Réttur

						nafn: Dagsbrún. Orðrétt segir Eðvarð:

„Það skal ekki fullyrt hér að hve miklu

leyti þessum frumherjum Dagsbrúnar

var ljóst hið sögulega hlutverk sitt, en

vafalaust endurspeglar nafngiftin von-

irnar, sem bundnar voru við þetta nýja

félag og hlutverk þess, vonina um að

nýr dagur væri að rísa fyrir lítilmagn-

ann í þjóðfélaginu. I 50 ár hefur þetta

nafn, og félagið sem það ber, verið

stolt íslensku verkalýðshreyfingarinn-

ar. Þúsundum verkamanna hefur þetta

nafn orðið einkar hjartfólgið og ands-

tæðingar alþýðunnar hafa lært að bera

virðingu fyrir því — og ekki alltaf ótta-

lausa."

Stofnskráin, sem þessi fundur gekk frá

er svohljóðandi:

„Vér sem ritum nöfn vor hér undir,

ákveðum hér með að stofna félag með

oss, er vér nefnum „Verkamannafélagið

Dagsbrún". Mark og mið þessa félags

vors á að vera:

1.   Að styrkja og efla hag og atvinnu

félagsmanna.

2.   Að koma á betra skipulagi að því er

alla daglaunavinnu snertir.

3.   Að takmarka vinnu á öllum sunnu-

og helgidögum.

4.   Að auka menningu og bróðurlegan

samhug innan félagsins.

5.   Að styrkja þá félagsmenn eftir

megni, sem verða fyrir slysum eða

öðrum óhöppum."

Þessi stofnskrá með eiginhandar undir-

skrift 384 manna, er höfðu undirritað

hana áður en næsti fundur var haldinn, og

teljast stofnendur félagsins, hefur varð-

veist algerlega ósködduð.

Stofnfundur Dagsbrúnar

26. janúar 1906 var næsti fundur og

hinn eiginlegi stofnfundur haldinn í Báru-

búð við Vonarstræti. Ekki er vitað hve

margir sóttu þennan fund, en við eina at-

kvæðagreiðslu á fundinum þar sem tölur

eru tilfærðar koma fram 240 atkvæði.

Fundarstjóri var kosinn Sigurður Sigurðs-

son búfræðingur, en fundarritari Sigurður

Jónsson og aðstoðarritari Pétur G.

Guðmundsson. Fundurinn samþykkti lög

fyrir félagið og kaus því stjórn. Og þar

með var lokið stofnun Verkamannafé-

lagsins Dagsbrúnar, sem ætíð síðan hefur

verið aðal forustufélag í íslenskum verka-

lýðssamtökum.

Fyrstu stjórn hins nýstofnaða félags

skipuðu þessir menn:

Sigurður Sigurðsson, búfræðingur, for-

maður.

Ólafur Jónsson, búfræðingur, ritari.

Þorleifur    Þorleifsson,    verkamaður,

fjármálaritari.

Arni Jónsson, verkamaður, dróttseti.

Stefna sú er mörkuð var með stofn-

skránni var tekin óbreytt í 2. grein félags-

laganna. Á fundinum var félaginu skipt í

deildir og skyldu 20-30 félagsmenn vera í

hverri deild og kusu þær sér deildarstjóra.

Deildarstjórar skyldu hafa fund með

stjórninni þegar henni þætti við þurfa. í

öllum aðalatriðum hélst þetta skipulag til

ársins 1937 að trúnaðarráðið var stofnað.

Eftir að Eðvarð hefur sagt frá stofn-

fundinum, hverjir voru kosnir í stjórn og

hvernig félaginu var skipt í deildir, segir

hann:

„Ekki þarf neitt að efast um að það

voru hin bágbornu kjör og nauðsyn á

samtökum sem fylkti verkamönnum í

Reykjavík svo fjölmennum um Dagsbrún

þegar í upphafi. Tímakaup var óákveðið

og hið sama hvenær sólarhringsins sem

unnið var og vinnutíminn ótakmarkaður.

Pað var þetta sem átt var við í tveimur

fyrstu töluliðum stofnskrárinnar að bæta

52