Réttur

						92                                                                                            R É T T U R

var kolaiðjan, sem skipað hafði 1928 þrettánda sæti meðal iðn-

greinanna að því er launaflokk snerti, orðin önnur í röðinni; vél-

smíði hafði flutzt úr níunda sæti í fimmta, og olíuvinnsla, sem verið

hafði hin áttunda í röðinni var 1937 komin á fremsta bekk. Með

tilliti til ófaglærðra verkamanna varð iðnaðurinn að miklu leyti

að byggja á samningum um verkafólk við samyrkjubúin, þar sem

þau skuldbundu sig til að finna ákveðinn fjölda verkamanna meðal

meðlima sinna, er réðu sig til vinnu í iðnfyrirtækinu gegn ákveðnum

launum um sex til tólf mánaða skeið. Árið 1938 var um hálf önnur

milljón verkamanna starfandi í iðnaði Rússlands á grundvelli slíkra

samninga. I hverju sambandslýðveldi voru sérstakar nefndir, er

öfluðu verkafólks, höfðu yfirsjón með og samræmdu dreifingu

vinnuaflsins á grundvelli þessara samninga, en í hverju héraði voru

undirnefndir, er skyldu skrásetja eftirspurnina og hafa eftirlit með

þeim mannafla, sem fyrir hendi var. Á árunum 1929—1939 fjölg-

aði öllum íbúum Sovétríkjanna um 15 milljónir, en í sama mund

óx tala launþega frá 12 milljónum upp í 27,5 milljónir. En þar sem

sveitafólkinu fækkaði á sama tíma um 12 milljónir, hefur mikill

hluti af vinnuafli borganna hlotið að stafa frá flutningi úr sveit-

unum. Mr. Hubbard telur, að um 10 milljónir launþega (í iðnaði,

samgöngum o. s. frv.) hafi komið úr sveitum, en hinar 5 séu til

komnar fyrir „náttúrlega fjölgun borgarbúa og aðstreymi kvenna í

iðnaðinn."1 Að því er varðar tekníska sérfræðinga, sem höfðu leyst

af hendi próf á æðri verkfræðingaskólum, sem ráðuneyti þung-

iðjunnar hefur á snærum sínum, þá hvíldi á þeim sú skylda að taka

þá vinnu, sem þeim var boðin, en því gegndi ekki um aðra. Að prófi

loknu var þeim skylt að taka við starfi í því fyrirtæki, sem ráðu-

neytið ákvað og vinna við það í þrjú ár (nema þeir skiptu um störf

með leyfi hins opinbera).2

Vistaskipti og fjarvistir frá vinnu voru samt alvarlegt viðfangs-

efni fram á síðustu ár, þrátt fyrir viðleitni til að afstýra þessu með

1   Soviet Labour and Industry, bls. 143—144. Mr. Hnbbard játar, að „ráð-

stjórnarborgarar hafi, eða liafi haft frjálsræði nm að velja, livar þeir eigi

að vinna og hjá hverjum."  (bls. 143).

2  Jnclnst. and Lab. Information, Vol. lix, nr. 8, bls. 278.