virðast
beggja blands um hvort hann
Bandarískir landgöngulibar á œfingu fyrír íhlutunina á Haiti: bandarískir kjósendur virbast of uppteknir af ástandinu innanlands til ab þeim finnist mikib til
um athafnir forseta síns í utanríkismálum.
Að fara af hjörunum?
Clinton: á íbasli meb ab láta taka
sig alvarlega.
BAKSVIÐ
DAGUR ÞORLEIFSSON
dugi sem leiðtogi. Horfur hans á
að ná endurkjöri á forsetastól
eftir tvö ár eru ekki miklar og
jafnvel talsverðar líkur á því að
hann verði þá ekki í kjöri.
Charles Murray, annar höf-
unda nú mjög þekktrar og um-
deildrar bókar, The Bell Curve,
komst nýlega svo að orði í blaða-
viðtali að hann óttaðist aö
bandarískt samfélag væri „að
fara af hjörunum," ganga úr
skorðum. Hvað sem líður gildi
áminnstrar bókar, hefur um
skeið ýmislegt bent til þess að
svo væri. Nokkrar líkur eru á að
kosningaúrslitin nú séu vísbend-
ing um vaxandi kvíða mikils
þorra almennings gagnvart þeim
horfum. „Ruglaðir í ríminu
gagnvart dapurlegum framtíðar-
horfum og upplausnartilhneig-
ingum ráfa kjósendur um án úr-
ræða og leiðsagnar. Þeir reyna
eftir bestu getu að stilla siðræn-
an áttavita sinn á hefðir þjóðar-
innar og það sem fólki hefur um
langan aldur verið sagt að væri
siðrænn   grundvöllur   hennar:
Guð, fjölskyldu og föðurlands-
ást," skrifar John Arne Markus-
sen, maður norska Dagbladet í
Washington.
Sigrar demókrata í kosningun-
um urðu fáfr, og af þeim vekja
tveir mesta athygli. Vera mætti
að þeir yrðu demókrötum ekki
til framdráttar, heldur staðfestu
miklu fremur álit fjölmargra
kjósenda á þeim sem úr sér
gengnum og spilltum flokki. Ed-
ward Kennedy hélt öldunga-
deildarþingsæti sínu í Massachu-
setts, þrátt fyrir það orð sem af
honum fer fyrir vínhneigð og
kvennafar, og í Washington,
„höfuðborg heimsins", var kjör-
inn yfirborgarstjóri Marion
Barry, sem á sínum tíma hrökkl-
aðist úr því embætti eftir að hafa
verið sakfelldur fyrir kókaín-
neyslu. Blökkumenn eru í mikl-
um meirihluta í Washington og
úrslit þessi benda til þess, að
gruggug fortíð frambjóðenda
komi ekki í veg fyrir að banda-
rískir blökkumenn kjósi fremur
menn úr sínum hópi en aðra.
Draumur á förum
Sumra fréttaskýrenda mál er
að kosningaúrslitin sem heild
séu fremur yfirlýsing um al-
menna óánægju meö stjórn
Clintons og demókrata en
traustsyfirlýsing fyrir repúblík-
ana. Báðir þessir stóru flokkar
bandarískra stjórnmála eru frem-
ur lausleg sambönd og minna í
því á toría og vigga breskra
stjórnmála, sem þarlendir flokk-
ar íhalds- og frjálslyndisstefnu
spruttu úr. Spurningar fara að
líkindum að vakna um hvort
stóru flokkarnir bandarísku hafi
yfirhöfuð mikla möguleika á aö
standast samfélagshugarfar sem
sprettur af ótta við að samfélagið
sé að fara af hjörunum.
í því sambandi fer mikið fyrir
vandamálum í samskiptum kyn-
Mexíkani klifrar yfir landamcerin til Bandaríkjanna: hörku farib ab gœta
gegn ólöglegum innflytjendum.
þátta. Um miðja öldina voru
hvítir menn, fyrst og fremst eng-
ilsaxneskir að menningu, 85-
90% landsmanna. Nú eru þeir
um 76%, vegna fleiri fæðinga
hjá öðrum og mikils innflutn-
ings fólks, einkum frá Róm-
önsku Ameríku og Austur-Asíu.
Lýðfræðilegar spár eru sumar á
þá leið að um miðja næstu öld
verði aðeins um helmingur
landsmanna hvítur. Þetta hefur
sitt að segja viðvíkjandi hugar-
fari hvíts almennings. „Draum-
urinn" frá sjöunda áratugnum,
þess efnis að hvítir og svartir
Bandaríkjamenn yrðu senn ein
þjóð í raun („Black and White
together") nýtur orðið takmark-
aðrar tiltrúar,  ekki  síst vegna
þess að innileiki yfir kynþátta-
mörkin virðist takmarkaður sem
fyrr. Gífurleg glæpatíðni meðal
blökkumanna veídur miklu í
þessu samhengi. Glögg vísbend-
ing um kvíða hvítra Bandaríkja-
manna vegna vaxandi fjölda
landsmanna af öðrum kynþátt-
um, í hlutfalli við hvíta lands-
menn, voru úrslit almennrar at-
kvæðagreiðslu í Kaliforníu, sem
fór fram jafnhliöa kosningun-
um. Þar var samþykkt með mikl-
um meirihluta atkvæða að ólög-
legir innflytjendur (sem þar eru
flestir frá Mexíkó og öðrum róm-
anskamerískum löndum) yrðu
frá næstu áramótum útilokaðir
frá skólakerfinu og félagslegri að-
stoð.                                        ¦
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16