þessari þróun við og frá ár- inu 1992 hefur stærð þorskstofnsins vaxið úr 550 þúsund tonn í tæp- lega 1.000 þúsund tonn árið 1998. Þessari jákvæðu þróun má þakka ótal al- mennum og sértækum að- gerðum sem gripið hefur verið til til þess að byggja upp stofninn. En að hvaða stofnstærð ber að stefna? Samkvæmt áætlun um langtímanýtingu þorsk- stofnsins er stefnt að árlegum afrakstri upp á 350 þúsund tonn. í uppbyggingu stofnsins et miðað við að beita svonefndri aflareglu þar sem reiknað er með að veitt sé árlega um 25% af veiðistofni þorsksins. Þessar stærðir þyða að stefnt er að 1.400 þúsund tonna veiðistofni þorsks eða um rúmlega 40% stækkun stofnsins eins og stærð hans er áætl- uð árið 1998. Uppbygging stofnstærða ýsu, ufsa, grá- Samkvæmt áætlun um langtíma- nýtingu þorskstofnsins er stefnt að árleg- um afrakstri upp á 350 þúsund tonn. í uppbyggingu stofnsins er miðað við að beita svonefndri aflareglu þar sem reiknað er með að veitt sé árlega um 25% af veiðistofni þorsksins. Þessar stærðir þýða að stefnt er að 1.400 þúsund tonna veiðistofni þorsks eða um rúmlega 40% stækkun stofnsins eins og stærð hans er áætluð árið 1998. lúðu og humars virðist ekki hafa heppnast með sama hætti og þorsks þegar litið er til síðustu missera. Stofnstærð síldar hefur hins vegar verið í vexti frá því að hún var tekin inn í aflamark árið 1976. Samkvæmt mynd 2 er veiðistofn ýsu álíka að stærð árið 1998 og hann var árið 1984. Veiðistofn ufsa (mynd 3) hefur dregist verulega saman á sama tíma. Sama gildir fyrir grálúðu (mynd 4) en þar hefur veiðistofninn dregist saman um helm- ing. Humarinn er búinn að vera í aflamarki aJIt frá árinu 1973. Hins vegar hefur veiði- stofn humars minnkað veru- lega á undanförnum árum en hefur þó verið að rétta aðeins úr kútnum nú nýverið eins fram kemur á mynd 6. Eins og áður sagði ríkir ó- vissa um hagkvæmustu stærð helstu fiskstofna. Glögglega má sjá í skýrslum Hafrann- sóknastofnunar og ráðgjöf fiskifræðinga um heildarafla að lagt er til að sókn verði með þeim hætti að helstu nytjastofnar stækki á næstu árum. Fyrir utan þorskinn virðist ekki hægt að greina í hvaða stofnstærðir er verið að stefna að í stjórn fiskveiða. Spurningin er hvort ekki sé æskilegt og tímabært að reynt verði, þó erfitt sé, að leiða út kjörstæðir nytjastofna þannig að meiri skilningur fáist meðal al- mennings um nauðsyn þess að byggja upp fiskstofnana hér við land. B Mynd3 500 450 400 350 300 250 200 150 100 Velöistofn ufsa 1984-1998 Þúsund tonn ' 1985 1984 1Q 1987 ' 1989 ' 1991 ' 1993 ' 1995 5 1988 1990 1992 1994 1S 1997 1998 Hrygningarstofn síldar 1975-1998 Mynd 5 Þúsund tonn ' 1976' 1978 ' 1980 ' 1982' 1984' 1986' 1988 ' 1990 ' 1992' 1994' 1996 ' 1998 1975 1977 1979 1981 1983 1985 1987 1989 1991 1993 1995 1997 Veiðistofn grálúÖu 1984-1998 Mynd 4 Þúsund tonn 300 250 200 150-H 100 50 : ' 1985 ' 1987 ' 1£ 1984 1986 1988 3 ' 1991 ' 1993 ' 1995 ' 1997 1990 1992 1994 1996 1998 Veiðistofn humars 1973-1998 Mynd 6 Þúsund tonn 'l974'l976^978'l9eoN982'l9e4'l986'l988'l99o'l992'l9L ....... , 1973 1975 1977 1979 1981 1983 1985 1987 1989 1991 1993 1995 1997 SJÓMANNABLAÐIÐ VÍKINGUR 27