Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Föstudagur 25. nóvember 1994

Anna Margrét Valgeirsdóttir:
Islenskur landbúnabur til
framtíbar
Á allra síðustu árum hefur umræð-
an um landbúnaö einkennst af
svartsýni. Niðurskurður og sam-
dráttur er það sem hefur gengið
yfir landbúnaðinn og nú er svo
komið að mörg bú eru á mörkum
þess að standa undir sér vegna
samdráttar. Margur spyr: „Af
hverju að halda í þessi óhag-
kvæmu bú, þegar þau standa orð-
ið ekki undir sér?" Á móti spyr ég:
„Eigum við öll að flytja á suðvest-
urhornið?" Kannski það sé best og
hagkvæmast. Það hlýtur að vera
pláss fyrir fleiri í verslun og þjón-
ustu í Reykjavík. Eða hvað? Marg-
ir bændur reyna að halda áfram
einfaldlega af því að það er ekki í
neitt annað að fara á samdráttar-
tímum. Einnig eru flestir bundnir
tilfinningatengslum við sína
heimasveit og eru alls ekki tilbún-
ir til að fara til Reykjavíkur eða til
annarra þéttbýlisstaða.
Aukin atvinna við
landbúnaö
Á síðustu misserum hefur mikið
verið talað um að efla atvinnulíf-
ið. Það er þörf á fleiri störfum, en
til að störfum geti f jölgað þarf eitt-
hvað nýtt að koma til. Nema hægt
sé að gera betri og dýrari fram-
leiðsluvöru úr því hráefni sem við
þegar ráðum yfir. Það kemur sjálf-
sagt mörgUm á óvart, en landbún-
aðurinn býr yfir mörgum ónýtt-
um tækifærum. í dag er að komast
í tísku að fara vel með jörðina. Það
þykir ekki lengur fínt að reka stór
verksmiðjubú. Nei, þab er að kom-
ast í tísku að neyta hreinna af-
urða, lífrænt er það sem þeir sem
fylgjast með biðja um. íslendingar
geta lagt mikið af mörkum í því
sambandi að lega landsins, strjál-
býli og veðurfar gerir okkur kleift
að gera hluti sem aðrar þjóðir eiga
mun erfibara með.
Við getum framleitt lífrænt
(organic) lambakjöt, án þess að
gera stórvægilegar breytingar á
þeim búskaparháttum sem eru
viðhafðir á íslandi í dag. Þaö tekur
einungis 2- 3 ár að hreinsa jarð-
veginn á þeim túnum, sem í dag
er borinn tilbúinn áburður á. Fyrir
örfáum árum vorum við á eftir í
þróuninni í landbúnaði, en ein-
mitt þess vegna erum við allt að
15 árum á undan í dag, því verk-
smiðjubú hafa aldrei oröið til á ís-
landi. Lyfjanotkun við lamba-
kjötsframleiðslu hefur aldrei verið
stunduð á íslandi. Aðrar þjóðir
hafa gengið mjög langt í notkun
lyfja, t.d. eru vaxtarhvetjandi
hormón notuð víða. Einnig eru
fúkkalyf notuð í fóöur til ab fyrir-
byggja sjúkdóma. Hér hafa menn
aldrei stigið þessi skref og í dag eru
möguleikar okkar mjög miklir, ef
rétt er með farið, einmitt þess
vegna. Vissulega þarf að gera
breytingar hér, en þær eru þab litl-
ar að þær ættu ekki að hindra
neinn. ísland hefur fram að þessu
verið kynnt sem hreint land.
Höldum í hreinleika landsins og
gerum enn betur í að selja þann
hreinleika.
Ekki er víst að lífræn framleiðsla
geti hentab á öllum svæbum
landsins, en ef farib verbur út í
framleiöslu á lífrænu kjöti á ein-
hverjum svæðum, ætti að vera
meira svigrúm til að auka fram-
leiðsluréttinn hjá þeim sem búa á
kaldari svæðum.
Sænska þingið hefur samþykkt
að stefna að því ab gera 10%
sænska landbúnaðarins hreinan
fyrir aldamót. íslendingar geta
sett markið mun hærra og við eig-
um að vera óhrædd við það. Hins
vegar þurfum við að gera okkur
grein fyrir því að þessar breytingar
taka ákveðinn tíma og það má
ekki flýta sér of mikið. Ef stjórn-
völd eru reiðubúin til að styöja viö
bakiö á þeim sem fara út í lífræna
framleiðslu, á meöan bændur eru
að komast af stað, er hægt að
fjölga störfum í sveitum landsins.
Einnig ætti að vera auðveldara að
halda strjálbýlustu svæðunum í
byggð.
Ef stjórnvöld ætla sér að nýta
þau sóknarfæri sem í dag bjóðast,
þarf aö bregöast skjótt við. Staðlar
fyrir lífrænt lambakjöt þurfa ab
líta dagsins ljós ekki seinna en í
vetur, því bændur verba að hafa
tímann   fyrir   sér  til  að  breyta
VETTVANCUR
áburbargjöf og fleiru. Það er átak
að fara út í lífræna framleiðslu á
lambakjöti og bændur geta ekki
gert þetta nema með stuðningi
stjórnvalda. Þeir hafa ekkert svig-
rúm í dag til að taka á sig þann
kostnað, sem óhjákvæmilega fylg-
ir því að fara út í breytingar. Hins
vegar er það engin spurning ab á
næstu árum eru mikil sóknarfæri í
framleiðslu á lífrænum vörum,
því hinn vestræni maður er orð-
inn sjúkur af ofnæmi, hjartasjúk-
dómum og fleiri kvillum út af
þeim lifnaðarháttum sem við
temjum okkur í dag, þar með talið
neysla á menguðum vörum.
Vestfirðir eru það svæði sem er
hvað best fallið til sauðfjárræktar
•á landinu. Hvergi er hægt að sjá
ofbeit á Vestfjörbum og víða þolir
landið umtalsverða fjölgun sauð-
fjár. Því er það mikið hagsmuna-
mál hér á Vestfjörðum að allt
kapp verði lagt á að koma skrið á
þessi mál. Það er mikil vinna
óunnin varöandi markaðsmál og
það er vinna sem bændasamtökin
og stjórnvöld verba að vinna að í
sameiningu og það þarf að leggja
mikla áherslu á þá vinnu.
Eru landbúnaöarmál
heilbrigöismál?
Evrópuþingið hefur ályktað að
50% ótímabærra dauösfalla fólks
yngra en 65 ára í Evrópu séu
vegna rangs mataræöis. Þaö sér
það hver maður að í ljósi þess er
þetta mál ekki eingöngu mál
bænda og neytenda, þetta er ekki
síbur heilbrigbismál. í Þýskalandi
er talið að kostnaöur við sjúk-
dóma, sem tengjast fæöu, hafi
verið um 42.000 milljónir þýskra
marka árið 1988. í Skotlandi hefur
náðst 60% lækkun í tíðni hjarta-
og æðasjúkdóma og sparnaðurinn
er um 300 miljónir punda á ári.
Það eru því gríðarlegir fjármunir í
húfi fyrir þjóðir heims. Við hljót-
um að fara að hugsa okkar gang
varbandi heilbrigbismál. Forvarn-
ir, sem byggjast ekki síst á betra
mataræbi, er það sem við hljótum
að leggja áherslu á í nánustu fram-
tíð. Það hlýtur að vera minni
kostnaður fólginn í því að koma í
veg fyrir sjúkdóma fremur en að
grípa inn í þegar í óefni er komið.
I dag er-hollusta í tísku. Þá tísku
eiga íslendingar að notfæra sér.
HEIMILDIR
Freyr, 10. tbl. 1994. „Lífrænn landbúnaö-
ur." Ólafur Dýrmundsson. Búnaöarfélag
íslands, Stéttarsamband bænda.
Freyr, 10. tbl. 1994. „Verndun hreinleika
íslenskra afuröa, síöari hluti." Siguröur
Siguröarson dýralæknir.
Evrópuþing, ráðgjafarþing. „Skýrsla um
fæöu og heilsufar." 29. apríl 1994. Skjal
70823.
Höfundur er húsmóbir og tekur þátt í
prófkjöri Framsóknarflokksins á Vest-
fjörbum.
Guöni Ágústsson:
Störf landpósta skulu virt
í utandagskrárumræbu á Alþingi,
sem undirritabur stób fyrir í vik-
unni, gaf Halldór Blöndal þau fyr-
irheit ab stöbva um sinn þau
vinnubrögb Pósts og síma ab
bjóba út störf landpósta og hefja
vibræður í samstarfsnefnd um
framhaldiö.
Landpóstar styðjast viö sam-
starfssamning frá 1984, sem ber
ab viröa. Samstarfsnefndin vann
gott verk og átti það markmið eitt
ab tryggja skilvirka og ódýra þjón-
ustu. Landpóstar, sem ekki eru
ríkisstarfsmenn heldur verktakar,
fóru á námskeið hjá Pósti og síma
og gengust undir kvaðir svo sem
þær að þetta starf hefði forgang
og aðrir en þeir keyrðu póstinn
ekki út nema í veikindum eða frí-
um.
Fyrir tveimur árum fór sam-
gönguráðherra fram á að heimila
útboð á tveimur til fjórum leib-
um. Þetta var gert þótt félagib var-
abi vib slíku, þar sem þjónustan
væri vibkvæm og gerbi kröfur til
ábyrgbar, heiöarleika og þagnar-
skyldu, svo og að þetta starf mætti
ekki veröa aukastarf, fólkiö í sveit-
unum vill fá sinn póst á réttum
tíma.
VETTVANGUR
Síðan þetta gerðist hefur því
fniöur Póstur og sími vaðið áfram
og bobið út einar tuttugu leiðir og
sagt upp mönnum sem eiga að
baki dygga þjónustu og hafa sinnt
þessu starfi abfinnslulaust og
standa nú uppi án atvinnu með
dýra fjárfestingu sem þeir höföu
lagt í til að þjóna sem best.
Þab, sem setur að manni ugg, er
virðingarleysið vib vinnandi
menn, sem kannski stafar af því
ab ýmislegt er hægt í skjóli at-
vinnuleysis. Hér ábur fyrr voru
menn gerðir með þeim hætti aö
orö skulu standa, nú skipta skrif-
legir samningar litlu.
Félag landpósta hefur margbob-
iö að ganga til samninga um alla
hugsanlega hagræðingu og skipu-
lagsbréytingar eða sín kjaramál.
Þar hafa þeir nú ekkert sjálfdæmi,
því ferbakostnaðarnefnd ríkisins
hefur reiknaö taxtann út og laun
losa 79 þúsund á mánuöi. Póstur
og sími hefur eigi að síður aukið
sínar tekjur með því að bæta
þjónustuna með því ab láta land-
pósta flytja pakkavörur úr versl-
unum, lyf o.fl., sem er hið besta
mál, og nú síöast birtingarvottorö
og stefnur, sem var verkefni
hreppstjóra og stefnuvotta.
Stefnur eru ekki almenn póst-
þjónusta og tilheyrir valdi en ekki
þjónustu, enda fengu ríkisskipab-
ir hreppstjórar og stefnuvottar
greiðslur fyrir þetta starf. Mér
finnst hiklaust að póstar eigi ab fá
greitt fyrir þetta ómak, því þaö
þekkja þeir, sem þetta hafa unnið,
að það er ekkert skemmtiverk. Ég
myndi alltjent ekki vilja vinna
það í sjálfboðavinnu, en Póstur og
sími fengi í hvert sinn háa
greibslu fyrir ómakið.
Auðvitaö á aö gera kröfur til
landpósta og semja viö þá, starfið
býður ekki upp á annað. Nær væri
Pósti og síma að huga aö póst-
burbi fólksins í sveitunum fimm
daga vikunnar, í stað þriggja eins
og nú er.
Ég vona að sú góða umræöa,
sem fram fór á Alþingi um þetta
mál af mönnum úr öllum flokk-
um, verði til þess ab öbruvísi verbi
staðið að þessum málum í fram-
tíðinni. Útboð er góð leiö í ýms-
um málum, en er að mínu viti
varla réttlætanleg í póstþjónustu
og í hinum stóra heimi ekki farin.
Útbob ganga í dag vegna þess
að það skortir atvinnu, en á morg-
un.vill enginn vinna þetta verk af
því ab þab er undir kostnaðar-
verði. Landpóstar hafa öðlast
reynslu, sem kallar á það að Póst-
ur og sími virbi þá reynslu og meti
hversu starfib er sérstakt.
Höfundur er alþingismabur.
FOSTUDAGS
PISTILL
ASGEIR
HANNES
STORIÐJAN FYRIR
CREIÐSLA
Pólitísk fyrirgreiðsla er á dagskrá
um þessar mundir og sibbótar-
menn kveba sér hljóbs á torgum.
Þeir telja þaö pólitíska spillingu ab
hjálpa fólki sem fallast hendur
frammi fyrir kerfinu. Albert heitn-
um Cuðmundssyni tókst stundum
ab rétta minni máttar hjálpar-
hönd og fyrir bragbib þótti sib-
bótarmönnum öll pólitísk spilling
ganga upp í Albert einum. Hvorki
meira né minna.
Á meban umræbunni um pólit-
íska fyrirgreiðslu er viljandi beint
inn á villigötur vonast þeir menn
til að sleppa meb skrekkinn sem
hafa gert fyrirgreibsluna ab stór-
ibju á íslandi. Pólitísk fyrirgreibsla
er ekki fólgin í því ab einn mabur
reyni ab hjálpa öörum manni ab
glíma vib kerfib. Þab er ekki
hættuleg hjálpsemi. Pólitísk fyrir-
greiðsla er hins vegar Ijóslifandi
komin þegar kerfið er látib hjálpa
einum manni að ná tökum á
þjóbfélaginu.
Einokun á verktakastarfi á Kefla-
víkurvelli er sígilt dæmi um pólit-
íska fyrirgreibslu upp á gamla
móbinn. Sama gildir um flugleiðir
milli landa, sölu sjávarfangs og
landbúnaðarvara, lyfsölu og vín-
sölu, og fleira mætti telja. Allt
þetta örlæti er ávöxtur af áratuga
fyrirgreibslu vinsamlegra ríkis-
stjórna vib sitt helsta venslafólk á
hverjum tíma. Pólitísk fyrirgreibsla
af þessum toga er nú reyndar ab
líba undir lok hér á landi og ekki
vegna breytinga á hugarfari
manna, heldur vegna göngu Is-
lendinga á Evrópumarkab.
Þrátt fyrir ab einkaleyfin séu á
undanhaldi eru örlátir ráðherrar
ekki af baki dottnir. Þeir semja sig
ab nýjum sibum og setja áfram
undir lekann. Salan á SR-mjöli er
vænsta fyrirgreiðsla seinni tíma
ásamt afhendingu Útvegsbank-
ans. Meb lögum um stjórnun fisk-
veiba hrepptu nokkrir útvegs-
menn allan fiskinn í sjónum og
kvótinn er vafalaust fyrirgreibsla
aldarinnar. Og ekki er allt búib
enn:
Fugl dagsins er fjármálaráb-
herra. Hann deilir út hlutabréfum
í Lyfjaverslun ríkisins á kostakjör-
um og þab væri góbra gjalda vert
ef alþýba manna ætti fyrir salti í
grautinn um þessar mundir. En
því láni er því mibur ekki ab fagna
og fyrir bragðið safnast lyfjaversl-
unin á hendur sömu venslamanna
og abrár ríkiseignir. Ráðamenn
halda þannig áfram ab færa
þjóbaraubinn frá hinum mörgu
og til hinna fáu, eins og lögmál
fyrirgreibslunnar gerir ráb fyrir. Til
fárra manna, en hvílíkra manna!
Islendingar eru seinheppnir í
einkavæbingu sinni, eins og
dæmin sanna. Hérlendis skiptast
eignir manna brátt í sömu hlut-
föllum og í Brasilíu eba á Haítí í
Karíbahafi. Hér ríkir líka sama
skipulagib á einkavæbingunni
eins og frægt er orbib í Sovétríkj-
unum. Enda er margt líkt meb
skyldum.
Fátt bendir til ab stjórnmála-
flokkarnir missi stöbu sína sem
síbustu kommúnistaflokkar Evr-
ópu í næstu kosningum. ísland
verbur því áfram síbasta Sovétlýb-
veldib og Albert heitnum Cub-
mundssyni áfram kennt um pól-
itíska spillingu.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16