Réttur

						18                                                                                            RÉTTUR

þessu, ef nefndirnar telja rétt aö sinna framangreindri hugmynd

minni, og ef þess yrði óskað. Eg skal aðeins geta þess nú, að ég geri

ráð fyrir því að þjóðfundur geti hafa lokið störfum sínum fyrir

lok maímánaðar næstkomandi.

Reykjavík, 21. janúar 1944

Sveinn Björnsson

(sign.)

Urðu um bréf þetta allmiklar deilur. Höfðu andstæðingar lýð-

veldisstjórnarskrárfrumvarpsins það mjög á lofti, einkum Alþýðu-

blaðið.

30. janúar birti lýðveldisnefnd, en það var samstarfsnefnd lýð-

veldisflokkanna þriggja, svohljóðandi yfirlýsingu, er fram kom

vegna ríkisstj órabréfsins:

„Jafnskjótt sem ljóst varð, að samband Islands og Danmerkur

mundi þá og þegar slitið og lýðveldi slofnað hér á landi, var tekið

að íhuga, með hverjum hætti áformanir um þessi efni skyldu form-

lega gerðar. Menn gerðu sér þess þegar grein, að þótt Alþingi eitt

eða í samvinnu við ríkisstjórn kynni að neyðast til að gera bráða-

birgðaákvarðanir um þessi efni, þá bæri að skjóta þeim til fulln-

aðarákvörðunar þjóðarinnar sjálfrar með einum eða öðrum hætti.

Um brottfall sambandslaganna var frá upphafi ákveðið í þeim

sjálfum, sbr. 2. mgr. 18. gr. laganna, að fyrst skyldi Alþingi gera

um það sínar samþykktir en síðan skyldu þær bornar undir at-

kvæði þeirra, sem atkvæðisrétt hafa við almennar kosningar til

löggjafarþings landsins. Hver leið sem farin er um afnám sam-

bandslaganna, er það samræmast eðli málsins, að þjóðin sjálf segi

á þennan hátt með beinni atkvæðagreiðslu til um, hvort hún vilji

láta sambandslögin gilda áfram eða eigi.

Um þetta atriði hlýtur þó 2. mgr. 76. gr. stjskr. 1920, sbr. 2.

mgr. 75. gr. núgildandi stjskr., að skera úr, en þar segir: „Nú sam-

þykkir Alþingi breyting á sambandslögum Islands og Danmerkur,

og skal þá leggja það mál undir atkvæði allra kosningabærra manna