Réttur

						RETTUR                                                                                     9

þ. á., um óþægindi þau, sem stjórn U.S.A. telur að slit á sambands-

lagasamningnum milli Islands og Damnerkur fyrir tilskilinn tíma

geti valdið, hef ég haft samráð við formenn og forustumenn allra

flokka Alþingis, enginn þeirra undantekinn, og standa þeir óskiptir

bak við það sem nú skal greina:

1)  Það hefur ekki verið og er ekki ósk Islendinga, að baka stjórn

U.S.A. nein óþægindi, heldur að áfram haldist það vinsamlega sam-

neyti, sem verið hefur.

2)   Orðalagið samningsslit fyrir tilskilinn tíma á væntanlega við

samningsslit, sem gangi í gildi fyrir 1944, því að frá þeim tíma að

telja gefur samningurinn sjálfur skýlausa heimild til þess að slíta

sambandinu einhliða. Um það hefur aldrei verið neinn ágreiningur

milli Islendinga og Dana né við aðra, enda orð samningsins um

það efni ótvíræð.

3)   Tvisvar, löngu fyrir núverandi ófrið, hefur Alþingi lýst því

yfir einróma, að þessi heimild yrði notuð af Islands hálfu, þ. e.

sambandinu slitið þegar eftir árslok 1943. Þetta er á vitorði Dana,

hinna Norðurlandaþjóðanna og annarra, sem fylgjast með málefn-

um Islands. Hafa menn því verið við því búnir.

4)   Ákvörðun um að slíta sambandinu og stofna lýðveldi á Is-

landi hefur að baki sér ekki eingöngu alla flokka þingsins, heldur

og alla þingmenn án undantekningar (ekki aðeins certain factions)

og væntanlega yfirgnæfandi meirihluta þjóðarinnar. Mun það koma

fram við þjóðaratkvæði, sem látið verður ganga áður en málinu

er ráðið til lykta til fullnustu.

5)  Vakin skal athygli á því, að 17. maí 1941 lýsti Alþingi því yfir

einróma, að það teldi Island hafa öðlazt rétt til fullra sambands-

slita við Danmörku, og það vildi, að stofnað verði lýðveldi á Islandi

jafnskjótt og sambandinu við Danmörku verði formlega slitið. Þess-

ar ályktanir höfðu þannig verið gerðar og birtar opinberlega áður

en hervernd U.S.A. á Islandi kom til tals. Þessar ályktanir Alþingis

voru tilkynntar stjórn Dana formlega stjórnarleiðina.

6)   Rétturinn til sambandsslita nú þegar byggist á þeirri skoðun

íslenzkra fræðimanna, sem þeir telja í samræmi við skoðun flestra