Sjómannablaðið Víkingur

						I FUGLAFIRÐI.

einkum um það bil sem þjóðir færðu út land-

helgina á sjötta og sjöunda áratugnum.

Nýjar reglur á miðunum

í upphafi sjöunda áratugarins gengu veiði-

takmarkanir á okkar eigin fiskimiðum í gildi

smám saman. Hinir nýju fiskveiðikótar voru

vísbending um það sem koma skyldi á þeim

miðum sem við sjálfir höfðum sótt á. Þróun

þessara mála leiddi til þess að færeyskir út-

gerðarmenn tóku að beina sjónum sínum í

vaxandi mæli að heimamiðum okkar sjálfra

og niðurstaðan varð sú að það væri ómaksins

vert fyrir Færeyinga sjálfa að veiða á heima-

miðum ekki síður en skoskir sjómenn sem

lögðu það á sig að sigla alla leið frá Aberdeen

á miðin.

I framhaldi af þessum hugleiðingum voru

pantaðir tveir togarar, líkir þeim Aber-

deentogurum sem veiddu á Færeyjamiðum.

Árangur þeirra varð þó ekki í samræmi við

það sem vænst var. Það kom nefnilega í ljós

að Færeyingar sem höfðu veitt vel á fjarlæg-

um miðum, miðum annarra þjóða, voru

reynslulausir þegar kom að veiðum á heima-

miðum. Þetta reyndist því miður staðreynd

og niðurstaðan varð sú að ráða gamalreynda

skoska skipstjóra í því skyni að þjálfa fær-

eyska skipstjóra. Samtímis því var sóknin

aukin. Um leið var dregið úr sókn á fjarlæg

mið meðan skipstjórnarmenn okkar voru

þjálfaðir upp í að verða jafngóðir þeim

skosku.

Síðan þetta var höfum við stöðugt aukið

sóknina á færeysk heimamið og aukin sókn á

miðin almennt séð er  af völdum heimatog-

araflotans og aftur og aftur kemur upp sú

spurning hvort og hve mikil skaðleg áhrif

togveiðarnar hafa á viðgang fiskistofna um-

fram önnur og smávirkari veiðarfæri, svo sem

línu og handfæri.

BREYTTAR AÐSTÆÐUR - NÝ VIÐHORF

200 mílna efnahagslögsaga varð raunveru-

leiki á N-Atlantshafssvæðinu 1. janúar 1977

og þar með neyddist færeyski fiskiðnaðurinn

til þess að aðlaga sig að nýjum tímum. Fyrir

okkur þýddi þetta að við urðum að hafa eins

fáa sjómenn um borð í hverju skipi og unnt

var. f stað þess að vinna aflann um borð sem

krafðist fjölmennrar áhafnar, varð að landa

aflanum til vinnslu strax. Þetta varð dl þess

að í stað þess að áður höfðu verið um 25

manns í áhöfn varð algengast að áhöfnin taldi

aðeins 9 menn. Þeir sem áður höfðu verið á

sjó fóru að vinna í fiskvinnslustöðvum og

nutu þess nú að vera í samvistum við fjöl-

skyldur sínar á hverju kvöldi að vinnudegi

loknum í stað þes að vera burtu frá heimilinu

mánuðum saman og á mettíma voru byggðar

tuttugu fiskvinnslustöðvar í Færeyjum og

togaraflotinn óx í 80 togara.

Takmarkaðar auðlindir Færeyja

Ef menn vilja skilja á hverju tilvera Færey-

inga byggist, er ráðlegt að líta á landakort. Ef

við berum saman Færeyjar við lsland eða N-

Noreg svo dæmi sé tekið þá er ljóst að Fær-

eyjar eru ekki nema smáklessa á kortinu sam-

anborið við höfin sem umlykja eyjarnar. Is-

land og N-Noregur eru hins vegar eins og

meginlönd samanborið við Færeyjar í hinu

gríðarstóra úthafí. Þessi samanburður gefur

þó vel að merkja ákveðinn vitnisburð um lífs-

skilyrði Færeyinga.

Auðlindir Færinga eru mun viðkvæmari

en auðlindir Norðmanna og Islendinga og

þarf ekki annað en að bera saman ástand

botnfiskistofna á Færeyjamiðum og á miðum

íslendinga og Norðmanna til að átta sig á

hvar upptaka kreppu Færeyinga er að Ieita.

Ástand botnfískistofna sem að hluta má rekja

til ástands í náttúrufari er ástæðan fyrir þeirri

kreppu sem færeyskt þjóðfélag hefur þurft að

ganga í gegn um. Verri náttúruaðstæður eru

höfuðástæður þeirrar kreppu sem Færeyingar

ásamt íslendingum og Norðmönnum hafa

gengið í gegn um síðan 1990, þegar botn-

fiskafli, ekki síst þorskur, dróst saman um

100 þúsund tonn á Noregs- og íslandsmið-

um en þorskurinn hafði verið uppistaða sjáv-

araflans lengst af.

Nú eru allt aðrar aðstæður í Færeyjum en

áður og ufsi er uppstaðan í afla Færeyinga en

þorskur er í öðru sæti, gagnstætt því sem áður

var. Nú eru þorskur og ýsa aðeins þriðjungur

botnfiskafla umhverfis Færeyjar. Þetta þýðir

verulega breytingu frá því sem var áður.

Þorskur og ýsa eru nú dýrar tegundir og verð

á þeim er tiltölulega stöðugt á heimsmarkaði.

Ufsi er hins vegar verðminni og keppir við

ódýrari tegundir frá Alaska eins og lang-

munna og ufsa sem veiddur er i S-Atlants-

hafi.

ÞORSKURINN DULARFULLI

Misjöfn afkoma þorskstofnsins er dæmi

um hversu erfitt það er fyrir þjóðfélag að vera

^

lí


SJÖMANNABLAÐIÐ VÍKINGUR

59