Réttur

						RÉTTUR                                                                                           71

í Taganrog jók svo mjög framleiðslu sína (fjórfaldaði hana og

þaðan af meira), að ekki þurfti að byggja fleiri verksmiðjur í þess-

ari grein, svo sem áætlað hafði verið.1 Nokkrum mánuðum síðar,

í nóvember 1935, var haldið fyrsta Landsþing Stakanoffa í Moskvu.

Og Stalín, sem ávarpaði þingið, lýsti því yfir, að með frumkvæði

þeirra hefði tekizt „að ónýta úrelta framleiðslumælikvarða og leið-

rétta hið áætlaða framleiðslumagn iðjunnar og atvinnulegar áætl-

anir, sem forgöngumenn iðnaðarins höfðu gert." Ekki leið á löngu

áður en leitun var á þeirri verksmiðju, að ekki væri þar hópur

Stakanoffa, þ. e. verkamanna, sem gátu hrósað sér af verulegum ár-

angri í starfi sínu og höfðu rétt á að fá sérstakar aukagreiðslur. I

stórum verksmiðjum voru þeir í þúsundatali, svo sem kúluleguverk-

smiðjunni Kaganovitsj í Moskvu, þar sem greindir voru 2000

Stakanoffar meðal 19000 verkamanna.2

Vér sögðum hér að framan, að árangur þessi hefði, að mestu

leyti, ekki orðið fyrir „áhlaupa"aðferðir eða vinnu í „skorpum",

heldur fyrir varanlegar endurbætur á vinnubrögðum. Jafnskjótt og

aðferðum þessum hafði verið beitt gátu ólærðari og ólaghentari

verkamenn numið þær auðveldlega og aukið allt framleiðslumagnið.

Þetta er auðsætt af mörgum dæmum. I byggingariðnaðinum hafði

rússneski múrarinn frá fornu fari hrært steypu sína sjálfur og bæði

borið múrsteinana að og múrað þá. Nú var mönnum í sérhverjum

vinnuflokki fengið eitt starf að vinna. Ennfremur var vinnunni við

hleðslu steinanna breytt á þá lund, að múrarinn þurfti ekki að

lyfta hverjum steini nema um eitt fet að meðaltali, í stað einnar

alinar áður, með því að skipa steinunum á hækkaðan pall við hlið-

ina á múraranum, o. s. frv., og fyrir þá sök var hægt að hlaða jafn-

mörgum steinum með einum þriðja þeirrar orku, sem áður þurfti.

I ullarverksmiðjunni Kúntsovskaja breytti konan Sjekúnova um

vinnuaðferð og annaðist átta spunavélar í stað tveggja áður og jók

1  B. Marcus um „Stakanofflircyfinguna" í International Labour Review,

júlí 1936, bls. 11—12; Skýrslur frá fyrsta þingi Stakanoffa, 14. nóv. 1935.

2   Sjá Georges Friedmann, De la Sainte Russie á 1' U.R.S.S. (N.R.F.,

Gallimard, 1938), bls. 104.