Réttur

						RÉTTUR                                                                                           85

þá verSur aS endurskoSa hiS áætlaSa framleiSslumagn, sem er

grundvöllur ákvæSisgreiSslanna, á ári hverju um leiS og fram-

leiSslumagn vinnunnar eykst. Þetta varS einnig venja í Sovétríkj-

unum þegar eftir 1930.] Og þetta olli engum vandræSum á meSan

aukning framleiSslumagnsins orsakaSist aS mestu af nýjum véla-

kosti ,og þó voru hér á margir erfiSleikar, þegar þurfti aS aShæfa

breytingarnar þannig, aS hlutfalliS raskaSist ekki milli verkalauna

í sundurleitum störfum eSa iSngreinum. En endurbætur þær, sem

runnu frá Stakanoffhreyfingunni, skópu nýtt ástand og ollu þeim

furSulegu afleiSingum aS töluverS röskun varS bæSi á áætluSum

framleiSslukostnaSi og fjárhagsáætluninni. Ekki hafSi veriS gert

ráS fyrir þessum endurbótum í áætlununum. Jafnvel þótt þær ættu

óbeinlínis rót sína aS rekja til nýrrar tækni, voru þær þó ekki

beint runnar frá nýjum vélakosti, heldur frá frumkvæSi og fram-

takssemi verkamannanna sjálfra. MeS hinum stighækkandi greiSslu-

bálki ákvæSisvinnunnar hækkuSu laun Stakanoffa mjög verulega;

og þegar hreyfingin breiddist út til fjölda verkamanna og orkaSi

á vinnuafköst meSalverkamanns, varS afleiSingin sú, aS allsherjar-

launin hækkuSu stórum úr því, sem ráSgert hafði veriS, en hins-

vegar lækkaSi ekki framleiSslukostnaSur á eind hverja, heldur

hækkaSi hann. Margir Stakanoffar þrefölduSu eSa jafnvel fjór-

földuSu tekjur sínar á nokkrum mánuSum. Stakanoff, sem fyrrum

hafSi unniS sér fyrir 500 til 600 rúblum á mánuSi, vann í septem-

. ber 1935 „1000 rúblur á 18 vinnuvökum," og aSrir félagar hans

fengu 1000 til 1600 rúblur. Búsígin hafSi áður haft í laun 300—350

rúblur, en hafSi nú 1000 rúblur; Krívonoss hækkaSi laun sín úr

400 rúblum upp í 900, Vínogradova sín laun úr 260 rúblum upp í

1200 rúblur." m stund ríkti mikil óvissa með mönnum um þaS,

1  I hálfopinberri skýrslu um ákvörðun framleiðslumælikvarðans segir, að

endurskoða skuli mælikvarðann í hvcrt skipti sem teknisk breyting verði á

framleiðslunni, eða í hvert skipti sem mælikvarðinn verður úreltur eftir að

nýjar vinnuaðferðir eru innleiddar, og því ætti endurskoðun að fara fram

að minnsta kosti einu sinni á ári." (Sjá Hubbard, bls. 194).        ,

2  Sjá skýrslu fyrsta þings Stakanoffa, 14. nóv. 1935; sjá einnig G. Fried-

mann, bls. 113.