Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skinfaxi

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skinfaxi

						ROTTAÞJALFUN
Þráinn Hafsteinsson - íþróttafræðingur skrifar
íþróttaþjálfun unglinga á
kynþroskaskeiðinu
Hvernig og hvers vegna?
Þátttaka í íþróttum á kynþroska-
skeiði og stuttu eftir það virðist
vera erfiðleikum háð fyrir margan
unglinginn og allt of margir hætta
íþróttaiðkun á þessu aldursskeiði.
Ástæður brottfallsins eru ekki
þekktar, en margar kenningar eru
til sem ekki verða raktar hér. Ein
ástæðan er þó talin vera sú að
þjálfun unglinga á kynþroska-
skeiðinu taki ekki nægilegt tillit til
líkamlegs þroska og ólikra þarfa
meðan á þessum umbrotatíma
stendur í lífi þeirra.
Líkamlegar breytingar
Kynþroskaskeiðið hefur í för með sér
miklar, líkamlegar breytingar, s.s. mikla
lengdaraukningu, oft í kringum 10 cm á
ári. Bein, vöðvar, öndunarfæri og kyn-
færi vaxa mjög hratt og hefur það í för
með sér stóraukinn kraft til ýmissa
átaka, s.s. á íþróttasviðinu. Þolgetan
eykst einnig verulega. Líkaminn verður
hæfari til þess en fyrir kynþroskann að
þola kraft og þolæfingar. Oft kemur
ekki í ljós fyrr en á kynþroskaskeiðinu
hvar líkamlegir hæfileikar einstaklings-
ins liggja í íþróttum, því þá fyrst skýrist
hvernig líkamsbygging einstaklingsins
verður. Hjá unglingum í örum vexti er
oft um að ræða tímabundna stöðnun eða
jafnvel afturför í hreyfigetu og æfingum
sem krefjast jafnvægis. Ástæðurnar
liggja í hröðum vexti beina og vöðva.
Það tekur tíma fyrir tauga- og vöðva-
kerfin að stilla saman strengi sína og ná
að stjórna hreyfingum stærri og sterkari
vöðva og lengri og þyngri beina. Þetta
hefur í för með sér að klunnalegar hrey-
fingar geta tímabundið verið áberandi
og tæknileg færni í íþróttum getur orðið
slakari en áður, eða framfarir litlar þrátt
fyrir miklar æfingar. Kynþroskaskeiðið
hefst að jafnaði tveimur árum fyrr hjá
stúlkum en drengjum og einnig getur
verið margra ára munur á því hvenær
einstaklingar af sama kyni taka út kyn-
þroska sinn.
Sálrænir þættir
Leitin að sjálfsmyndinni er einkenn-
andi fyrir kynþroskaskeiðið. Hver er ég?
Hvernig vil ég vera? Hver vil ég að
ímynd mín verði í augum annars fólks?
Félagarnir hafa oft meiri áhrif en for-
eldrarnir á lífsvenjur og lífsstíl. Vits-
munaþroskinn er mjög mismunandi.
Mikilvægi þess að þjálfarinn, sem félagi
og stjórnandi unglinganna, leggi áherslu
á heilbrigðan lífsstíl, aga og reglusemi á
öllum sviðum og hjálpi til við að finna
fyrirmyndir sem leiða unglingana á
braut sem þroskar þá til árangurs í
íþróttum sem á öðrum sviðum, verður
seint ofmetið.
Takið tillit til þroska
hvers og eins
En hvað kemur þetta tal um líkam-
legan og andlegan þroska íþróttaþjálfun-
inni við? Þarf ég sem þjálfari ekki bara
að kunna skil á sjálfri íþróttagreininni?
Ég kann góð skil á tækni, taktík og
æfingauppbyggingu, hvað þarf ég að
kunna meira? Vissulega er mjög
mikilvægt að íþróttaþjálfarinn kunni
góð skil íþróttagreininni, þar er alltaf
forsenda þess að árangur náist. En það
er ekki síður mikilvægt, og ekki hvað
síst við þjálfun unglinga á kynþroska-
aldrinum, að vita hvenær leggja eigi
fyrir ákveðnar æfingar, svo sem kraft-
og þolæfingar, og hvenær þurfi að meta
hvar á þroskabrautinni hver einstakl-
ingur er. Mikilvægi þess að taka tillit til
einstaklinganna og gefa þeim verkefni
við hæfi og leggja ekki alltaf sömu
æfingarnar fyrir jafnaldra verður seint
brýnt um of fyrir þjálfurum og
leiðbeinendum. Það getur verið margra
ára þroskamunur á unglingum sem eru
jafn gamlir og æfa og keppa í sama liði.
Tengsl líkamsþroska og
árangurs í íþróttum
Hlutverk þjálfarans sem félaga ungl-
inganna er mjög mikilvægt á þessum ár-
um og eitt það mikilvægasta sem hann
getur komið til skila og útskýrt sem
félagi er hvaða áhrif kynþroskinn hefur
á íþróttalega getu unglinganna. Þjálf-
arinn á að útskýra fyrir þeim hvað gerist
í líkamanum og að það sé í flestum til-
fellum eðlilegt að unglingar taki út
þroska sinn mismunandi hratt og að
einn úr hópnum sé bráðþroska en annar
seinþroska. Einnig að vegna þrosk-
amunarins verði að leggja fyrir mis-
munandi æfingar á stundum, því
æfingar sem geri sumum gott séu gagns-
lausar fyrir aðra. Útskýrið einnig að
líkamleg geta strákanna verður meiri
vegna karlhormónanna sem líkaminn
byrjar að framleiða við kynþroska-
skeiðið. Strákarnir fá stærri vöðva,
stærri bein, stærra hjarta, stærri önd-
unarfæri sem gerir þá hæfari til
íþróttaiðkunar. Utskýrið einnig að með
1    EðM	Nfe5
	¥%
Inga Dögg ag Lilja Siferu báðar fœddar
1979.
Skinfaxi
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40