90 R É T T U R verkamanna 118 rúblur og meðallaun allra launþega 190 rúblur.1 Það" er einnig fróðlegt að geta þess, að verkfræðingum og teknísk- um sérfræðingum er veitt sú ívilnun, að í sama mund og þeir eru félagsbundnir í verkalýðsfélagi iðnar sinnar, mynda þeir sérstakar deildir í verkalýðsfélögunum, sem hafa allmikið sjálfræði og eru í landssambandi, sem hefur sérstaka skrifstofu í Miðstjórn verka- lýðsfélaganna. Þessar deildir mega hafa sérstaka fulltrúa á öllum ráðstefnum varðandi verkalýðsmál; þær fá sérstakar fjárveitingar frá ríkinu til styrktar meðlimum sínum, og haldnar eru jafnvel sér- stakar ráðstefnur slíkra verkfræðingadeilda, bæði héraðsráðstefnur og landsráðsstefnur.2 Hinn 25. marz 1932 fól ráðstjórnin Skipulags- nefndinni að sjá verkfræðingum og tekniskum sérfræðingum fyrir húsnæði næstu tvö ár umfram það, sem þegar var gert ráð fyrir í hinum nýju iðjuverum, og var tekið fram, að lágmarkið skyldi vera þriggja til fjögra herbergja íbúð auk eldhúss og baðherbergis.3 En þótt menn úr hópi verkfræðinga og verksmiðjustjóra nytu veru- legra þæginda að því er laun og lífsskilyrði varðar, miðað við skrif- stofumenn og erfiðismenn, (þótt kjör þeirra væru sjaldan betri en kjör Stakanoffa), þá var munurinn þó miklu minni en tíðkast í Englandi og Ameríku. Tveir starfsmenn Alþjóðlegu verkamálaskrif- stofunnar geta þess árið 1936, að þeir hafi haft tal af forstjórum iðnfyrirtækja í Sovétríkjunum, þar sem störfuðu þúsundir verka- manna, en fengu ekki nema 2000 rúblur á mánuði, og voru það hæstu laun í Sovétríkjunum (um níu sinnum hærri en meðallaun voru um það leyti) ; en í Ameríku hefðu þeir haft um 50.000 d. í laun á ári. Þessir heimildarmenn komast svo að orði, að enda þótt þeir hafi önnur fríðindi, svo sem afnot bifreiðar, þá séu Iifnaðarhættir þeirra mjög óbrotnir" og það starf, sem þeir inna af hendi og sú 1 Sooialist Construclion in U. S. S. R.: statistical abstracts bls. 368 og 365. 2 V. V. Prokofíeíf: Industrial and Technical Intelligentsia in llie U.S.S.R- hls. 5054. 3 Það var svo tilskipað, að í Moskvu skyldi byggja tíu sambyggð hus, hvert með 300 íbúðum, fimm í Leníngrad og tvö í Karkoff og Stalíngrad. I viðbót skyldi byggja ný sambyggð hús, hvert með 100 íbúðum í 27 öðrum borgum og fimmtíu íbúða bús í öðrum 67 borgum.