Slys um borð í m.s Akranesi r^ bKipverji bar nluia ábyrgðarínnar Héraðsdómur Reykjavíkur kvað fyrir réttu ári upp dóm í máli sem ATLI HeLGASON, skip- stjóri og stýrimaður, höfðaði gegn Nesskip h£, en málareksturinn er tilkominn vegna slyss sem Atli varð fyrir þegar verið var að leggja Akranesi, skipi Nesskips, að bryggju í Salten í Noregi 19. septem- ber 1991. Dómari var Eggert ÓSKARSSON héraðsdómari og með- dómendur stýrimennirnir Hrafnkell GUÐJÓNSSON Og ÞORVALDUR INGI- BERGSSON. Niðurstaða dómsins er eftirtektarverð, en ábyrgð var skipt milli Atla og útgerðarinnar, Atli var dæmdur til að bera þriðjungsábyrgð. Ekki eru allir sáttir við niðurstöðu dómsins. Áður en við lítum á dóminn verður vitnað í orð GuÐLAUGS Gl'SLA- SONAR, framkvæmdastjóra Stýrimannafélags fslands, en hann gerði dóminum skil í frétta- blaðinu Stefnunni. Guðlaugur segir meðal annars: „Sérstök ástæða er fyrir stýrimenn að lesa kaflann „Máls- ástæður og lagarök stefnda" en þar kemur berlega fram það álit Iögmanns Nesskips, að stýrimenn séu stjórnendur og eigi ekki að vinna verk sem sé í verkahring annarra, t.d. háseta. Það er kaldhæðnislegt, svo ekki sé meira sagt, að það skyldi vera metið yfirsfyrimann- inum í þessu máli á verri veg, að hann tók virkan þátt í að binda skipið, þegar litið er til þess að hann hafði nær óvirka menn sér til aðs- toðar og hverjar aðstæðurnar voru." Síðar segir Guðlaugur: „Dómurinn og for- sendur hans, þ.e. að yfirstýrimaðurinn er látinn bera 1/3 tjónsins, er, frá bæjardyrum þess er þetta skrifar, með hreinum ólíkindum og óskiljanlegt að jafnágætir menn og þarna voru meðdómendur skuli hafa lagt nafn sitt við slíka niðurstöðu." Og í lokin segir Guðlaugur: „í þessum dómi felast ákveðin skilaboð til sfyrimanna og stéttarfélaga yfir- manna á skipum, sem þeim ber skylda til að taka alvarlegt tillit tíl," DÓMSMEÐFERÐIN Sem fyrr segir varð slysið þegar verið var að leggja að bryggju í Salten í Noregi ! septem- ber 1991. Slysið varð rneð þeim hætti að framspringur, sem var nælontrossa, skrapp af fastsetningarpolla og slóst í vinstri hönd Atla með þeim afleiðingum að höndin brotnaði á sjö stöðum. Atli var lagður á sjúkrahús í Bodö, en kom til íslands 24. september. Mat læknis var að varanleg örorka Atla vegna áverkanna væri 30 prósent. Þar sem Atli og Nesskip voru ekki sammála um bóta- skyldu og fjárhæð bóta stefndi Atli útgerð- inni. 1 málsástæðum og rökum Atla segir meðal annars: „Af hálfu stefnanda er tekið fram um máls- atvik að sex mánuðum áður en slysið varð, eða í marsmánuði 1991, hafi ms. Akranes verið statt við Azoreyjar. Skipið hafi verið vélarvana og þurft aðstoð dráttarbáta til að komast til hafnar. Við þennan drátt hafi dráttartaugin oft slitnað og skemmdir orðið á skipinu. Meðal annars hafi stafnpolli skemmst. Skemmdir, sem urðu á skipinu við dráttinn, hafi útgerðin fengið að fullu bættar frá tryggingarfélagi dráttarbátsins. Ahöfn skipsins hafi mörgum sinnum farið fram á að pollinn yrði lagfærður. Hálfu ári síðar hafi pollinn enn verið bilaður og ekkert hafði verið lagað. Á slysdegi hafi annar tveggja rafala skipsins ekki verið um borð þar sem hann hafi verið í viðgerð í landi. Önnur tveggja véla skipsins hafi verið ónýt. Sá rafall sem um borð var og líklega í lagi hafi verið tengdur ónýtu vélinni. Eina rafmagnið sem skipstjórinn hafði til ráðstöfunar hafi komið frá ljósavél skipsins. Til að leggjast að bryggju séu spil skipsins notuð að framan og aftan til að draga það að, eftir að fest hafi verið í bryggjupolla. Vegna rafmagnsleysis hafi eingöngu verið hægt að nota annað tveggja spila skipsins, ljósavélin sló út ef bæði voru notuð í einu. Skipstjórinn hafi tekið ákvörðun um hvort spilið yrði notað. Aflvél skipsins hafi því verið notuð til að þvinga skipið að bryggju. Þegar slysið varð þá hafi stefnandi verið frammi í stafni og hafi handafl verið notað til festingar og dráttar á landfest- um. Aftara spilið hafi fengið rafmagn. Skip- stjórinn hafi síðan keyrt skipið af miklum krafti og þjösnaskap með þeim afleiðingum að landfestitaugin slóst í hönd stefnanda þar sem bilaði pollinn hafi gefið sig." Síðar segir í rökum Atla: „Málsástæður stefnanda eru þær að stefndi og starfsmaður hans, skipstjóri ms. Akraness, hafi með stórkostlegu gáleysi valdið honum tjóni. Þetta gáleysi hafi valdið slysinu, sem stefn- andi vilji fá bætt. Stefndi hafi haft skip sitt í millilandasiglingum án þess að skipið væri hægt til þess. Stefndi hafi lagt áhöfn skipsins í verulega hættu með þessu framferði sínu. Þegar slysið varð hafi ástand skipsins verið með þeim hætti að hættulegt gat talist að vinna um borð í því. Skipstjóri ms. Akraness, starfsmaður stefnda, hafi sýnt vítavert kæru- leysi með framkomu sinni. Hann hafi lagt líf og limi áhafnar í mikla hættu, hann hafi siglt milli hafna á skipi sem var óhæft til þess. í sex mánuði hafði stafnpollinn verið bilaður. Stefnandi og áhöfn hafi margítrekað óskað eftir viðgerð, sem útgerðin og skipstjóri hafi neitað. Skipinu hafi verið siglt með aðra V^ SJÓMANNABLAÐIÐ VfKINGUR 27
Beinir tenglar