Eskimói hefur skotið hreindýr. því svo út úr sér eins og gert er við hýði stöngulberja, þegar þau eru étin, bragðið er dálítið sætt og svalar veiðimanninum nokkuð, ef hann er þyrstur og nær ekki í vatn neins staðar nærri. Hreindýrahárið. Hreindýrahárið er holt innan og fullt af lofti. Það brotnar auðveldlega af dýrinu, öðrum dýrum er því illa við að vera á beit nálægt því, hárið fer í nas- ir þeirra, t.d. sauðnautsins og annarra dýra,. sem kynnu að leita sér að fæðu á sama stað. 1 tjöldum og húsum, þar sem hreindýraskinn eru notuð, verð- ur hársins mjög vart. Ekki er hægt að fá sér kjötbita, án þess að á honum sé hreindýrahár, mjög mikið hár er í súpunni, ef maður fær sér vatn að drekka úr íláti í tjaldi eða húsi, er ekki hægt að komast hjá að svelgja í sig hreindýrahár um leið. Hreindýrahárið er mjög flot- magnað, hreindýraskinn flýtur í vatni og bjargbelti úr hrein- dýrahári fleytir manni betur, en bjargbelti úr korki. Þessi eigin- leiki kemur stundum í góðar þarfir, ef fjölskylda þarf að flytja sig yfir óvætt vatn eða á. Eskimóarnir taka þá tjaldið og nota það sem ferju fyrir sig og dót sitt. Ef ekki er hægt að fleyta öllu yfir í einni ferð, eru notaðar línur úr selskinni og ferjan dregin fram og til baka. Tjaldsúlurnar má nota í stað ára og til að stjaka með, ef þær ná til botns. Skinnin þarf að þurrka á eftir, það tekur tíma, 148 en tíminn er aldrei vandamál hjá Eskimóunum. Gegndarlaust Hreindýradráp. Hinar miklu hreindýrahjarðir eru horfnar fyrir fullt og allt. En fyrrum var svo mikið af hreindýrum í Kanada,, að ein hjörð var stundum 11 daga og nætur að fara fram hjá við Bakersvatn, rétt innan við Chesterfieldvog. Dýrin urðu að synda yfir vatnið og Thelonána, þau sem fyrst komu að vatninu, hikuðu venjulega um stund, en lögðu svo út í það. Þau sem á eftir komu fylgdu þá eftir í blindni. Þó Eskimóarnir væru komnir út á vatnið á kajökum sínum og farnir að stinga dýrin, lögðu þau, sem á eftir komu út í vatnið engu að síður, hvað sem öllum ópum og óhljóðum úti á vatninu leið. Áður en veið- in hófst, sátu Eskimóarnir sreif- ingarlausir í kajökumnum, en tilbúnir að hefjast handa. Þó hreindýr sjái ekki vel, skynja þau vel hreifingu. Þegar hjörðin var komin dálítið áleiðis í vatn- inu, var árásin hafin og spjót- unum beitt í herðar dýranna. Hreindýrið reynir aldrei að verja sig á sundi. Það reynir einungis að komast undan. Það er hátt á vatninu, ef til vill vegna þess, hve hár þess er flot- magnað og fæturnir ekki vel lagaðir til að ná með þeim mikl- um sundhraða. Hræðileg morð voru framin á hreindýrunum, þegar þau fóru yfir ár og vötn. Eskimóar og Indíánar voru þar að verki. En markmið þeirra með veiðum eru ólík. Eskimóinn drepur til að uppfylla þarfir sínar. en oftast ofmetur hann þær og þegar veiði er nóg, hirð- ir hann aðeins það bezta, en skilur hitt eftir handa úlfum og refum. Indíáninn í bát sínum, drepur á meðan hann getur, þegar hann getur ekki lengur dregið vopnið út úr særðum dýrunum vegna þreytu, hættir hann. Veiðimenn Indíána héldu að hreindýrin væru óþrjótandi. Þeir töldu, að ef þeir dræpu mikið af hrein- dýrum, fengju refirnir nóg að éta, árið eftir myndu refaveiðar blómgvast. Hreindýrunwm % Kanada hefur stór fækkao. Telja má nokkurn veginn víst, að útrýmingarhætta vofi yfir hreindýrunum í Kanada í náinni framtíð. En á umliðnum öldum var talið víst, að í júlí kæmi alltaf óþrjótandi straumur af þeim. Engum kom til hugar að spara þau, þau komu og voru drepin. Ár eftir ár tóku úlfur- inn, jarfinn og maðurinn sinn skatt. Sú var tíðin að hin stóru gufuskip, sem fluttu farþega á Yukonfljóti í Alaska töfðust oft, þegar hreindýrin fóru yfir fljót- ið, hjól skipanna hættu að snú- ast, þau stóðu föst í skrokkum hreindýra, sem fyrir þeim urðu. Kanadastjórn hefur lengi vit- að, hreindýru mfer fækkandi og eftir margra ára handahófs- rannsóknir, lét stjórnin árið 1949 hefja rannsóknir eftir skipulagðri áætlun í þeim til- gangi,. að afla sem fyllstrar vit- neskju á því, hvað raunverulega væri ða gerást. Menn voru send- ir í flugvólum, þeir fundu 670, 000 hreindýr milli Hudsonflóa og Mackenziefljóts. Þá voru sett lög hreindýrunum til verndar. Hvítum mönnum var bannað að skjóta heindýr. Eskimóum var bannað að selja óviðkom- andi mönnum hreindýraskinn. Talið var að þessar ráðstafanir myndu stöðva fækkun hrein- dýranna. VlKINGUR
Beinir tenglar