Talið er að babúnar sækist eft- ir ungum og eggjum fugla og grafi upp egg krókódíla. Þeir éta ennfremur skordýr. Aðal- fæða þeirra er þó gras, ávextir og margar tegundir plantna. Á Nairobi-svæðinu einu éta þevr af meira en 50 tegundum plant- na. Babúnar og margar jurtaæt- ur annarra dýrategunda auka gagnkvæmt öryggi sitt með því að hafa tengsl sín á milli. Á bersvæði eru babúnarnir í nán- ustum félagsskap við impala- dýrín (stórar antilopur), en .í skóglendi gegna skógarantilop- ur sams konar hlutverki. Þessi dýr eru mjög lyktnæm, en bab- únar hafa skarpa sjón. Þeir eru mjög varir um sig og líta stöðugt í kringum sig þar sem þeir eru að éta. Ef þeir sjá rándýr, reka þeir upp viðvör- unargjamm, sem vekur athygli annarra babúna svo og allra annara dýra sem þar eru í grennd. Á svipaðan hátt veldur viðvörunarhljóð frá . skógardýri eða impala því, að babúnarnir taka til fótanna. Næstum ómög- ulegt er að koma blandaðri hjörð babúna og impala áóvart. Impaladýr eru uppáhalds- fórnardýr pardusa, sem tamin hafa verið til veiða (cheetahs). Við sáum einu sinn impala á beit innan um babúna, impal- arnir reyndu ekki að forða sér þó þrjú pardusdýr nálguðust. Impaladýrin horfðu aðeins á, þegar fullorðinn babúni hélt í áttina til pardusdýranna,. rak upp ögrandi öskur og rak þau á flótta. Samhjálp hinna ýmsu dýra- tegunda kemur greinilega í ljós við vatnsbólin, einkum þar sem trjágróður er þéttur og útsýn slæm. Ef gíraffar eru að drekka, þá hlaupa zebradýr niður að vatninu. En fyrstu dýrin sem fara niður að vatninu nálgast það ákaflega varlega. Á Wankie svæðinu, þar sem við höfum líka séð babúna, eru breiðir, auðir sandar umhverfis vatns- bólin milli þeirra og skógarins. 160 Babúnarnir nálgast vatnið á- kaflega varlega og hvíla sig og leika sér um stund í skóginum áður en þeir fara skyndiferð til að fá sér að drekka. Greinilegt er að mörg dýr þekkja hvors annars hátterni og aðvörunar- merki. Endanlegt öryggi babúnanna er þó uppi í trjánum. Trén tak- marka dreyfingu þeirra til jafns við skilyrði til öflunar fæðu og vatns. Við gerðum at- huganir á mýrlendi í Ambro- seli, þar sem nóg var af fæðu og vatni. Þar voru Ijón, en eng- in tré og þá heldur engir bab- únar. í aðeins mílufjórðungs fjarlægð var meira af Ijónum. Þar voru líka tré og þar voru margir babúnar, þrír stórir flokkar af þeim héldu sig yfir- leitt á svæðinu. Um nætur eru rándýr og snákar mest á ferli. Þá sofa babúnarnir hátt uppi í stórum trjám. Þetta er einn af höfuð þáttunum í lífernislegri aðlögun babúnanna. Daglegt háttalag og náttstaður í trjánum er bab- únunum ákaflega mikil vörn gegn hættum. Þeir geta setið jafnvel á smágreinum. Stór flokkur getur náttað sig á fáum trjám. Vitað er að eolobus-apar halda vörð alla nóttina, ef til vill er þetta eitthvað svipað hjá babúnum. Þeir óttast myrkr- ið. Þeir eru komnir í trén áður en nóttin dettur á og halda til á greinunum þar til albjart er orðið. Ótti við myrkrið, ótti við að detta úr trjánum og ótti við slöngur virðist vera undirstöðu- arfleyfð þessara mannapa. — Babúnar reika ekki burt frá hjörðinni á nóttu eða degi, jafn- vel ekki fáa klukkutíma. Mikil- vægi flokksins fyrir líf og ör- yggi einstakra meðlima hans sést á örlögum þeirra sem meið- ast illa eða verða of veikir til þess að geta haldið sig með flokknum. — Daglegt ferðalag flokksins er um tvær til fjórar mílur, hann heldur úr trjánum til fæðuöflunarsvæðisins, tekur sína næringu, hvílist og heldur svo áfram, Flokkurinn fer ekki hart yfir, en hann bíður ekki eftir sjúkum eða meiddum ein- staklingum. Babúnaunginn sit- ur á baki móður sinnar, en allir aðrir verða að halda ferð- inni af eigin rammleik. Dýr, sem verður viðskila við flokk- inn er í mjög aukinni lífshættu. Stundum sjást alvarlega sjúkir og meiddir babúnar. Við sáum handlegssbrotinn babún, hand- leggurinn hékk máttlaus niður, blæðingin sýndi að brotið var nýtt. Þessi babúni var horfinn næsta morgun og sást ekki framar. Mikið var um veikindi í Ambosali-flokkunum, við sá- um einstaklinga dragast áfram, þeir reyndu að fylgja hópnum með miklum erfiðismunum, en en heltust . úr lestinni, sumir kunna að hafa sameinast flokk- um sínum aftur, við vissum um að minnsta kosti fimm sem tókst það ekki. — Einn ungapi drógst áfram utan flokksins í fjóra daga, þá batnaði honum að því er virtist. 1 Nairobi-garð- inum, þar sem skilyrðin em ekki eins náttúrleg, sáum við babúna, sem höfðu misst annan fótinn. Alvarleg meiðsli hafa ekki ófrá- víkjanlegan dauða í för með sér. Þrátt fyrir það skerða þau stór- lega möguleikana til að halda lífi. Að því bezt verður séð, er flokkurinn sterkt vopn í lífsbar- áttunni — og hrein lífsnauðsyn hverjum einstaklingi hans. — Bezta leiðin til skilnings á hegð- un einstaklinganna innanflokks- ins er að gefa þeim gætur þegar flokkurinn er að hvíla sig eða afla sér fæðu. Flokkurinn skift- ir sér þá að mestu í smá hópa til að hvíla sig og þrífa. 1 hverj- um hópi eru þá venjulega tvær mæður með ungviði sitt eða full- tíða karl og ein eða tvær mæður og unglingar sem þrífa hann. Oft eru sömu einstaklingarnir í hópnum og ganga þeir þá hlið við hlið,, þegar allur flokkurinn er á hreyfingu. Kjarni hópsins er oftast sterkur karl eða móðir með mjög ungt barn. Sterkustu VÍKINGUR
Beinir tenglar