Réttur

						14                                                                                            RÉTTUR

ákvarðanir Alþingis í stjórnarskrármálinu. SagSi forsætisráSherr-

ann, Björn ÞórSarson, m. a. svo í rœðu:

„Þess má vænta, aS innan skamms verSi á Alþingi teknar endan-

legar ákvarSanir um stofnun lýSveldis á Isiandi, og skipun æSstu

stjórnar landsins." (Lýsti hann síSan viShorfi stjórnarinnar til

málsins og sagSi svo:) „Stjórnin leggur því enga áherzlu á þaS,

hvort sú ákvörSun verSur tekin á næstu mánuSum eSa í síSasta lagi

í maímánuSi næsta ár. Mun núverandi ríkisstjórn því, ef lil atbeina

hennar skyldi þurfa aS koma, framkvæma eftir beztu getu ákvarS-

anir Alþingis um stofnun lýSveldis á Islandi, hvenær sem þær verSa

teknar."

Yfirlýsingu þessari, aS stjórnin myndi hlíta forustu Alþingis,

var vel tekiS af lýSveldissinnum, því ýmsir höfSu jafnvel óttazt aS

ríkisstjórnin myndi gera samþykkt lýSveldisstjórnarskrár aS frá-

fararatriSi. Hinsvegar sætti ríkisstjórnin ásökunum frá hálfu undan-

haldsmanna.

26. nóv. kom flokksþing AlþýSuflokksins saman og tók þá ákvörS-

un í stjórnarskrármálinu aS ræSa yrSi viS konung áSur en lýSveld-

isstjórnarskráin öðlaðist gildi.

29.  nóv. rituðu nokkrir andstæSingar stjórnarskrárfrumvarpsins

forseta sameinaSs þings bréf þar sem þeir, jafnhliSa því aS lýsa sig

fylgjandi lýðveldi, kröfðust þess aS þjóðaratkvæðagreiðsla yrði

ekki látin fara fram um lýðveldisstjórnarskrána „fyrr en rætt hefur

veriS viS konung."

30.  nóv. 1943 tóku svo þingflokkarnir endanlega af skarið, gerðu

bandalag sín á milli um framkvæmd málsins og birtist frá þeim svo-

hljóSandi yfirlýsing 1. desember:

„Þingflokkar Framsóknarjlokks, Sameiningarflokks alþýðu —

Sósíalistajlokks og Sjáljslœðisjlokks eru sammála um, að slojna

lýðveldi á Islandi eigi síðar en 17. júní 1944 og haja ákveðið að

bera jram á Alþingi sljórnarskrárfrumvarp milliþinganefndarinnar

í byrjun nœsta þings, enda verði Alþingi kallað saman lil reglulegs

fundar eigi síðar en 10. janúar 1944 til þess að afgreiða málið."

Vakti þessi yfirlýsing mikla ánægju lýSveldissinna.

10. janúar 1944 kom svo Alþingi saman og frumvarp milliþinga-