Réttur

						R É T T U R                                                                                           59

staðnum, rétt niðurröðun á áföngum íramleiðslunnar — þetta er

leyndardómur Stakanoffhreyfingarinnar." En nýlundan var í því

fólgin, að einstakir verkamenn höfðu sjálfir tekið frumkvæðið til

að gjörnýta vinnubrögðin. Og fyrir þá sök furðuðu stjórnendur iðj-

unnar sig stórlega á árangri Stakanoffhreyfingarinnar. Verkamenn-

irnir gerðu sjálfir gangskör að því, sem verkstjórar og verkfræðing-

nr unnu að í öðrum löndum, oftlega gegn harðvítugri mótspyrnu

hinna óbreyttu verkamanna.1 I annan stað gerði hreyfingin sér eink-

um far um að gjörnýta vinnubrögð og tækni, en lagði minni á-

herzlu á að knýja verkamennina til að leggja meira á sig, eins og

venja hafði verið í fyrri herferðum kappsmanna í sósíalískri sam-

keppni. Hreyfingin lét sér mjög hugað um gæði framleiðslunnar,

en hirti ekki eingöngu um magn hennar. Hreyfingin var til orðin

fyrir hugsun, en ekki eingöngu góðan vilja. Hún stafaði frá um-

hugsun um vinnu sína frá algjörlega nýrri hlið, að því er varð-

aði flesta verkamenn. Nýjung sú, sem Stakanoff hafði komið á í

Irminónámunni fól í sér mjög einfalda meginreglu: hann skildi í

sundur tvenn störf: sjálfa kolavinnsluna og setningu uppistöðunn-

ar, en fyrir það þurfti hver námumaður ekki að skipta sífellt um

verk, og hægt var að nota hakana og rafmagnsborana án afláts.

Áður fyrr hafði námumaðurinn ekki unnið að sjálfu kolahögg-

inu nema í tvær og hálfa til þrjár klukkustundir, en það sem eftir

var vinnutímans fór í að koma fyrir uppistöðunum. Svo fór þessu

1 Brezku blöðin voittti þessum viðburðum yfirleitt litla athygli. Hins vegar

sýndu frönsku blöðin þessu meiri skilning, þótt ekki skorti þau gagnrýni.

Fréttaritari blaðsins Temps í Moskvu gat þess 2. nóvember 1935, að „hreyf-

ingin sanni það sérstaklega, að hún eigi rælur sínar að rekja til frumkvæðis

ráðstjórnarverkamannanna, en sé ekki orðin til fyrir ráðstafanir stjórnarinn-

ar. Og að því er viðvíkur skyldleika Stakanoffhreyfingarinnar og Taylorism-

ans, þá játar Mr. Hubbard, svo óvinveittur sem hann er ráðstjórnarskipulag-

inu, að Stakanoffhreyfingin sé mjög ólík Taylorismanum að því leyti, að Tayl-

orisminn sé settur á ofan frá, en Stakanoffhreyfingin sé (að minnsta kosti

opinberlega) grundvölluð á frumkvæði verkamannanna sjálfra. Að öðru leyti

segir Hubbard, að Stakanoffhreyfingin bafi verið „svo orðum aukin, að til

athlægis sé" og hafi gefið blöðunum tækifæri til glamursherferðar". (Soviet

Labour and Industry, bls. 78—80).