..hjónaband",. sem er við líði í nokkra daga eða stundum aðeins stutta stund. Hjónalíf slítur öll Önnur félagsbönd. Hjónin flytja sig venjulega út í jaðar hópsins. Þegar þannig stendur á, kunna bardagar að eiga sér stað, ef yfirráðin eru ekki skýrt mörkuð hjá karldýrunum. — Venjulega e**u engir bardagar um apynjur °g ekkert karldýr, hversu valda- mikið sem það er,, einokar kven- dýr lengi. Ekkert karldýr hefur kynferðisleg viðskipti við fleiri en eitt kvendýr, sem er í kyn- æsingi. Ekkert fjölkvæni eða nokkuð sem líkist kvennabúrum a sér stað hjá babúnum. Eitthvað þessu líkt má segja um aðrar tegundir apa. Kyn- ferðisleg hegðun virðist eiga htinn þátt í samheldni sveitar- mnar. — Sumar tegundir apa ^xlast á vissum tíma árs, öll ^xlun fer fram á skemmri tíma en misseri. En þessar tegundir nía lífi sínu 4 venjulegan hátt Þá mánuði sem engin kynferð- ísleg viðskipti eiga sér stað. — Vert er að muna, að hjá babún- Uln er apynjan ekki kynferðis- kga jákvæð meiri hluta æfinnar. Hún er að vaxa upp, þunguð e°a með barn á brjósti. Kynæs- p« er sjaldgæft ástand í lífi hennar, þrátt fyrir það yfirgef- Ur hún ekki hópinn,. jafnvel ekki * nokkrar mínútur. 1 babúna- ^okkum, einkum þeim litlu, líða tr til vill margir mánuðir án , °kksins verður ekki fyrir nein- ^nferðisástand, þrátt fyrir það ^flrgefur ekkert dýr hópinn — ln vel skipulagða hegðun innan Þess að nokkur apynja komist í uni truflunum. ^élagsþroski babúnanna lýsir er í mörgum venjum, sem , y^kja hver aðra og auka sam- ^eldni flokksins. Eftir því sem ^rnið stækkar, breytist eðli g ni?a félagslegu banda stöðugt,, Bn böndin eru alltaf sterk. — ndin milli móður og ungbarns, og Wíngs og leikfelaga hans miiu móður og karldýrs eru bönf- Ólík- ~ Á sama hátt eru dln milli tveggja apynja í Gag-nkvæint viðhorf babúna og fíla einkennist fremur af hlutleysi en samvinnu eins og hún lýsir sér milli babúna og einhaladýra. líf fíll c'ð'a önnur stór jurtaæta gengur um, liar sem sveit babúna er fyrir, þá vílcja babúnarmir' aSSeins úr vegri. vinahóp, milli apynju og karl- dýrs, sem eru hjón og milli með- lima í forustuliði grundvölluð af ýmsum líffræðilegum lífernis- legum ástæðum, sem eru víðtækt tilefni til rannsókna og tikauna. — Sameiginlegar félagserfðir sveitarinnar eru talsverðar. — Þekking sveitarinnar á því landsvæði, sem hún hefst við á er sameiginleg, ennfremur þekk- ir' hún fæðutegundirnar, vatns- bólin, undankomuleiðir, örugga hvíldar- og náttstaði o.s.frv. — Allar athafnir einstaklinga sveitarinnar eru samstilltar alla æfi. Skoðað í ljósi þróunarinnar er augljóst, að þegar til lengdar lét, hafa einungis hinir félags- lega skipulögðu babúnar haldið velli. Þegar hin félagslega hegðun babúnanna er borin saman við félagslíf mannsins, er lítið að marka hinn augljósa mismun á félagslífi nútíma menningar- þjóða og félagslífi babúna. Miða verður við þann félagslega hegð- unargrunn, sem liggur að baki hinum mjög svo margbreytilegu lífsvenjum mannsins. í þeim til- gangi höfum við gert saman- burð á lífsháttum babúna í nátt- úrlegu umhverfi og lífsháttum manna,, áður en þeir fóru að rækta jörðina. Lausleg athugun sýnir fleira ólíkt en líkt. Stærð samfélaganna er það eina, sem ekki er mjög ólíkt. Hversu mikla þýðingu hinir ólíku lífshættir hafa til aukins skilnings á þró- unarferli mannsins fer eftir því, hversu táknræn hegðun babúna er fyrir hegðun apa yfirleitt og þá sennilega líka þeirra sem þróuðust í menn. — Hinar ýmsu tegundir apa haga sér mi&mun- andi. Miklu fleiri athuganir þarf að gera í náttúrlegu um- 163
Beinir tenglar