Ný samtök sem vilja breytíngar á fiskveiðistjórnunni Kvótann til þjóðarinnar Hópur nokkurra þekktra íslendinga hefur stofnað til samtaka til breytingar á fiskveiði- stjórninni. Meðal þeirra sem standa að stofn- un samtakanna eru; Ellert B. Schram, Guðmundur G. Þórarinsson, Hálfdán Krist- jánsson, Jón Magnússon, Jónas Elíasson, Margrét S. Björnsdóttir, Markús Möller, Sigurður Björnsson, Tryggvi Agnarsson, Vil- Ellert B. Schram fyrrverandi alþingismaður er einn stofnenda samtakanna. hjálmur Þorsteinsson, Þorsteinn Vilhjálms- son og Þorvaldur Gylfason. I stefnu samtakanna, sem ganga undir heitinu Auðlindir í almannaþágu segir meðal annars: Núverandi stjórnkerfi fiskveiða verði endurbætt og þróað með eftirfarandi grund- vallarbreytingu m: FESTA f STJÓRNKERFI VEIÐANNA Veiðum úr helstu nytjastofnum hefur verið stýrt með aflamarkskerfi í hálfan annan áratug. Með því hefur tekist að hafa hemil á ofveiði. Aflamarkskerfi sem slíkt getur stuðlað að hagkvæmni við veiðarnar. Hámarkshagkvæmni hefur þó ekki náðst vegna þess að eðlilegt gjald hefur ekki verið greitt fyrir aflaheimildirnar. Hér er bætt úr þessu án þess að æskilegri kjölfestu kerfisins sé raskað. Aðgangi að fiskveiðum við ísland verði stýrt með markaðsaðferðum. Jafnræði og arðshlutdeild Megininntakið í dómi Hæstaréttar er að allir skuli njóta sambærilegrar hlutdeildar í afrakstri nytjastofnanna. Það verður best gert með því að afhenda hverjum og einum veiðiheimildir sem fólk getur síðan fénýtt sér með ýmsu móti. Með þessu er komið á jafn- ræði í aðgangi landsmanna að auðlindum sjá- var. ÓBÆRILEQAR BYRÐAR? Sú spurning getur vaknað hvort óbærilegar byrðar séu lagðar á útgerðir og fólk í sjá- Markús Möller hagfræðingur er einnig meðal stofnenda samtakanna. varplássum með markaðssetning veiðiheim- ilda. Hér er að mörgu að hyggja. -1 fyrsta lagi eru byrðarnar síst minni í núverandi kerfi þegar til lengdar lætur. Upphaflegir handha- far kvótans hætta útgerð fyrr eða síðar og þeir eða erfingjar þeirra selja þá "kvótaeign" sína. Þetta verður að verulegum álögum á útgerð framtíðarinnar, bæði sem útlagður stofnkost- naður og sem fjármagnskostnaður vegna fjár- festingarinnar. - I öðru lagi mun stórlækkað kvótaverð á markaði styrkja stöðu smærri útgerðarfyrirtækja og báta og þar með einnig smærri byggða sem standa nú höllum fæti. -1 Þorvaldur Gylfason prófessor er einnig meðal stofnenda samtakanna. þriðja lagi er í þessari stefnumótun gert ráð fyrir sérstökum ráðstöfunum til verndar byggðunum. - í fjórða lagi er mikils virði að skapa þjóðarsátt um fiskveiðistjórnina og innleiða eðlilegan markaðsbúskap í útgerð. Þetta hvort tveggja mun leiða til bættrar og traustari afkomu fólks og fyrirtækja í sjá- vardtvegi. Einn helsti ágalli aflamarkskerfisins í núverandi mynd er sá að menn geta haft verulegan hag af því að kasta lélegum fiski fyrir borð, einkum ef þeir hafa keypt veiðiheimildir dýrum dómum. Með almen- nri markaðssetningu veiðiheimilda lækkar verð þeirra stórlega. Þar með ætti að draga verulega úr þessari sóun. Beinar aðgerðir Ef verðlækkun á veiðiheimildum dugir ekki, eru til fleiri leiðir að sama marki. Veita má takmarkaða heimild til löndunar utan kvóta gegn hæfilegu föstu gjaldi sem hvetur ekki til misnotkunar. Aukið eftirlit og hert viðurlög koma einnig til álita. Sanngirni gagnvart landsbyggðinni Við allar breytingar ber að taka tillit til 52 Sjómannablaðið Víkingur
Beinir tenglar