Dr. Richwrd Beck: Kveðja til íslenzkra sjómanna frá gomlum starfsbróður / tilefni af Sjómannadeginum 1962 »Sún skýrist í huganum, móðir, þín mynd Þess meir sem að líður á dag". Þannig kemst Einar P. Jóns- son skáld að orði í einu hinna agætustu ættjarðarkvæða sinna, °g mælir þar áreiðanlega fyrir munn alls þorra heimaalinna sona og dætra íslands, er eiga sevidvöl utan stranda þess. Eftir Pví sem árin færast yfir, leitar hugurinn að sama skapi oftar á tornar slóðir, og um annað fram a seskustöðvarnar,. þar sem ætt- arræturnar standa dýpst í mold °£ fyrstu sporin voru stigin. yVí þær slóðir og þau ár æv- «mar Jeikur alltaf mikill Ijómí 1 minningunni. Og þegar ég minnist æsku- og ^ngri ára minna heima í Reyð- arfirði, verða mér eðlilega ofar- eSa í huga sjómennskuár mín °S kynni mín af íslenzkum sjó- ^önnum, en ég sótti sjó vor, sumar og fram á haust nokkuð J annan áratug austur þar, bæði *ra Litlu-Breiðuvík í Reyðar- tirði 0g frá Vattarnesi. Er "*args að minnast frá þeim ár- m> °g gekk á ýmsu eins og !er8a vill í sjóferðum,, ekki sízt a opnum bátum. »Ró'rkufrostið og hrannalaugar hömruðu í skapið dýran móð". ,eSir Jakob skáld Thorarensen rauntrúuðu og rammefldu *J|»8i sínu „1 hákarlalegum" — Jkki get ég á neinn hátt til- sl^ao mér þau markvissu orð sins. Hins vegar er mér skáld bað fyllilega Ijóst, að sjó- ennsku- og formennskuár mín ^tnan af árum voru mér um ^rgt ágætur skóli og góður "nairbúningur undir lífið. Fyrir P^S er ég innilega þakklátur. Ég eíi einnig alltaf taliS mér það veTc1"1 sóma að hafa um skeið 10 í hópi íslenzkra sjómanna, VÍKIN6UE og skoða þá enn sem gamla stéttarbræður. Á fyrrgreindu tímabili kynnt- ist ég að nokkru af eigin sjón og reynd lífi þeirra og starfi, eins og það var á þeim árum, lærði að meta þá sjálfa, baráttu þeirra við hafið, og hið mikla framlag þeirra í þjóðarbúið. Síð- an hefi ég, þótt í fjarlægð hafi dvalið, fylgzt með starfsemi þeirra og breyttum kjörum: fagnað einlæglega öllum fram- förum og breytingum til bóta á starfssviði þeirra og auknu öryggi á sjónum, en harmað það sama hugar,. þegar dáðadrengir hafa fallið í val á stríðsvelli hafsins. En þrátt fyrir bættan aðbúnað og nútímatækni, er sóknin á hinn mislynda sæ fyrir ströndum lands vors enn ærið hættusöm og heimtar ósjaldan miklar fórnir. Yfirstandandi ár hefir eftirminnilega á þann sannleika minnt, og um leið á hina miklu, já, ómetanlegu skuld þjóðarinnar við sjómenn henn- ar. Hafa fréttirnar af hinum mörgu sjóslysum að vonum ork- að djúpt á hug minn. Má hið sama segja um Margréti konu mína. Hún er að sönnu fædd á vesturströnd Kanada, en ættuð úr Mýrdal og rennur íslenzkt sjómannablóð í æðum. Vill einn- ig svo einkennilega til,. að við erum bæði hjónin heitin eftir ættmennum, sem fórust í sjó- slysum stuttu áður en við fædd- umst. Margrét Jakobína (svo heitir kona mín fullu skímar- nafni)' er heitin eftir náfrænda sínum, Jakob að nafni, en ég eftir Richard Beuk skipstjóra frá Sómastöðum í Reyðarfirði. Það er því af heilum huga, að við hjónin tjáum öllum þeim, sem um sárt eiga að binda eftir sjóslysin í vetur,, djúpa samúð okkar. Langminnugur er ég einnig margvíslegrar vinsemdar og sóma, sem íslenzka sjómanna- stéttin og forráðamenn hennar hafa sýnt mér í heimferðum mínum til ættjarðarinnar. Vík- ingaskipið glæsilega, sem þið sæmduð mig á sögulegri hátíð ykkar 1954, skipar heiðursrúm á heimili okkar hjónanna, og vekur forvitni og aðdáun gesta. sem þangað koma. Mér er skip- ið það táknrænt um margt. Það minnir ,mig á söguríkar sjóferð- ir og landafundi íslendinga til forna,. og þá eigi síður á hetju- hug sjómanna og sókn þeirra langt á hafsins djúp nú á tím- um. t víðtækari merkingu er mér víkingaskipið frá ykkur tákn- mynd hreystilegrar og sigur- sællar baráttu hinnar íslenzku þjóðar við hin andvígustu kjör um aldaraðir. En í inngangs- kvæðinu að hinum tilþrifamikla kvæðaflokki sínum, Bj'ám .á Reyðærfelli, hefir Jón Magnús- son skáld fagurlega skilgreint það, hvers vegna þjóð vor gekk sigrandi af þeim hólmi: „Því gat ei brostið ættarstofninn sterki, þótt stríðir vindar græfu aldahvörf, aS fólk, sem tignar trúmennskuna í verki, þaö tendrar eilíf blys á sinni gröf". 1 þessum orðum skáldsins felst einnig áminning til vor ís- lendinga allra, hvort heldur er austan hafs eða vestan eða ann- ars staðar í heiminum, áminn- ing um að sýna í lífi og starfi heilhuga trúna við hið bezta í sjálfum oss og í ættarerfðum vorum. í þeim anda votta ég íslenzk- um sjómönnum þökk og virð- ingu okkar hjónanna,. bið þeim og öllum aðstandendum þeirra ríkulegrar blessunar, og kveð þá með þessum vísuorðum mínum, sem sérstaklega eru helguð Sjó- mannadeginum í ár: Hugur brúar bláan geim, bjartir firðir skína, sendi ég um hafið heim bjartans kve^ju mína. 169
Beinir tenglar