Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Föstudagur 2. ágúst 1996
Sumar-
tónleikar
í Skálholti
Þab verbur mikib um dýrbir
á Sumartónleikum í Skál-
holtskirkju um verslunar-
mannahelgina. Þá verbur
bobib upp á messu Jónasar
Tómassonar, Tibi laus; Das
Wohltemperierte Klavier eft-
ir Bach, Harbangursfibluleik
frá Noregi og náttsöng úr
Þorlákstíbum. Abgangur er
ókeypis og bobib er upp á
barnagæslu í Skálholtsskóla
meban á tónleikum stendur.
Efnisskráin er eftirfarandi:
Laugardagurinn 3. ágúst:
Forspjall Jónasar Tómassonar
um messu sína, Tibi laus, er kl.
14.00. Messan er flutt kl. 15.00
af Margréti Bóasdóttur sópran,
Voces Thules og Bachsveitinni
í Skálholti undir stjórn Gunn-
steins Ólafssonar. Fyrra hefti
Das Wohltemperierte Klavier
eftir   Bach   er   kl.   17.00   og
Okumenn taki
því vel þótt lög-
reglan stöðvi þá
21.00,    í   flutningi   William
Heiles semballeikara.
Sunnudagurinn 4. ágúst:
Messa Jónasar Tómassonar
endurflutt kl. 15.00. Messa
meb norrænum kirkjuverkum
leiknum á Harbangursfiölu er
kl. 17.00.
Dansar  fyrir  Harðangurs-
fiðlu verba leiknir af Alf Tveit
frá Noregi kl. 21.00. Og nátt-
söngur úr Þorlákstíðum er
sunginn af Voces Thules kl.
22.00.
Mánudagurinn 5. ágúst: Ný
dagskrá tónverka fyrir Harð-
angursfiðlu eftir landskunna
Harðangursfiðlumeistara í
Noregi er leikin kl. 15.00.
-gos
Samstarfsnefnd lögreglunnar
á Subvesturlandi bibur öku-
menn ab taka því meb þolin-
mæbi þótt lögreglan kunni
ab stöbva þá án sérstaks til-
efnis í umferbinni um helg-
ina, því slíkt eftirlit sé öllum í
hag. Þeir sem kjósi ab fara
ekki eftir umferbarreglum
verbi hins vegar ab sætta sig
vib afskipti lögreglunnar.
Lögreglan á Subvesturlandi
mun leggja sérstaka áherslu á
ab fylgjast meb ökuhraba og
hegbun ökumanna í umferb-
inni.
Að samstarfsnefnd lögregl-
unnar á Suðvesturlandi standa
lögreglan í Reykjavík, Kópavogi,
Hafnarfirði, Grindavík, Keflavík
og á Selfossi. Talsmenn þessa
samstarfsverkefnis lögreglunnar
segja að því miður gæti of marg-
ir ökumenn þess ekki að bíllinn
þurfi að vera í lagi og ökumað-
urinn einnig.
Fólk aki ógætilega, þótt oft sé
í bílnum með því það sem dýr-
mætast er, eins og maki, börn
og kærkomnir vinir. Til þessa
verði menn að taka tillit og því
vill lögreglan í framangreindum
umdæmum beina því til allra
sem leggja út á þjóðvegina um
helgina að sýna bæði fjölskyldu
sinni og öðrum vegfarendum þá
virðingu að fylgja öryggisregl-
um, því þá geti ferðalagið orðið
öllum til ánægju.
I júlí 1883 er Sæmundi Sveinssyni leyft að
byggja bæ 11 x 8 álnir, tíu álnum fyrir
austan bæ Eiríks Guðmundssonar, Móbæ,
sem stóð á þeim slóðum sem Holtsgata og
Túngata mætast.
Árið 1889 byggir Sæmundur hjall, 4 x
4 álnir, á norðausturhorni lóðar sinnar.
Ári síðar kemur hann upp stakkstæöi, 19
x 25 álnir, fyrir vestan lóð sína. Það skil-
yrði fylgdi leyfinu fyrir stakkstæðinu að
hann fjarlægði það, ef bæjaryfirvöld færu
fram á það vegna húsa sem þar kynnu að
verða reist.
í nóvember 1892 fær Sæmundur við-
bót við lóð sína, landræmu sem liggur
norðan við lóð hans, 19 1/2 x 42 1/2 áln-
ir.
Árið 1894 er honum gert að láta sneið
af lóð sinni, 4 x 40 álnir, undir stíg. Hann
fær síðan spildu sunnan við lóðina, 8x37
álnir, meðfram Holtsgötu árið 1896.
í júlí 1897 byggir hann geymsluskúr, 4
x 5 1/2 álnir, á lóðinni. Aldamótaárið er
Sæmundi leyft að stækka skúrinn við bæ-
inn um 2 1/2x3 álnir.
Samkvæmt manntali frá desember
1893 eiga þá heima í Sæmundarhlíð: Sæ-
mundur Sveinsson, fæddur 1841, Guðrún
Jónsdóttir, kona hans, fædd 1842, Svein-
björn Jón, sonur þeirra, fæddur 1884,
Guðrún Lilja Grímsdóttir, dóttir konunn-
ar, fædd 1864, Ágústa Gunnlaugsdóttir,
dóttir Guörúnar Lilju, fædd 1895 og Jón
Samúelsson, skósmíðanemi.
í september 1893 fær Sæmundur
Sveinsson leyfi til að byggja hús á lóðinni,
10x11 álnir að viðbættum skúr 3x3 áln-
ir. Hús þetta verði sett á hornið milli
Holtsgötu og Brekkustígs, það á að standa
vestan við Holtsgötu og skal hlið þess
snúa að þeirri götu og vera 7 álnir frá göt-
unni. Sveinn sækir um að byggja húsið
innar á lóðinni og setja girðingu meðfram
götunni og fær leyfi til þess. í leyfinu er
tekiö fram að húsið megi ekki vera horn-
skakkt við legu götunnar.
Fyrsta brunavirðingin er gerð árið
1904. Þar segir að húsið sé byggt af bínd-
ingi, klætt utan með plægðum 5/4" borð-
um, pappa, listum og járni þar yfir og
með járnþaki á plægðri 5/4" borðasúð
með pappa í milli. Allir útveggir eru
stoppaðir með marhálmi og milligólf í
neðri bitalögum. Niðri eru þrjú íbúðarher-
bergi, eldhús og tveir fastir skápar, sem
allt er þiljað. I herbergjum er pappi á
veggjum og allt málaö. Þar eru tveir ofnar
og ein eldavél. Uppi er þurrkloft. Kjallari
er undir öllu húsinu, 4 álnir á hæð. I hon-
um eru tvö íbúðarherbergi, annað þiljað
og málað, hitt í smíðum og eitt geymslu-
herbergi. Við vesturgaflinn er inngöngu-
skúr með kjallara, byggður eins og húsið,
þiljaður og málaður að innan. í honum er
einn fastur skápur.
í brunavirðingu er hvergi getið um bæ-
inn sem Sæmundur byggði 1883 og ekki
hefur tekist að afla upplýsinga um það
hvað var gert með hann, eða hvort hann
var rifinn þegar húsið var byggt.
í manntali frá desember 1906 eru tald-
Holtsgata 10
(Sæmundarhlíb)
ir til heimilis í Sæ-
mundarhlíð:      Sæ-
mundur  Sveinsson
tómthúsmaður,
fæddur 1841; kona
hans Guðrún Jóns-     ^—
dóttir,  fædd. 1842;
sonur þeirra Sveinbjörn Jón, fæddur 1884;
Guðrún Lilja Grímsdóttir, dóttir konunn-
ar, fædd 1864, og Guðrún Halldórsdóttir,
dóttir Guðríðar Lilju, fædd 1895.
Á öðru heimilinu eru Gísli Gíslason
tómthúsmaður, fæddur 1842; kona hans
Þóra Einarsdóttir, fædd 1844, og tveir syn-
ir húsbóndans: Gísli, fæddur 1879, og Jón
Halldór, fæddur 1883.
Á þriðja heimilinu eru Jón Halldórsson
tómthúsmaður, fæddur 1842; kona hans
Guðrún Nikulásdóttir, fædd 1841, og son-
ur þeirra Guðjón, fæddur 1889.
I brunavirðingu frá 14. desember 1912
segir að Sæmundur Sveinsson hafi aukið
og endurbætt íbúðarhús sitt, Sæmundar-
hlíð, sem þá er talið númer 8 við Holts-
götu. Á hæðinni eru fjógur íbúðarher-
bergi, tvö eldhús og fjórir fastir skápar,
allt þiljað; tvö af herbergjunum með
striga og pappa á veggjum og loftum, allt
málað. Þar eru tveir ofnar og tvær eldavél-
ar. Uppi er geymsla. Kjallari er undir öllu
húsinu með steingólfi og timburgólfi ofan
á því. Þar eru þrjú íbúðarherbergi, eldhús
og gangur, allt þiljað og málað. Þar eru
þrír geymsluklefar. Ein eldavél og þrír
ofnar.
HUSIN I BÆNUM
FREYjA jÓNSDÓTTIR
Við norður-
hlið hússins er
inn- og upp-
gönguskúr, með
kjallara og byggð-
———¦"^—^— ur eins og húsið.
Þar er einn
geymsluklefi, gangur og tveir skápar.
Árið 1925 biður Sveinbjörn Sæmunds-
son um að fá að skipta lóðinni. Það leyfi
var veitt.
Árið 1931 telst Sæmundarhlíð vera
Holtsgata 10. Þá hefur húsinu verið breytt
og það endurbætt á eftirfarandi hátt:
I kjallara eru fjögur íbúðarherbergi,
eldhús og anddyri. Allt þiljað innan,
veggfóðrað og málað. Geymsluklefi er í
kjallara. Þá eru vatns-, skólp-, gas- og raf-
magnsleiðslur í húsinu. Línoleumdúkur á
gólfum.
Þá er getið um aö á lóðinni sé hesthús,
byggt af bindingi, klætt utan borðum og
járni á veggjum og þaki. Skilveggur úr
timbri er í því. í öörum enda þess er hey-
geymsla. í matinu er sagt að hesthús þetta
sé gamalt, en þess er ekki getið áður þegar
eignin er virt.
Sveinbjörn Sæmundsson fékk leyfi til
að gera útlits- og fyrirkomulagsbreytingu
á húsinu í byrjun ársins 1939. í lýsingu
matsmanna eftir að Sveinbjórn hafði lok-
ið verkinu segir: „Húsið er byggt úr bind-
ingi, klætt utan borðum, pappalagt og
jámvarið á þaki, en vírlagt og múrhúðað
með skeljasandi á veggjum. Utveggtr eru
fylltir með sagspónum og milligólf eru í
neðra bitalagi. A aðalhæð eru fjögur íbúð-
arherbergi, eldhús, baðherbergi, klósett
og forstofa. Allt strigalagt, veggfóðrað og
málað. í kjallara eru fjögur íbúðarher-
bergi, eldhús, klósett, gangur, miðstöðv-
arherbergi og geymsluherbergi. íbúðin er
strigalögð, veggfóðruð og máluð. Undir
inngönguskúr er kjallari og í honum
þvottahús og gangur."
Hesthús með heygeymslu í öðrum
enda er á lóðinni og ekki getið um annað
en það sé óbreytt frá virðingu 1931.
Sæmundur Sveinsson var ættaður frá
Bergsholti í Staðarsveit, en kona hans
Guðrún Jónsdóttir var fædd í Kolbeins-
staðahreppi. Sæmundur var maður lítil-
látur og til marks um þaö er þessi saga:
Þegar hann var að byggja húsið kom bisk-
upinn þar að og mun hafa verið á kvöld-
göngu. Hann spurði hvað húsið ætti að
heita. „Ætli það verði ekki Sæmundar-
kot," svaraði Sæmundur. „Sæmundarhlíð
skal það heita," sagði Hallgrímur Sveins-
son biskup.
Sæmundur Sveinsson lést 14. janúar
1922, en kona hans Guðrún Jónsdóttir
lést 18. desember 1922.
Eftir lát þeirra varð Sveinbjörn sonur
þeirra eigandi að Sæmundarhlíð. Hann
hafði verið fylgdarmaður Mælingadeildar
danska herforingjaráðsins, þegar ísland
var kortlagt á árunum 1900 til 1910. Kona
hans var Ólafía Jónsdóttir frá Breiðholti
við Reykjavík. En sá bær stóð á þeim slóð-
um sem gróðrarstöðin Alaska er nú. Ólaf-
ía var atorkusöm kona og um árabil rak
hún saumastofu í. Sæmundarhlíð. Hún
hafði að jafnaöi sjö til átta konur í vinnu
við saumaskap.
Sveinbjörn Sæmundsson og Ólafía
Jónsdóttir eignuðust fimm börn: Sigríði,
Guðrúnu, Björgu, Val og Ernu, sem öll eru
fædd í Sæmundarhlíð. Eftirlifandi maður
Sigríðar er Ágúst Böðvarsson, fyrrverandi
forstjóri Landmælinga íslands. Hann er
menntaður í landmælingum frá Dan-
mörku. Ágúst hefur nýverið lokið bók um
landmælingar íslands eftir 1900, sem
mun koma út á haustdögum. Bók þessi
verður mikill fengur fyrir þjóðina, ekki
síst þegar fram líða stundir.
En tengdasonurinn í Sæmundarhlið
kann margt fleira fyrir sér en kortleggja
lönd og álfur, hann kann líka að semja
stökur og ljóð. Heyrst hefur að von sé á
ljóðabók eftir hann, en hann sjálfur hefur
ekki hátt um það. Áður hefur komið út
ljóðabók eftir Ágúst Böðvarsson og lét
hann ágóða af sölu bókarinnar renna til
líknarstarfsemi.
Sonurinn í Sæmundarhlíð, Valur
Sveinbjörnsson, var brunavörður í
Reykjavík, en hann lést fyrir aldur fram.
Ólafur sonur Vals fetar í fótspor afa
síns Sveinbjörns og vinnur við landmæl-
ingar.
Sama ættin hefur búið í Sæmundarhlíð
frá því að þar var fyrst byggt 1883 og allar
götur þar til húsið var selt um 1990.       ¦
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24