verði veiddar fleiri en 100 kngreyðar á ári." Talið er að um 8.800 sand- reyðar séu á íslenska talningarsvæðinu en vegna þess að veiðiþol stofnsins hefur ekki verið metið, né aflareglur þróaðar, leggur stofnunin ekki til á- kveðið aflamark. L ÁHRIF Á ÚTFLUTNINGSGREINAR Þingmennirnir sem standa að þingsályktunartillögunni segja í greinargerð sinni að í umræðunni um hvalveiðar hafi oft verið vikið að því að þær gætu haft fjárhagslegt tjón í för með sér fyrir íslenskt efnahagslíf. Er þá sérstaklega bent á útflutningsgreinarnar, einkanlega sjáv- arútveg og ferðaþjónustu. Ekki hefur þó með viðhlítandi hætti verið sýnt fram á réttmæti slíkra fullyrðinga. Öðru nær. Þessi mál voru sérstaklega könnuð þegar úrsögn Islands úr Alþjóðahvalveiðiráðinu var undirbúin. I skýrslu nefndarinnar sem gerði tillögu um úrsögnina er vitnað á eftirfarandi hátt í fulltrúa Ferðamálaráðs sem kom fyrir nefndina: Fulltrúi Ferðamálaráðs taldi að umtal í kjölfar úrsagna íslands úr Alþjóða- hvalveiðiráðinu gæti jafnvel eflt ferðaþjón- ustu hérlendis. Fjölgun ferðamanna hingað til lands á undanförnum árum benti til þess að umræða fyrri ára um hvalveiðimál hafi síst skaðað ísland sem ferðamannaland. Vís- bendingar væru jafnvel til um hið gagn- stæða." Segja má að þessi orð komi mjög heim og saman við reynslu Norðmanna. Margir í sjávarútvegi, útflutningsiðnaði og ferðaþjón- ustu óttuðust mjög áhrif hrefnuveiðanna sem Norðmenn hófu fyrir nokkrum árum. Sá ótti hefur reynst gjörsamlega ástæðulaus. Ut- flutningur hefur aukist, ferðaþjónusta eflst og aðsókn í hvalaskoðunarferðir Norðmanna vaxið, að sögn fulltrúa norska útflutnings- ráðsins sem hér var á ferð í fyrra. MlKILVÆG ATVINNUGREIN Hinu má heldur ekki gleyma að hvalveiðar voru á sínum tíma afar mikilvægur þáttur í atvinnulífi landsins. Af veiðunum urðu mikl- ar útflutningstekjur sem ætla má að gætu orðið enn meiri nú vegna verðþróunar á mörkuðum fyrir hvalaafurðir. Þessi atvinnu- grein var mjög þýðingarmikil fyrir einstök sveitarfélög og héruð. I því sambandi má nefna starfsemi Hvals hf. í Hvalfirði og Flóka hf. á Brjánslæk. Áður en hvalveiðibannið tók gildi árið 1986 höfðu um 250 manns starf af hvalveiðum og vinnslu á hvalavertíðinni, það Fjórir þingmenn jafnaðar- manna hafa lagt fram til- lögu um að ísland gerist aðili að Alþjóðahvalveiði- ráðinu á ný og er Svan- fríður Jónasdóttir fyrsti flutningsmaður. Þingmenn- irnir telja eðlilegt að þeirra tillaga verði afgreidd í tengslum við tillöguna um að hefja hvalveiðar aftur þegar á þessu ári. er frá því í júní til september ár hvert. Hér var um að ræða áhafnir hvalveiðibátanna, starfs- fólk í hvalstöðinni í Hvalfirði og í frystihúsi Hvals hf. í Hafnarfirði. Á árunum 1980-85 stunduðu níu bátar hrefnuveiðar frá þó nokkrum stöðum við landið. Af þessu má sjá að hvalveiðar höfðu mikla efnahagslega þýðingu fyrir íslensku þjóðina alla og fyrir einstök byggðarlög, fyrirtæki og einstaklinga. Akvörðun íslenskra stjórnvalda um að hætta hvalveiðum hefur valdið fjár- hagslegum skaða og eyðilagt blómlega at- vinnugrein sem lagði marga milljarða í ís- lenska þjóðarbúið, en sóttist hvorki eftir op- inberum styrkjum né annarri fyrirgreiðslu, segir í greinargerð þingmannanna. AFTUR [ HVALVEIÐIRÁÐIÐ Fjórir þingmenn jafnaðarmanna hafa lagt fram tillögu um að ísland gerist aðili að Al- þjóðahvalveiðiráðinu á ný og er Svanfríður Jónasdóttir fyrsti flutningsmaður. Þing- mennirnir telja eðlilegt að þeirra tillaga verði afgreidd í tengslum við tillöguna um að hefja hvalveiðar aftur þegar á þessu ári. I greinar- gerð með tillögu fjórmenning- anna kemur meðal annars eftir- farandi fram: Þegar Island sagði sig úr Al- þjóðahvalveiðiráðinu á sínum tíma var álitið að fleiri ríki fylgdu því fordæmi. Það gerðist ekki. Noregur sem er eina full- valda ríkið ásamt okkur í NAMMCO hefur haldið áfram að starfa innan Alþjóðahval- veiðiráðsins og stundar hrefnu- veiðar í skjóli þess. Sé litið til stöðu Norðmanna virðist einsýnt að hags- munum okkar væri betur borgið með því að vera einnig í ráðinu. Japanir stunda einnig veiðar í vísindaskyni. Þær veiðar fara fram þrátt fyrir veru þeirra í Alþjóðahvalveiðiráð- inu og eru löglegar samkvæmt sáttmálanum rétt eins og vísindaveiðar okkar á sínum tíma. Ekki er nóg að veiða, það þarf líka að selja, en allt er óljóst um sölu hvalaafurða. I utan- dagskrárumræðu vorið 1996 kom fram í máli sjávarútvegsráðherra að því miður væri það staðreynd að eins og sakir stæðu væri ekki kostur á að flytja hvalaafurðir úr landi en lengi hefði legið fyrir að við gætum ekki selt Japönum hvalaafurðir þó að við hæfum veið- ar á meðan við stæðum utan ráðsins. Sam- þykki ráðsins frá áttunda áratugnum bannar að lönd innan ráðsins kaupi hvalaafurðir af ríkjum utan þess. Texti: Smundur Guðvinsson. Skoðun og viðgerðir gúmmíbáta Einnig skoðun og viðgerð bjargbúninga Gúmmíbátaþjónustan Eyjaslóð 9, Örfirisey sími 551: 4010 Fax: 562 4010 SjÓMANNABLAÐIÐ VfKINGUR 45