Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sjómannablašiš Vķkingur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sjómannablašiš Vķkingur

						Stríðið um olíuna á lamp
Urfórum
Einars
Vilhjálmssonar
Þýsk teikning frá 1738 af
búrhval, sem fannst við
Eydersted. Hann var 16
metra langur og 4 metr-
ar á hæð. í textanum
segir að þetta mikla dýr
hafi verið með 50 tennur
í neðri skolti.
íkjölfar landfundanna vaknaði mikill áhugi fyrir norðurhjaranum.
Samkeppnin um þennan afkima stóð aðallega á milli Hollendinga,
Englendinga, Frakka og Dana. Árið 1614 stofnuðu Hollendingar félagið „Nordsee
Compagnie", sem sendi skip til Davidssunds og Vestur-Grænlands. Þetta var
aðdragandinn að aldarlóngu stríði um hvallýsi fyrir lampa Evrópu.
.Tugþúsundir Evrópumanna
kynntust Eskimóunum af eigin
raun. Aöallega voru það þó
Hollendingar sem höfðu af
þeim gagn, með verslun sinni.
Danakonungur tók það þá til
ráðs að stofna tvö Grænlands-
félög, en samanborið við það
sem Hollendingar högnuðust á
Grænlandssiglingum sínum
var hlutur Dana lítill. Skjaldar-
merki Grænlands, hvítabjörn-
inn, er frá þessum tíma og tek-
inn upp í skjaldarmerki Dana til
áherslu á yfirráðarétti þeirra á
hinu fjarlæga landi. Öll bestu
Grænlandskortin frá þessum
tíma eru hollensk og notuðu
danskir sæfarar þau fram eftir
öldum, jafnvel þótt þeir ættu
kost á dönskum kortum.
Blóðuga öldin
Hvalveiðitímabilið hófst um
1650, 100 ára sorgarleikur um
spik, blóð og sjenever. Þjóð-
verjar, Norðmenn, Frakkar,
Englendingar og Hollendingar
drápu hvalinn, hverjir í kapp við
aðra.    Grænlendingar    tóku
einnig þátt í veiðunum öðru
hverju. Tíu þúsund menn
veiddu árlega þúsund stór-
hveli, en guldu með nokkrum
mannslífum. Grænland var
gróðalind á þessum tíma.
Hreinn gróði Hollendingafyrsta
áratuginn var 1.351.000 gyllini
og næsta áratug nær
2.000.000 gyllini. Aginn var
strangur. Dauðarefsing lá við
morði á Eskimóa. Letingja var
refsað með því að binda um
fætur hans og dýfa honum í sjó-
inn. Síðan fékk hann þrjú kað-
alhögg frá hverjum skipverja.
Sá sem kom óþveginn til mál-
tíöar fékk einnig þrjú kaða-
Ihögg. Þeim, sem beitti hnífi
gegn öðrum, var refsað með
því að hægri hönd hans var
negld við stórmastrið með
sama hníf.
Á þessum árum höfðu menn
rangar hugmyndir um Græn-
land. Kristján IV. segir 1624:
„Með Grænlandi er átt við öll
lönd norðan islands og Nord-
kap". Svalbarði, sem fannst
1596, var þá talinn hluti Græn-
lands og talið að Norðurheim-
skautslandið væri samfellt frá
Rússlandi til Ameríku. Hollend-
ingar virtu ekki danskan rétt til
Grænlands og fóru þar allra
sinnaferða. Hollenskskipsóttu
allt norður til Uppenavíkur og
mörg nöfn á Vestur-Grænlandi
eru hollensk. Það var ekki fyrr
en 1691 að danski „einvalds-
konungurinn yfir Grænlandi"
hugaði að arfi sínum og bann-
aði Hansakaupmönnum að
sigla um: „Vores Strömme for
Grönland".
Hvalirnir börðu frá
sér
Þótt flestar hvalveiðiferðir
hæfust á bæn: „Almáttugi Guð,
eilífi konungur, ósýnilegi eilífi
skapari mannsins og vernd-
ari", láðist honum stundum að
halda verndarhendi sinni yfir
þeim. Þúsundir létu lífið á norð-
urhjara. Hættulegustu óvinirnir
voru ísinn, skyrbjúgurinn og
hvalurinn. ísinn tók venjulega
alla áhöfnina en skyrbjúgurinn
tók sinn toll í áföngum. Fábreytt
fæði, saltað flesk, myglað
brauð og súpa, bauð skyr-
bjúgnum heim. Byrjunarein-
kennin voru blæðingar úr tann-
holdi. Síðan felldu menn tenn-
ur. Blæöingar héldu áfram frá
vöðvum og iörum. Aðeins C-
vítamín gat bjargað lífi manna.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120