Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sjómannablašiš Vķkingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sjómannablašiš Vķkingur

						ar kl. 02,04. Þetta var fyrirboði stórfenglegs

eldgoss frá Mauna Loa, sem þá hafði legið niðri

í 7 ár. Þegar klukkan var þrjú um nóttina, sást

alls staðar frá á eyjunni stór gufustrókur upp

af Mauna Loa og glóandi hraunflóð vall niður

hlíðarhar. Birtan var svo mikil, að á rann-

sóknarstöðinni á Kilaauea, sem er 38 km. frá

eldsumbrotunum, var lesbjart við birtuna frá

eldstróknum. Dr. Jagger jarðfræðingur og pró-

fessor frá rannsóknarstöðinni á Kileaua, fóru

strax til gosstöðvanna, og með aðstoð herflug-

vélar gerðu þeir margar athuganir og tóku

fjölda ljósmynda.

Hraunflóðið braust aðallega út úr rauf á

suðvesturhlið eldfjallsins í ca. 3300 m. hæð.

Á næstu dögum rann hraunflóðið svo ört fram,

að hinn 17. apríl náði það alveg fast að fiski-

þorpinu Hoopuloa á suðvesturströndinni. Kl.

4 e. h. daginn eftir, sem var sunnudagur, flæddi

hraunið yfir bæinn. Húsin brunnu og þorpið og

höfnin eyðilögðust. Um kl. 7 þetta kvöld, var

flóðið komið út í sjó og þúsundir fiska hlutu

bana af.

Frambrotið var 500 m. breitt og fór með

tveggja metra hraða á mínútu í miðjunni, en

í jöðrunum með eins meter hraða á mínútu.

Frá hraunflóðinu sprungu vikurbombur, og

rauð blómkálsmynduð ský þyrluðust upp með

dunum og dynkjum. Þetta líktist eimpípu-

blástri og lyktaði eins og saltsýra. Hraunbarm-

urinn var 10 m. hár, og frá efri brún hans var

stöðugt hrun af glóandi stórgrýti.

1 þessu litla þorpi voru fáein hús og ein

kirkja. Alls voru íbuarnir 125. Þeir fórnuðu

svínum, jurtum og rótum til að blíðka Pele, en

allt reyndist árangurslaust. Kl. 11 á sunnudags-

morgun kom skipun um það, að allir skyldu

flýja þorpið. Ibúarnir söfnuðu þá saman fögg-

um sínum og húsdýrum, hlóðu báta sína og

leituðu hælis í nærliggjandi byggðarlögum.

Engum manni varð þetta að fjörtjóni, og svo

lengi sem menn muna, hafa eldgos á Hawaji

aldrei valdið slysi, að undanteknu því, er einn

ferðamaður rotaðist á Kilauea vegna sinnar eig-

in óvarkárni.1)

í ágústmánuði 1926 var hraunflóðið við

Hoopuloa ennþá svo heitt, að ferðamenn höfðu

það að leik að stinga póstkortum niður í sprung-

urnar og láta þau brenna á röndunum.

Skömmu eftir gosið, varð vart við væga jarð-

skjálftakippi á jarðskjálftamælinn við rann-

sóknarstöðina, en eftir 9. maí varð allt með

kyrrum kjörum.

1) Frá því eyjan var byggð af hvítum mbnnum,

hefur eldleðjan aldvei náð því að brjótast yfir gíg-

barmana.

Og nú eigum við eftir að minnast á, ef til vill

allra markverðasta fyrirbrigðið á Hawaji,

fímmta eldf jallið, Kilauea, sem er starfsamasta

eldfjall í heiminum. Það er sjálfstætt eldfjall,

en ekki eins og fyrr var álitið, aðeins auka-

gígur frá Mauna Loa, af því að hraun þessara

tveggja eldfjalla hafa áður fyrr runnið sam-

an. Kilauea er á suðausturhluta eyjarinnar og

er auðvelt að komast þangað frá Hilo. Þaðan

liggur ágætur bílvegur alla leið upp á fjallið

og vegalengdin er aðeins 50 km. Strax og komið

er kippkorn frá Hilo, liðast vegurinn, fyrst

milli sykurmarkanna, síðan gegnum fagran

hitabeltisskóg, sem myndast af trjám og runn-

um. Hér vaxa síðustu afkomendur burknans

frá kolaöldinni, tréburkni 10—15 m. hár, og

inn á milli þeirra frjósamur gróður, vafnings-

burkni, engiferplanta, banantré og pálmar.

Eftir því sem hærra kemur, kólnar í veðri,

og óðar erum við á leiðarenda. „The Volcan

House" er ágætlega útbúið hótel við röndina á

Kilauea. Þar erum við í 1300 m. hæð yfir sjáv-

ai'fleti. Fyrir framan hótelið er hin stóra gíg-

skál, á stærð við Vestmannaeyjar, áður full

glóandi hraunleðju, og frá því 1924 hefur

þarna verið stórt storknað hraunsvæði. Til þess

að komast út á hraunið, verður að fara eftir

vissum stíg, sem liggur niður bratta brekku,

gígröndina til hraunbreiðunnar fyrir ofan þetta

hraun, sem er 200 m. undir ,,Volcan House".

Þetta er mjög áhrifaríkt ferðalag. Maður fer

fram hjá jarðföllum og sprungum, og alla leið-

ina er á vegi manns hinn f egursti gróður; tré-

burkni, sandeltré1) og oheloplötur, sem boða

nálægð Pele. Og nú erum við komin á hraun-

svæðið, sem lítur út eins og hafið hafi stirðnað

í ölduróti. Eldgígurinn er 5 km. langur og 3

km. breiður. Áður var hamr barmafullur af

glóandi hraunleðju, sem átti upptök sín suð-

austan megin í gígnum. Síðan 1924 hefur hún

ekki leitað útrásar. Nú, 1926, er þegar farinn

að sjást örlítill gróður festa rætur og niðri í

sprungunum má víða líta bæði burkna og körfu-

blóm.

Vegurinn yfir eldvarpið til gosstöðvanna er

varðaður, og á þessari leið er gott tækifæri til

að athuga hinar mismunandi hraunmyndir.

Sprungur eftir jarðskjálfta má víða sjá og

sums staðar stígur upp úr þeim eimur. Stingi

maður  hendinni  niður í þær,   finnur maður

1) Sandeltréð (Santalum paniculatum) var fyrst

fundið af Vancouver, og var afar eftirsótt útflutnings-

vera, einkum til Kanton. Þessai'i trjátegund var sópað í

burtu með ránhendi, svo að nú eru aðeins fá eftir, aðal-

lega kringum Kilauea, auk þess við Hawaji, National

Park, Þau eru nú friðuð.

VI Kl N G U R

163

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200