Sjómannablaðið Víkingur

						Úr bókinni Benjamín Eiríksson í stormum sinna tíða

var y;

BENJAMI'N BrÍKSSON hefur lifað viðburða-

ríka ævi. Hann ólst upp í sárri fátækt í

Hafnarfirði, þar sem faðir hans og bræður

stunduðu sjóinn. Faðir hans drukknaði þegar

hann var ellefu ára og hann mátti líka sjá á

eftir þremur bræðrum sínum í sjóinn. Ungur

að árum stundaði Benjamín sjómennsku og

hefur Sjómannablaðið Víkingur fengið leyfi

til að birta kafla um þau ár. Síðan hóf

Benjamín nám, varð hæstur á stúdentsprófi

frá Menntaskólanum í Reykjavík, fór til

Þýskalands í hagfræðinám og varð þar vitni

að valdatöku Adolfs Hitler. Á þeim tíma var

Benjamín kommúnisti, svo að hann fór til

Sovétríkjanna, þar sem hann kynntist ungri

konu, Veru að nafni. Hann átti með henni

dóttur, en eftir að hann var farinn frá

Sovétríkjunum var Vera handtekin í hreins-

unum Stalíns og hvarf inn í fangabúðir.

Hefur Benjamín aldrei heyrt frá konu sinni

eða dóttur síðan. Benjamín fór til Bandaríkj-

anna og lauk doktorsprófi í hagfræði frá

Harvard-háskóla. Eftir nokkurra ára störf hjá

Alþjóðagjaldeyrissjóðnum kom Benjamín

heim og hafði forgöngu um það, sem ráðu-

nautur ríkisstjórnarinnar í efnahagsmálum,

að lækka gengið og auka viðskiptafrelsi. Var

það sjávarútveginum til góðs. Eftir að

Benjamín hafði verið bankastjóri í tólf ár

taldi hann sig fá guðlega köllun, dró sig í hlé

frá skarkala heimsins og gerðist einsetu-

maður. Hannes Hólmsteinn Gissurarson

skrásetti þessa bók eftir frásögn Benjamíns

sjálfs.

Sjókaldir menn

Ég fór á sjó sem háseti sautján ára að aldri.

Sjómennskan var erfið. En þegar vel gekk

gátu sjómenn aflað talsvert hærri tekna en

menn í landi, þar sem eyrarvinnan var stopul.

Ég hafði haft sjötíu krónur á mánuði í

Jakobsbúð, en á sjónum gat ég vonazt eftir að

fá 700-800 krónur yfir vertíðina. Skipsrúm

voru eftirsótt. Ég hafði fengið skipsrúm á

línuveiðaranum Þórði kakala. Bróðir skip-

stjórans var háseti hjá Jóni bróður. Skipið var

109 lestir, smíðað úr afgöngum úr her-

skipum, þykku sráli, úti í Belgíu. GUÐMUND-

^

UR MagnÚSSON var skipstjóri. Hann var faðir

GUÐMUNDAR í. GUÐMUNDSSONAR, SÍðar sýs-

lumanns og utanríkisráðherra. I byrjun svaf

ég í káetunni með matsveininum og öðrum

vélstjóra. Ég hefi tekið eftir því um ævina, að

margir sjómenn eru með stórar hendur. Þeir

vinna mikið í köldum sjó. Þetta örvar

blóðrásina. Hendurnar þrútna og stækka.

Sumir eiga erfitt með þetta. Þeir eru sagðir

sjókaldir.

Skipsplássið kom íyrirvaralaust. Ég haföi

verið með allt aðrar fyrirætlanir. Á heimili

SlGRÍÐAR systur og Sti'GS var komið lítið heim-

ilisorgel. Ég ætlaði að læra á það. Ég fékk

kennara, tilsögn hálftíma á viku. Kennarinn

var SlGURLAUG, dóttir séra ÁRNA BjÖRNSSON-

ar í Görðum, ákaflega fríð stúlka, sannkölluð

blómarós með rjóðar kinnar og bjart hörund.

Hún kenndi mér fingrasetninguna. Ég sá hana

aldrei aftur, því að ég var farinn til sjós, áður en

ég vissi af. Hið furðulega er, að þessi hálfa

stund varð til þess, að ég gat spilað svolítið mér

til ánægju upp úr Fjárlögunum og Sálma-

lagabók, sem voru þarna á heimilinu.

SJÓMANNABLAÐIÐ VlKINGUR

39