Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skinfaxi

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skinfaxi

						110                                  SKINFAXI
ing, sem elskar föðurland sitt og móðurmál, að sjá, hverri
meðferð menn vilja beita færeyskt mál. Þá hnaut eg og um
það i greinargerðinni, að sjá færeysku nefnda mállýzku, og
tók eg það þó eigi svo, að Cancellíið notaði orðið í þeirri
merkingu, að færeyska sé í raun og veru mállýzka úr dönsku.
En þar sem ókunnugir geta hæglega skilið þetta svo, datt
mér í hug, að veita upplýsingar um málið, en huggaði mig
þó við þá von, að þetta yrði leiðrétt í þingsalnum. En það
kom í ljós i umræðunum, að enginn þekkti þar neitt til tungu
vorrar; já, biskup Sjálands (en Færeyjar eru í biskupsdæmi
hans og hann var framsögumaður miálsins) birti svo mikla
vanþekkingu á tungunni, að hann taldi jafna aðstöðu fær-
eysku til dönsku, eins og lágþýzku til háþýzku."
Nú skarst danskur maður í leikinn, visindamaðurinn
Svend Grundtvig, sonur prestsins og skáldsins N. F. S. Grundt-
vigs. 1845 gaf hann út bók: „Dansken paa Færöerne, Side-
stykke til Tysken i Slesvig, betragtet af S. Frederiksen." í
bók þessari sýndi hann fram á, hversu blóðugt óréttlæti það
væri, að neyða upp á Færeyinga dönskum skólum, sem eng-
inn þeirra hafði beðið um. Hann heldur því fram, að þeir,
sem sátu á ráðgjafarþinginu í Hróarskeldu og kvörtuðu sáran
undan framferði Þjóðverja i Slésvik, hefðu átt að gæta þess,
að fremja ekki sömu harðneskju í Færeyjum og þá, er þeim
gramdist hjá öðrum. Hann byrjar bók sína á þessari spurn-
ingu:  „Fylgir alvara þjóðernistilfinningnm Dana, eða ekki?"
Hann hníflar suma þingmenn drjúgum fyrir fávísi þeirra,
og cinna meinlegast Mynstcr. Sá háæruverðugi maður talar
hvað eftir annað um færeyska tungu eins og mállýzku af
dönsku, og Svend Grundtvig bendir honum þvi á, að hann
ruglar málum svo hrapallega, að hann sem Sjídandsbiskup
hefir ekki leyfi til slíks. Þvi að það er cngu skynsamlegra, að
nefna færeysku mállýzku af dönsku, cn að telja engilsaxnesku
mállýzku af nýensku eða latínu af nútíðar ítölsku. Hann telur
það Dönum hina mestu smán, að gera sig seka um, að kúga
og kæfa færcyskt mál:
„Meðal til þess, að fá íbúana til þess, að gleyma smám
saman máli sínu og þrengja inn á þá aðfengnu máli; meðal,
sem ætíð hlýtur að reynast eins og það hefir reynst i Slésvík:
hið rótlækasta og auðveldasta lil þess að koma af stað þess
háttar umróti; það er: skólastofnanir, sem crlendir menn
koma upp og stýra — þetta eigum vcr að sjá notað nú á dög-
um i Færeyjum."
Enginn maður hefir nokkru sinni séð ástæður tungunnar
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132