Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sjómannablašiš Vķkingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sjómannablašiš Vķkingur

						IJtgerSarstaðir og verstöðvar.
SANDGERÐI
Eftir Gils Guðmundsson.
Önnur grein.
Tímabil Matthíasar Þórðarsonar.
Þegar danská útgerðarfélagið lagði upp laup-
ana, átti Einar Sveinbjörnsson bóndi í Sand-
gerði forkaupsrétt að fiskveiðistöð þess. Hafði
hann ekki tök á að kaupa, eða kærði sig ekki
um það. Varð það úr, að Pétur J. Thorsteins-
son, útgerðarmaður frá Bíldudal keypti stöðina
af hinu danska útgerðarfélagi, en seldi brátt
helminginn Matthíasi Þórðarsyni, sem verið
hafði útgerðarstjórinn. Ráku þeir stöðina í sam-
einingu árið 1909, en vorið 1910 keypti Matthías
hinn helminginn af Pétri, og átti þá stöðina
alla. Rak hann síðan útgerð frá Sandgerði um
fjögurra ára skeið.
Matthías Þórðarson er fæddur árið 1872, á
Móum á Kjalarnesi. Hann er sonur Þórðar
hreppstjóra Runólfssonar og Ástríðar Jochums-
dóttur. Matthías tók skipstjórapróf árið 1890,
og var skipstjóri í nokkur ár. Árið 1899 gerðist
hann leiðsögumaður strandvarna- og mælinga-
skipanna dönsku hér við land, og hafði þann
starfa á hendi til ársins 1907. Matthías hafði
mikinn áhuga á framfaramálum útvegsins. Sá
hann það glögglega, að eitthvert bezta vopnið
í baráttunni fyrir þróun og eflingu þessa mikil-
væga atvinnuvegar var gott og vekjandi mál-
gagn. Árið 1905 hófst hann því handa af eigin
atorku, og byrjaði útgáfu fiskveiðiritsins
„Ægis", er kom út mánaðarlega. Gaf Matthías
Ægi út í f jögur ár og annaðist ritstjórn hans að
öllu leyti. Þá hætti Ægir að koma út um sinn.
Var það einkum vegna þess, að Matthías hafði
mörgu öðru að sinna, og gat ekki í því snúizt
að halda úti blaðinu, en enginn þess um kominn
þjóða, og meðal íslenzkra sjómanna munu hinir
vestfirzku hvarvetna þykja hlutgengir.
Áskorun þessi og greinargerð hefur verið
send Fiskifélagi íslands og Skipulagsnefnd
atvinnumála eftir stríð".
ísafirði, í febrúar 1944.
G. G. Hagalín.
VtKlNCUR
að grípa merkið á lofti. Síðar var Ægir vakinn
til nýs lífs, eins og kunnugt er, eftir að Fiski-
félag Islands var stofnað. Hefur Fiskifélagið
gefið ritið út síðan.
Þegar er Matthías Þórðarson hafði keypt út-
gerðarstöðina í Sandgerði tók hann að leita
þeirra leiða, er hann áleit vænlegastar til góðs
og farsæls árangurs. Hann var sannfærður um
það, að Sandgerði var kjörinn staður til vél-
bátaútgerðar, ef rétt væri á haldið. Lét hann
svo um mælt í blaði sínu, Ægi, er hann skýrði
frá því að hin danska útgerðartilraun hafði fax-
ið út um þúfur, að þrátt fyrir allt hafi staður-
inn verið „mjög vel valinn, hvað snertir sjó-
sókn og hægt að ná til fiskjar, . . . og mun því
tíminn bezt leiða það í Ijós, að hér verður fram-
tíðar fiskistöð Suðurlands".
Matthías sá þegar, að Sandgerði var fyrsc og
fremst til þess kjörið, að þaðan væri róið á
vetrarvertíð. Til þess þurfti góða og sterka
báta, sem hægt væri að bjóða annað og meira
en blíðu sumarsins. Lét Matthías nú smíða þrjá
vélbáta í Reykjavík. Hétu þeir Óðinn, Þór og
Freyr. Þá leigði hann viðlegurúm aðkomubát-
um, og tók ákveðið gjald fyrir. Einnig hóf hann
verzlunarrekstur í Sandgerði.
Matthías var svo hepinn að fá góða aflamenn
á báta sína. Gekk þeim fremur vel að fiska, og
var viðgangur útgerðarstöðvarinnar hægur og
jafn þau árin, sem Matthías veitti henni for-
stöðu. Meginhluti alls þess starfsliðs, sem til
þurfti bæði á sjó og Iandi, var aðkomufólk, því
að enn voru menn ekki farnir að setjast að í
Sandgerði til stöðugrar dvalar.
Þótt aflinn í Sandgerði væri dágóður þessi
árin, var aðstaða að ýmsu leyti erfið og kostn-
aður reyndist mikill við bátana. Bryggjan var
ákaflega stutt, miðað við þörfina. Bátarnir kom-
ust ekki að henni nema á flóði. Þá varð að
fleygja fiskinum upp á bryggjuhausinn og bera
hann síðan í kassabórum upp í fiskkassana.
Sumir höfðu til þess hjólbörur. Síðar komu
handvagnar og þóttu þeir miklir kostagripir.
Á þessum árum urðu menn að bera salt allt
á bakinu. Þegar saltskip komu, urðu þau að
207
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200
Blašsķša 201
Blašsķša 201
Blašsķša 202
Blašsķša 202
Blašsķša 203
Blašsķša 203
Blašsķša 204
Blašsķša 204
Blašsķša 205
Blašsķša 205
Blašsķša 206
Blašsķša 206
Blašsķša 207
Blašsķša 207
Blašsķša 208
Blašsķša 208
Blašsķša 209
Blašsķša 209
Blašsķša 210
Blašsķša 210
Blašsķša 211
Blašsķša 211
Blašsķša 212
Blašsķša 212
Blašsķša 213
Blašsķša 213
Blašsķša 214
Blašsķša 214
Blašsķša 215
Blašsķša 215
Blašsķša 216
Blašsķša 216
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234