Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sjómannablašiš Vķkingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sjómannablašiš Vķkingur

						þjálfað sig í brimreiðinni. Þetta er íþrótt, sem
er í því fólgin, að standa á bretti og láta sig
renna á því og fylgja öldunni upp að strönd-
inni. Brettið er gert úr koa-við, ca. 2 m. langt
og i/a m- breitt.
Frá Oahu er aðeins fárra tíma sigling til
Maui,1) sem er næst stærst af byggðu eyjun-
um. Austanvert á henni er eldfjallið Halea-
kola, ca.-3000 m. hátt. Þar eru stærstu útkuln-
uðu eldgígir í heimi. Á gígasvæðinu eru hvorki
meira eða minna en 16 gígir. Aðalgígurinn er
yfir 12 km. langur og 4 km. breiður, mesta
dýpt hans er 880 m.
Haleakola er alveg útslokknað eldf jall og hef-
ur ekki bært á sér svo lengi sem sögur fara af.
Eftir 12 tima siglingu frá Honolulu kemur
maður til stærstu og merkustu eyjarinnar, það
er Hawaji, sem allur eyjaklasinn er nefndur
eftir.
Beri mann að norðausturströndinni og sigli
áleiðis til höfuðstaðarins Hilo, blasa við hin
háu, skýþöktu fjöll, sem eru einkennandi fyrir
eyjuna. Eiginlega er eyjan sköpuð af 5 háum
eldfjallatoppum og aflíðandi hlíðar þeirra
mynda láglendið og strandlínuna. Við innsigl-
ingaleiðina inn til Hilo (bær með nál. 12.000
íbúum) er lítil, fögur eyja, Cocohnotueyjan, og
í baksýn bæjarins sjást í fjarska tindarnir á
Mauna Loa og Mauna Kea. Á hverjum degi er
ausandi rigning í Hilo, enda liggur bærinn al-
veg opinn fyrir norðaustan staðvindinum. Gróð-
urinn í görðunum er líka alveg takmarkalaus.
1 námunda við bæinn er mjög fallegur foss,
Regnbogafossinn. Þar hafa vindar og vatn
myndað djúp gljúfur í jarðlögin.
Ferðalagið með ströndinni er mjög skemmti-
legt. Vegurinn liggur hátt uppi og fyrir neðan
blasá við hinar þverhníptu klappir, þar sem
brimið hefur sorfið holur og hella inn í hið
gamla eldhraun.
Við förum fram hjá fjölda af sykurreyrs-
ökrum og vatnsf arvegum, sem notaðir eru til að
flytja reyrinn að verksmíðjunum, sykurmyllum,
kaffi- og tókbaksökrum, fram hjá mörgum
sveitaþorpum, þar sem sjá má hversu ennþá
eimir eftir af hinum frumlegu hawajiisku þjóð-
háttum. Ennþá fyrirfinnast gamlir hofstaðir,
„heiaus" og „Puuhowoaas", þ. e. eins konar
hæli eða Tabu-svæði, umluktir steinmúrum.
Þangað gátu konur og börn og sjúkir leitað sér
skjóls og haft friðland í styrjöldum.
Á vesturströndinni við Kealakakua-víkina
var það,   sem James  Cook var drepinn  árið
1)  Eyjan Molokai, sem ligguv milli Oahu og Maui,
er einangrunarstaður fyrir holdsveika menn,
1779. Þar hefur nú verið reist fagurt minnis-
merki.
Þegar maður ferðast um þessa eyju, undrast
ferðamaðurinn hve oft hann hittir kvikfjár-
hjarðir og ríðandi hjarðsveina ,alltaf klædda
olíuskinnfötum með sjóhatt, til hlífðar fyrir
rigningunni. Á Oahu verður maður varla var við
kvikfénað, en á Hawaji er þó nokkuð um kvik-
fjárbúgarða, og búpeningurinn nýtur beitar-
innar á gömlum hraunflákunum, sem nú eru
orðnir gróðri klæddir og hið frjóasta land.
Af öllu því, sem fyrir augað ber á eyjunni,
eru eldf jöllin athyglisverðust. Frá Hilo er auð-
velt að komast að þeim. Álíta verður að Hawaji
sé yngst af eyjunum, þar sem eldfjöll hennar
eru stöðugt að gjósa. Hún er mynduð af 5 eld-
f jöllum. Á norðuroddanum er Kohala, 1700 m.
hátt. Það er elzt og lengst síðan það hefur
kulnað út sem eldfjall. Sundurmalað hraunið
myndar nú gróðursælasta land eyjarinnar með
stórum ekrum og bithögum. Mauna Kea, 4200
m. hátt, myndar hér um bil alveg norðaustur-
hluta eyjarinnar. Það er útkulnað fyrir mörg-
um öldum. Vesturhliðina myndar Hualalai, 2500
m. hátt. Það gaus síðast árið 1801.
Einn af fyrstu trúboðum, sem til eyjanna
kom, hefur árið 1823, skrifað skýrslu um þetta
eldgos eftir frásögn sjónarvotts. Þar segir, að
gosið hafi ekki hætt fyrr en send voru boð
eftir Kamehameha I. konungi.og er hann kom
í fylgd með miklum skara af prestum, skar
hann lokk úr hári sínu og fleygði honum inn
á glóandi hraunleðjuna. Næsta dag stöðvaðist
gosið. Guðunum hafði þóknazt fórnin.
Allur suðvesturhluti Hawaji er að miklu
leyti myndaður af Mauna Loa, sem er nál. 4300
m. hátt. Efst uppi er stór gígur, um 6 km.
langur og 3 km. "breiður. Gígurinn er umgirtur
hraunveggjum, sem eru frá 30—1300 m. háir.
Mauna Loa hefur frá því 1779 (er fjallið var
fyrst klifið) og þar til nú, alltaf gosið með
stuttu millibili, og hefur þá þunnt hraunflóð
fallið í stríðum straumum yfir suðurhluta eyj-
arinnar og eyðilagt stór svæði. Mjög einkenn-
andi fyrir eldfjall Hawaji er hið mikla hraun-
magn, sem er mjög þunnt og yfirstígur í rík-
um mæli það magn, sem kemur af ösku og
grjóti. Þess vegna myndast ekki öskupýramíd-
ar, eins og t. d. á Vesuvius, heldur verða eld-
fjöllin skjaldmynduð. Eldgosin hafa orðið á
eftirtöldum árum: 1780, 1803, 1832, 1843, 1851,
1852, 1855 (mest gos á þeirri öld), 1859, 1868,
því eldgosi fylgdi mikill jarðskjálfti, 1880, 1887,
1889, 1907, 1914, 1919 og 1926.
Um nóttina hinn 10. apríl 1926, fannst stór
jarðskjálftakippur á Hawají kl. 01,10 og ann-
162
V) Kl N 13 U R
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200