Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Föstudagur 2. ágúst 1996
11
Góðir íslendingar!
Stjórnarskrá okkar mælir svo fyr-
ir aö fyrsti starfsdagur forseta ís-
lands sé í ágústbyrjun á hverju
nýju kjörtímabili. Sú dagsetning
kann að nokkru að hafa stjórnast af
hagkvæmni, en hún er einnig tákn-
ræn þjóðminning. Fyrstu vikuna í
ágúst árið 1874 hösluðu íslendingar
sér völl í samfélagi þjóðanna með
hátíðinni miklu á Þingvöllum. Þess
var minnst að þúsund ár voru frá
upphafi landnáms og þjóðin eignað-
ist þá sína fyrstu stjórnarskrá. í
henni var ekki einungis viðurkennd
sérstaða íslands heldur einnig lagð-
ur grunnur að þeim leikreglum lýð-
ræðis og mannréttinda sem við höf-
um síðan talið kjamann í samfélagi
okkar. Það er mikilvæg skylda for-
seta íslands að stuðla að því að ekki
rofni þau bönd sem tengja okkur
við ávinninga fyrri alda. Mikilvæg-
asta skyldan er þó trúnaður forseta
við þjóöina sjálfa, óskir hennar og
vonir á hverri tíð.
I ferð okkar hjónanna um landið í
aðdraganda forsetakjörsins höfum
við sannfærst um þá djúpu virðingu
sem þjóðin ber fyrir störfum forseta
lýðveldisins. Hornsteinn þeirrar far-
sældar sem forsetar íslands hafa not-
ið er hlýr og góður hugur í garð for-
setaembættisins. Fáir þjóðhöfðingjar
eiga þess kost að ræða við þorra
landa sinna og kynnast hugarþeli
þeirra. Þetta er á færi forseta íslands,
og það er einlæg von mín að það
samband sem tekist hefur milli okk-
ar og alþýðu manna til sjávar og
sveita verði ekki sundur slitið.
Þegar lýðveldi var stofnað á Þing-
völlum og forseti íslands kjörinn
fyrsta sinni var við fátt að styðjast
um mótun embættisins, starfshætti
forsetans og framgöngu alla. Á rúm-
lega hálfri öld hafa forsetarnir fjórir,
hver á sinn hátt, treyst það sam-
band forseta og þjóðar sem hlýtur
að vera líftaug sérhvers sem hlotnast
þessi trúnaður. Forsetar lýðveldisins
hafa ávallt borið gæfu til að laga
embættið og starfssvið þess að
breyttum kröfum sinnar samtíðar.
Svo mun vonandi verða um alla
framtíö.
Það er með lotningu og þakkar-
hug sem þjóöin minnist Sveins
Bjömssonar, Ásgeirs Ásgeirssonar og
Kristjáns Eldjáms á þessari hátíðar-
stundu. Hver með sínum hætti mót-
uöu þeir embættið og meitluðu.
Á undanfömum sextán árum hef-
ur Vigdís Finnbogadóttir bætt nýj-
um þáttum í starfsvef forsetans.
Hún hefur verið brautryðjandi í al-
þjóðastarfi embættisins um leið og
hún hefur ræktað trú okkar á land-
ið, menningu okkar og þjóðtungu.
Hlýhugur hennar og hvatning til
dáða og framfara munu geymast
okkur í minni. íslendingar allir færa
henni einlægar þakkir og óska
henni heilla.
Við eigum í sögu okkar örlaga-
rík tímabil þar sem úrslitum
réð hvort menn báru gæfu til
þess að setja sér sameiginleg mark-
mið eða létu hver um sig stjórnast af
stundarhagsmunum. Sigurður Nor-
dal lét svo um mælt að Sturlungar
hefðu gengið fram en horft aftur.
Þeir hafi átt gnóttglæsilegra minn-
inga, „en hvorki vonir um betri
framtíð, sem gætu hitað þeim til
dáða, né raunhæft takmark og
ásetning, sem skerpti vit og vilja til
einbeittra athafna".
Frumkvöðlar sjálfstæðisbarátt-
unnar á miðri síðustu öld miðluðu á
hinn bóginn heimssýn þeirrar tíðar
til annarra íslendinga. Verk þeirra
vísuðu á framtíðarveg og í fortíðina
sóttu þeir hvatningu til dáða. Mitt í
fátækt og réttleysi nýlendunnar setti
Jón forseti sjálfstæðisbaráttunni
markmiö í stjórnmálum, viðskiptum
og verklegum efnum, og studdi
kröfur landsmanna.sögulegum rök-
um. Fjölnismenn fundu svo að sínu
leyti orðin sem voru samboðin sjálf-
stæðri þjóð.
Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Islands.
Mikilvægasta skyldan er
trúnaður við þjóðina
B
S
thyglivert er að það var ungt
fólk sem stóð í framvarðar-
>.sveit sjálfstæðisbaráttunnar.
Og enn hljótum við að setja traust
okkar á unga fólkið. Við hin eigum
einnig skyldur okkar við það. Sú
kynslóð kvenna og karla sem nú er
að útskrifast úr skólum er hin fyrsta
á íslandi sem hefur heiminn allan
að vinnusvæði. Hana skortir hvorki
þjóðernisvitund, virðingu fyrir ís-
lenskri menningu né ást á náttúru
landsins, en hún er einnig raunsæ
og kröfuhörð. Þá vaknar sú spurning
hvort okkur tekst að sigra í hinni'al-
þjóðlegu samkeppni um unga fólkið
á íslandi. Mun það kjósa að búa
með okkur hér í útsænum eða afla
sér viðurværis____________
annarstaðar? Svar-
ið ræðst af því
hvernig okkur,
sem stöndum fyrir
ráðum, tekst að
opna hug okkar og setja þjóðinni
hæfileg markmið.
Aldamótin eru kjörið tækifæri til
þess að sameinast um þjóðarásetn-
ing sem skerpt getur vit okkar og
vilja til einbeittra verka. Það ætti að
vera verkefni einstaklinga, samtaka
og fyrirtækja að velja íslendingum
ný og heillandi viðfangsefni á kom-
andiöld.
Meðal þess sem til álita kemur er
að nýta sérstöðu íslands við vemd-
un umhverfis og afla viðurkenning-
ar á því að hreint land, óspillt lífríki
og haldbær náttúrugæði séu okkar
aðalsmerki. Við hljótum einnig að
fjalla um andlegar auðlindir okkar,
um hinn forna arf en ekki síður hin-
ar lifandi listir, og um þá menntun
og menningu sem eflir og agar nýjar
kynslóir. Gleymum því heldur ekki
þegar við hyggjum aö framtíðarverk-
um, að heilbrigðir lífshættir, holl-
usta, og tryggð við f jölskyldu og vini
eru traustir innviðir í sérhverju sam-
félagi.
Það er einlægur ásetningur minn
sem forseti lýðveldisins að tengja
saman krafta og hugvit allra þeirra
sem móta vilja sýn þjóðarinnar til
nýrrar aldar og ræða þau markmið
sem geta sameinað hana til góðra
verka.
Það hefur kostað landsmenn
miklar fómir á þessum áratug að ráð
bót á ýmsum meinsemdum í efna-
hagslífi og atvinnuskipan. Segja má
að nokkurt jafnvægi hafi náðst.
Heimilin eru þó ærið mörg skuldsett
meira en góðu hófi gegnir, og ýmsir
samfélagshópar bera skarðari hlut
frá borði en réttlætiskennd okkar
VI
Ar
e
k
Innsetningarrœöa Ólafs Ragnars Grímssonar
í embœtti forseta íslands 1. ágúst 1996
þolir. Mörgum finnst að nú hljóti að
vera kominn tími til þess að upp-
skera laun erfiðisins. Þetta er eðlileg
hugsun og ber vott um vaxandi
framfarahug í landinu. Sé rétt á
haldið eigum við þess allan kost að
búa við traust lífskjör, góða velferð-
arþjónustu og eðlilegt jafnræði
manna í milli. Til þess þurfum við
að tileinka okkur skipuíegri vinnu-
brögð en okkur hafa verið töm. Til
þess þurfum við að nýta þau færi
sem okkur skapast á nýrri öld.
Á næstu misserum er brýnt aö
mynda þjóðarvilja og trausta sam-
stððu um að lífskjör allra íslendinga
jafnist á við þaö sem best gerist með
nágrannaþjóðum okkar. Án slíks ár-
angurs gæti ungt fólk glatað trú
sinni á Island sem framtíðarheim-
kynni.
rið eigum að vera bjartsýn
þegar við hugum að mögu-
leikum okkar sem þjóðar í
náinni framtíð. Þróun heimsmála,
vísinda og tækni er okkur á margan
hátt hagfelld. Við blasir ný veröld
sem einkennist fremur af opnum
samskiptum en af lokuðum valda-
kerfum. Hæfni og hugvit skipta
meira máli en stærð og sryrkleiki.
Hinn smái getur haft til að bera
snerpu og knáleik sem oft dugar
ekki síður en afl risans við að hag-
nýta tækni nútímans.
Við íslendingar eigum því ein-
stæða möguleika. Við erum alstaðar
boðin velkomin til samstarfs við ný-
frjálsar þjóðir og þróunarríki. Eng-
______________     inn þarf að ótt-
ast okkur vegna
stærðar eða
hugsanlegs yfir-
gangs. Einangr-
un vegna fjar-
lægðar og samgönguhindrana er að
mestu úr sögunni og tækifæri bíða í
öllum heimshlutum.
S
rið 2000 fögnum við ekki að-
eins áfanga í tímatali mann-
Lkyns. Við munum einnig
efna til hátíðar í minningu þess að
þúsund ár verða liðin frá því aö viö
kristni var tekið á þingi. Þá var
ákveðið á Þingvöllum að hafa ein
lög og einn sið og slíta ekki sundur
friðinn. Sú sáttargjörð vísaði fram á
veginn en ekki aftur til horfins tíma
og hverfandi hugmyndaheims.
Kristnitakan er dýrmætt sögulegt
fordæmi um þaö hvernig hægt er að
leiða til lykta hin erfiðustu úrlausn-
arefni á friðsaman hátt.
Aldamótaárið minnumst við þess
einnig að þúsund ár eru liðin frá
landafundum íslenskra sæfara í
Vesturheimi. Siglingaafrek forfeðra
okkar eru sögulegt þrekvirki. Land-
námshugurinn sem einkenndi þau
er merkilegt rannsóknarefni. Það er
vel við hæfi að minnast landafund-
anna með myndarlegum hætti
kringum aldamótin. í svari mínu við
heillaóskum forseta Bandaríkjanna
mun ég vekja sérstaka athygli á þús-
und ára afmæli landafundanna og
hvetja til samstarfs um að minnast
landkönnuðanna og ræða áhrif
landnemahugarfarsins í sögu og
menningu íslands og Bandaríkjanna
og einnig Kanada.
Hollt er og að minnast þess að þar
vestra eigum við að vinum fjölda
fólks sem rekur ættir til hinna síðari
landnema, sem þangað fóru í lok
síðustu aldar. Vestur- íslendingar
halda nú um helgina sinn íslend-
ingadag í Gimli. Ég sendi þeim hlýja
kveðju mína og þjóðarinnar og
vænti góðs samstarfs við þá um
ræktun arfsins sem við eigum öll
saman.
Um leið vil ég bjóða hjartanlega
velkomna hina nýjustu landnema
íslands, það fólk frá stríðshrjáðum
lendum Balkanskagans sem hefur
ákveðið að leita hagsældar og ham-
ingju hér meðal okkar og er nú sest
að á æskuslóðum mínum á ísafirði.
Við eigum mikið undir því að
milli okkar og annarra þjóða
liggi gagnvegir. Á undanförn-
um árum og áratugum höfum við ís-
lendingar treyst tengsl okkar við
þjóðir annarsstaðar í Evrópu innan
vébanda margskonar samtaka og
stofnana, svo sem Norðurlandaráðs
og Evrópuráðs, Fríverslunarsamtaka
Evrópu og Evrópska efnahagssvæðis-
ins, Norður-Atlantshafsbandalagsins
og Samtaka um öryggi og samvinnu.
Evrópusamvinnan er okkur vissu-
lega mikilvæg og mun enn þróast og
vaxa á komandi árum.
Fjöldi smárra ríkja hefur á þessum
áratug bæst í hið evrópska samfélag.
Margar þessara þjóða sækjast nú eft-
ir náinni samvinnu við íslendinga.
Þær leita fyrirmynda í daglegri önn
sjálfstæðs þjóðríkis sem býr við full
mannréttindi og almenna velferð.
Vitneskjan um einstæða reynslu
okkar er þessum þjóðum ofarlega í
huga þegar þær feta sig áfram á
braut lýðræðis og mannréttinda. Við
höfum á röskri hálfri öld sannað
réttmæti þess að tiltölulega fámenn
samfélög njóti sjálfstæðis. Þess
vegna mun framlag okkar íslend-
inga til framtíðar Evrópu verða mik-
ils metið.
Hjá Sameinuðu þjóðunum og
annars staðar þar sem íslend-
ingar mæta til leiks á al-
þjóðavettvangi þarf rödd lýöræöis
og mannréttinda að hljóma hátt og
snjallt. Einstæðir sögulegir atburöir,
svo sem kristnitakan og sjálfstæðis-
barátta sem eingöngu var háð með
orðsins brandi, leggja okkur á herðar
þá skyldu að miðla öðrum af reynslu
okkar og friðarhefö. Saga íslendinga
er sönnun þess að hægt er að ná
sáttum um grundvöll samfélagsins
og hljóta sjálfstæði og full lýðrétt-
indi án þeirra mannfóma sem mót-
að hafa örlög margra þjóða.
Ég hef nú unnið drengskaparheit
að stjómarskrá lýðveldisins. Með
einlægri virðingu fyrir ákvæðum
hennar tekst ég á hendur það trún-
aðarstarf sem framar öðrum er tákn
um sjálfstæði íslendinga. En ekki
vérður allt skráð í lögbækur. Að
rækja starf forseta íslands er fyrst og
fremst þjónusta við þjóðina. Ein-
ungis dómgreind, lífsreynsla og lif-
andi tengsl við fólkið í landinu geta
vísaö forseta rétta leiö í starfl. Við
þessi kaflaskipti í lífi mínu minnist
ég allra þeirra sem mig hafa mótaö,
einkum móður minnar og föður,
ömmu minnar og afa fyrir vestan
sem veittu mér í æsku það veganesti
sem ég tel mest um vert.
Ég biö ykkur öll að minnast áa
okkar og ættjarðar.
Megi blessun Guðs og gjöful nátt-
úra færa íslendingum gæfu um alla
framtíð.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24