Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sjómannablašiš Vķkingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sjómannablašiš Vķkingur

						Matthías Þórðarson:
Fiskveiftar útlendinga \\\ Island
Matthías Þórðarson, fyrrv. skipstjóri og ritstjóri, hef-
ur sýnt Sjórnannablaðinu Víkingi þá velvild, að bjóðast
til að lúta því í té nokkrar ritgerðir um ýmis atriði úr
fiskveiðisögu íslands og önnur fiskveiðimál. Er blaðinu
mjög kærkomið að fá ritgerðir frá Matthiasi Þórðar-
syni, sem bæði er ritfær vel og allra Islendinga fróðast-
ur um margt, er snertir sögu fiskveiða í norðlægum
höfum. Matthias er á 82. aldursári, en ber aldurinn frá-
bærlega vel, Hann er svo þekktur maður, að ekki mun
ástæða til að kynna hann lesendum Vikings í lóngu máli.
Örfá orð verða því látin nægja.
Matthías Þórðarson er fæddur í Móum á Kjalarnesi
1. júli 1872, sonur Þórðar bónda og hreppstjóra Runðlfs-
sonar og konu hans, Ástríðar Jochumsdóttur, systur
Matthíasar skálds. Hann hóf ungur sjómennsku, lauk
stýrimannaprófi 1889. Skipstjóri var hann á ýmsum
skipum 1892—1900, nema þann tima árin 189h og 1895,
er hann var við framhaldsnám i Kaupmannahöfn. Arin
1900—1907 var hann leiðsögumaður við djúpmælingar
og landhelgisgæzlu við íslandsstrendur á skipunum „Di-
önu", „Heklu" og „Islands Falk". Árið 1909 stofnaði
hann útgerðastöð mikla í Sandgerði og stjórnaði henni
um hríð. Hann átti mikinn hlut að stofnun Fiskifélags
íslands og var starfsmaður þess um skeið. Oft var hann
sendimaður íslands og fulltrúi í sambandi við fisksölu
til Suður- og Miðevrópulanda. Árið 1914 fluttist Matt-
hías af landi brott og hefur dvalizt erlendis siðan, lengst
í Danmörku, þar sem hann er enn búsettur.
Árið 1905 stofnaði Matthías fiskveiðaritið „Ægi" og
var ritstjóri þess um alllangt skeið. Síðar stofnaði hann
og stýrði tveimur fiskveiðitímaritum i Danmðrku,
„Nordisk Havfiskeri Tidsskrift", er hann gaf út 1926—
1982, og „Aarbog for Fiskeri", stofnað 1935. Hann hef-
ur samið merkar bækur, einkum um útvegsmál, og ritað
fjölda ritgerða í blöð og tímarit, innlend og erlend.
Meðal bóka hans ber einkum að nefna: „Havets Rig-
domme", er út kom 1927, og „Síldarsögu íslands", 1930.
Sjálfsævisaga hans kom út fyrir nokkrum árum. Nefn-
ist hún „Litið til baka", og er bæði skemmtileg og stór-
fróðleg.
Matthias Þórðarson er karlmenni mikið, gáfaður vel
og skáldmseltur, eins og hann á ætt til. Þótt hann hafi
lengi dvalizt fjarri ættlandi sinu og ekki komið hingað
nema sem gestur, er hugur hans oft heima. Fylgist
hann mjög vel með öllu þvi, er snertir sjávarútveg og
siglingar íslendinga. Landhelgismálið er honum sérstak-
lega hugfólgið, enda hefur hann skrifað ágætar rit-
gerðir um það efni.
Undirritaður vill nota þetta tækifæri til  að flytja
Z3D
Matthiasi Þórðarsyni beztu kveðjur sínar og  Vikings
og þakka honum ánægjuleg kynni.
Gils Guðmundsson.
Það mun mega telja að full rók finnist fyrir þvi
í gömlum skjölum og skilrikjum, að fiskauðlegðin
við Island hafi mikið stutt að byggingu landsins
strax eftir að það fannst — og að fiskurinn síðan
bar nafn landsins um öll nálæg lönd og gjörvalla
Evrópu og það jafnvel löngu áður en menn höfðu
greinilega hugmynd um hvar Island vœri á hnett-
inum. Menn á Norðurlöndum þekktu nokkurnveg-
inn legu Islands, en þeir, sem sunnar bjuggu, vissu
það eitt um Island, að það væri einhversstaðar
norður í höfum nálægt Noregi og að þaðan kæmi
skreið og annar fiskur.
Eins og að likindum lætur fóru útlendir menn
snemma á öldum að leita til Islands til fiskveiða
og munu það hafa verið Englendingar, er fyrstir
fóru. Á 14. öld eru ensk fiskiskip farin að fiska
við landið og eftir 1400 fara þau að tíðka komur
sínar mikið. Þess er getið i annálum, að 1413 lagu
30 fiskiduggur við landið, og „1419 er þess getið,
að mörg fiskiskip ensk hafi komið til Islands, og
þá strönduðu ensk skip ekki færri en hálfur þriðji
tugur við Suðurland á skírdag i ofsaveðri og menn
fórust allir".
Á fyrri hluta fimmtándu aldarinnar mátti heita
sífelldur ófriður milli Englendinga og Islendinga,
um nokkurt árabil, og er álitið, að þessi ófriður
hafi stafað af því, að Englendingar hafi haldið að
skipatjón þeirra 1419 hafi verið af völdum Islend-
inga. 1422—23 rændu Englendingar á Bessastöðum
og á Norðurlandi, í Ölafsfirði, Hrísey og Grímsey.
Þeir tóku fénað manna og færðu burtu úr landinu.
— 1425 herjuðu Englendingar víða og gjörðu spell-
virki, drápu nokkra, er voru i þjónustu konungs-
verzlunarinnar og hertóku marga Islendinga. 1434
börðust Englendingar við Islendinga i Skagafirði
og féllu 80 Englendingar, nokkrir flýðu og komust
í Hólakirkju. — 1467 drápu þeir Björn Þorleifsson
hirðstjóra og 7 menn aðra, en tóku son hans hönd-
um. En Ólöf, kona hans, hefndi hans. 1490 rændu
enskir kaupmenn í Hafnarfirði, og árið 1500 er
það ákveðið með dómi, að allir þeir Englendingar,
VÍKI N BU R
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Blašsķša 241
Blašsķša 241
Blašsķša 242
Blašsķša 242
Blašsķša 243
Blašsķša 243
Blašsķša 244
Blašsķša 244
Blašsķša 245
Blašsķša 245
Blašsķša 246
Blašsķša 246