Er hann að hvessa? Það er ekki fjarri því að sjó- menn séu sínir eigin veðurspá- menn, þeir afla veðurstofunum upplýsinga og fá svo mikið til sjálfir að vinna úr þeim fregn- fleiri og fleiri skip sem senda um sem þeir fá þaðan. Það eru athuganir til veðurstofanna, — meira að segja fjórum sinnum á sólarhring. Þar sem efni eru á að greiða loftskeytamanni yf- irvinnu. Veðurfræðingar á víð og dreif í veðurstofum nota það í sínar veðurlýsingar ásamt fregnum í landi og senda um hæl á haf út. Þeir ráða úr þess- Um rúnum og er það einfalt dæmi eftir þeim lögmálum sem kunn eru. Fjarlæg mið fá vitn- eskju um lægðirnar, sömuleiðis heimamið, sem fá einnig veður- utlit eða spá. Vitaskuld er ákaf- lega þægilegt að geta skellt allri skuldinni á veðurfræðingana þegar allt stendur ekki heima °S lesa þeim bænirnar. Menn nafa kannski heyrt um sjósókn- arann góða, sem lenti í ótætis slagviðri þegar spáð var stillu. Hann óskaði þess þá, að per- sona sú er stjórnaði þessum sPám, væri nú komin fram í stefni með beran bakhlutann. Páll Bergþórsson er bezti karl ^tir hans mörgu skrifum að dpa. í 9. tbl. f. á. þessa blaðs, skrifar hann t. d. fróðlega grein Um kortagerð til sjós, sem ætti að opna margra augu fyrir &agnsemi veðurkorta. Mér vit- anlega er Sverrir Þór skipstjóri sa eini af íslenzkum sjómönnum Sem af kostgæfni hefur stundað veðurkortagerð. Á erlendum skipum er þetta nokkuð algengt, f^^staklega á langri siglingu. Á ¦}. skipi sem ég er nú, höfum y^ö gert kort á siglingum um yrrahaf. Þar er sá hængur á, a» hafið er svo víðáttumikið, að ^gðir geta farið langar leiðir 11 þess að nokkur uppgötvi þær. Það slíks eru ólíkt betri skilyrði til á N-Atlantshafi og þau VIKINGUR beztu sem völ er á á úthafi. Is- lendingar, sem í seinni tíð hafa fylgzt glettilega vel með fram- förunum, verða að gæta þess að halda því áfram. Þessvegna finnst mér vanta í frásögn Páls veðurfræðings, upplýsingar um þá undramaskínu, sem bara býr til kort í hvelli ef stutt er á hnapp. Vandræðin við þessa veð- urkortagerð eru einmitt þau, að hún útheimtir þónokkurn tíma og næði. Þeir sem hefðu mest gagn af henni hafa minnstan tíma til slíks, en það eru ein- mitt togaraskipstjórar, sem oft sækja vestur í haf. Þétta kæmi sér líka vel fyrir okkar borða- lögðu stórkapteina, sem ham- rammir sigla milli heimsálfa og hafa sjaldan tíma — nema þeg- ar vantar fjórða mann í bridge. Þá er það og gaman fyrir far- þega, eins og segir í grein Páls, en ferjurnar, er þá flytja milli landa, eru vart meira en sólar- hring úr landsýn svo formenn þeirra hljóta að hafa annríkt. Það sjá því allir hversu hag- kvæm þessi vél er og hversu margan vanda hún mundi leysa, ekki sízt þar sem hún hefur einnig þahn eiginleika að fram- leiða ískort af svæðinu við New- foundland. Er það dæmalaust hagræði fyrir þá sem þar eiga leið um — einkanlega ef ein- hverjum kynni að vera meinilla við ís. Loks í þriðja lagi segir þessi galdravél til um sjólag, hiksta- laust, hvar á hafi sem er. Vita þá allir hvað í vændum er og geta dólað sér í kojuna. Þannig fer þetta batnandi þegar athyglisgáfa sjómannsins helzt í hendur við tæknina svo að óljúgfróðar vélar eru farn- ar að útbýta prentuðu ásigkomu- lagi gufuhvolfsins og sjávar um gjörvalla heimskringluna. Skal nú nánar greint frá tæki þessu, sem er kallað SEAFAX, Seafax Model RBG, sem er byggöur sér- staklega íil notkunar í skipum. Það er móttakari er ritar nið'ur veðurkort, sjó- lajfskort ojsr ýmsar aðrar tegundir upplýs- inga, sem senðar eru út veRiia siglinga á norðurhvell jarðar. Model RRG, FACSIMILE RE- CORDER. Seafax sjálfritari var sérstak- lega útbúinn til notkunar' um borð í skipum og prentar fyrst og fremst eftirlíkingar af veð- urkortum, ísrekskortum og öðr- um gerðum af sjókortum, sem stöðvar ríkisstjórna Bandaríkj- anna útvarpa (eða senda út)] um allt Norðurhvel. Ef menn kynna sér stöðvarn- ar og senditíma þeirra, sést að auk þessara venjulegu veður- korta eru líka sendar út lýsing- ar á sjólagi því sem er og því sem er væntanlegt. Þessi framför er til mikils hagræðis fyrir allar siglingar, vegna þess að það er sjólagið sem hefur bein áhrif á ferðir skipsins. Vitanlega hefur loft- þrýstingur engin áhrif og vind- ur mjög lítil, nema óbeinlínis, með áhrifum á sjóinn. Nú í fyrsta sinn er hægt að sjá sjólag víða um höf með mörgum greinilegum línum á þessum kortum. Það er oft hægt með undraverðum beinum hagn- aði að sneiða hjá svæðum með slæmu sjólagi. Það hefur líka verið fundin aðferð, sem kölluð er „least time track", þ. e. fljót- legasta leiðin, er hún sýnd í Hydrographic Office Special Publication. Þetta er sú leið sem gefur stytztan tíma milli 143
Beinir tenglar