Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sjómannablašiš Vķkingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sjómannablašiš Vķkingur

						Kolbeinsey

Eftir Berg Jónsson HornfjörS'.

VfKINGNUM hefur borizt ritið „Almanak Olafs Thorgeirssonar 1949". Þetta er

merkilegt ársrit, sem Vestur-lslendingar gefa út, Eru nú komnir af því 55 árgangar.

Rit þetta hefur jafnan flutt. margvíslegan fróöleik um íslendinga í Vesturheimi, þætti

úr landnámssögu þeirra, frásagnir af atvinnuháttum, sagt minnisverð tíðindi o. fl. 1

höndum próf. Richards Beck, sem nú er ritstjórinn, hefur petta gamla og virðulega

rit enn aukizt að fjölbreytni og gildi. Þessi síðasti árgangur hefur að geyma margar

fróðlegar og skemmtilegar greinar, þótt ekki verði þær hér taldar. Er gaman að sjá

hve mannfræði, ættfræði og annar þjóðlegur fróðleikur stendur enn traustum fótum

vestra, einkum að sjálfsögðu meðal eldri kynslóðarinnar. — Víkingurinn leyfir sér að

endurprenta eina greinina úr þessu eigulega riti, þáttinn um Kolbeinsey. Þess má

geta, þeim til leiðbeiningar, sem eignazt vilja „Almanak Olafs Thorgeirssonar", að

þrir siðustu árgangar þess munu fást hjá Bókadeild Menningarsjóðs og Þjóðvina-

félagsins.

Kolbeinsey er í Norður-lshafinu 107 kíló-

metra eða tæpar 58 sjómílur í hánorður frá

Siglunesi á Islandi. Þetta er einstök klettaeyja.

Annað nafn ber hún, sem er: „Mevenklint", en

óvíst hvenær hún hefur hlotið það.1) Eftir hnatt-

stöðu liggur hún á 67° 10' norðurbreiddar og

18° 44' vestlægrar lengdar. Frá Grímey er

stefna hennar N.N.V., og vegalengdin milli eyj-

anna 97 kílómetrar eða kortar 43 sjómílur.

Kolbeinsey er nyrsti oddi grynningar þeirrar,

er rekja má til Víkurhöfða á Flateyjardal,

standa því Flatey á Skjálfanda og Grímsey á

sama neðansjávarhrygg. Alla leið er hryggur

þessi óslitinn, fer hvergi sjávardýpi yfir 30

faðma, þá fylgt er háhryggnum, en djúpir álar

liggja að honum báðum megin.

1 jöðrum hryggjar þessa er botninn ósléttur,

(hraun). Næstum miðja vegu milli Grímseyjar

og Kolbeinseyjar er grynning mjög fiskisæl, en

lítil ummáls.2) Botn er þar með afbrigðum ó-

hreinn.3) Fiskur sá, sem þar veiðist, er rauður

mjög (þaralitaður). Þykir einkennilegt að draga

þarafisk úti á reginhafi, öðruvísi en þaraleginn

1)   En kringum árið 1580 var hún þekkt undir báðum

ofangreindum nöfnum.

2)   Heitir „Groves Bank".

3)   Færeyingar hafa fundið þar tind, eða nibbu, þar

sem aðeins er 5 faðma dýpi, hættulegt veiðiskipum í

stórsjó vegna brotsjóa. En dýpið á aðalgrynningunni er

12—30 faðma.

grunnfisk, einnig er hann misjafn að stærð.

Heilagfiskis verður oft vart á þessum slóðum.

Kolbeinsey virðist vera að minnka, af völd-

um ísreks og sjávargangs, og líkindi eru til, að

eftir 2—3 hundruð ár verði hún algerlega úr

sögunni. Margt bendir til, að eyjan hafi mynd-

azt við eldgos. I henni er eingöngu basalthraun,

mjög eldbrunnið, með óteljandi hellum og skor-

um. Jarðvegur er þar enginn, né jurtagróður

af nokkru tagi. Að austan og vestan er eyjan

afar brött, svo það mætti heita veggur.

Gamlir hákarlamenn, sem veiði hafa stundað

í nánd við Kolbeinsey, telja misdýpi þar geipi-

legt í nánd við hana, eins og skiptist á kletta-

fjöll og djúpir dalir.4) Grunnsævispallur sá, er

eyjan stendur á, nær alllangt til suðurs, og

breikkar eftir því sem fjær dregur, en til norð-

urs skerst hann í odda, sem er aðeins nokkur

hundruð faðma frá eyjunni, en þá snardýpkar

á þrjá vegu, eins og þar væri klettafjall eða

annes.

I þann tlma, sem Island byggðist, hefur eyj-

an verið miklu stærri ummáls en nú er. Og sök-

um þess, að hún er einstakur klettur úr hafinu,

og hennar ér snemma í sögum getið, er ekki úr

vegi að greina frá henni, eftir þeim sagnaheim-

ildum, sem fyrir hendi eru, og frásögnum sjón-

arvotta frá yngri tímum.

4) Mælt hefur verið og sett á sjókort 395 metra dýpi

rétt vestur af eyjunni.

196

VIKlN G U R

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148
Blašsķša 149
Blašsķša 149
Blašsķša 150
Blašsķša 150
Blašsķša 151
Blašsķša 151
Blašsķša 152
Blašsķša 152
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192
Blašsķša 193
Blašsķša 193
Blašsķša 194
Blašsķša 194
Blašsķša 195
Blašsķša 195
Blašsķša 196
Blašsķša 196
Blašsķša 197
Blašsķša 197
Blašsķša 198
Blašsķša 198
Blašsķša 199
Blašsķša 199
Blašsķša 200
Blašsķša 200