Sjómannablaðið Víkingur

						Hefðum átt að fara í

mál við ríkisvaldið

Þegar Guöjón Ebbi Sigtryggsson á-

kvað að hætta farsælum skipstjórnar-

ferli var hann um sextugt. Þá hafði

hann stundað sjóínn frá 14 ára aldri.

Síðustu árin sem skipstjóri á full-

komnustu og aflahæstu togurunum í

íslenska flotanum. Hann ætlaði að fá

vinnu í landi við eitthvað sem tengdist

útgerð og svo átti hann líka réttindi í

sínum lífeyrissjóði. Síðan eru liðin

fjögur ár og margt farið öðruvísi en

hann ætlaði. Ekki var auðhlaupið að fá

vinnu þar sem reynsla hans af sjó

nýttist. Ofan í kaupið voru greiðslur úr

lífeyrissjóðnum skertar til muna með

samþykktum sjóðsstjórnar og Alþing-

is. Hann afgreiðir bensín á bíla á

bensínstöð Olís í Breiðholti. Hann er

hins vegar af ar ósáttur við lífeyris-

skerðinguna sem kom eins og köld

vatnsgusa yfir hann og fleirí.

Guðjón Ebbi Sigtryggsson er fæddur og

uppalinn á ísafirði. Hann er elstur barna úr

stórum systkinahópi sem bjó á Tanganum.

Fljótlega eftir fermingu fór hann á sjó eins og

tíðkaðist í þessu sjávarþorpi.

„Við vorum mörg í heimili og erfitt að

kosta börn til náms. Ég fór á mína fyrstu ver-

tíð árið 1950 með móðurbróður mínum á

útilegu á línu, en um sumarið var ég aðstoð-

armaður á plani. Á þessum árum gerði Tog-

arafélag ísfirðinga út Isborgu og Sólborgu. Ég

réði mig á togarana og kunni ágætlega við

mig. Árið 1957 lauk ég Stýrimannaskólanum

og gerðist stýrimann hjá Togarafélaginu,"

segir Guðjón Ebbi í samtali við Sjómanna-

blaðið Víking. Við eigum þetta spjall á fallegu

heimili hans og eiginkonunnar Halldóru

Þorláksdóttur í Breiðholti í Reykjavík.

Árið 1970 var Guðjón Ebbi 35 ára gamall

og bauðst að taka við skipi á Skagaströnd.

Hann flutti með fjölskylduna til Skaga-

strandar, upphaflega í eitt ár. Þeim líkaði vel

og bjuggu þar í 25 ár. Skipið sem Guðjón

Ebbi fékk hét Arnar og var 200 tonna togbát-

ur. Þetta var byrjun á ævintýralegum upp-

gangi í útgerð á Skagaströnd. Það átti eftir að

sýna sig að þar voru menn framsýnni og á-

ræðnari en víða annars staðar á landinu.

„Það var geysimikill kraftur í athafnalífinu

á Skagaströnd um þessar mundir. Þar voru

fremstir í flokki Sveinn Ingólfsson kennari og

Karl Berndsen. Þeir voru aðalhvatamenn að

þessari útgerð sem átti eftir að ganga mjög

vel. Þetta voru skemmtilegir tímar og margt

ungt fólk flutti til Skagastrandar til að vinna

við útgerðina og ýmislegt tengt henni," segir

Guðjón Ebbi. Fljótlega er keyptur annar tog-

bátur til Skagastrandar sem fékk nafnið Orv-

ar. Þetta var fyrsti skipið hérlendis þar sem

ísað var í kassa. Guðjón Ebbi tók við honum

nýjum og stýrði honum þar til næsta skip

kom til bæjarins. Árið 1973 keypti útgerðin

nýjan ísfiskstogara frá Japan. Þetta var Arnar

sem enn er í fullum gangi og nú í eigu Sam-

herja. Þetta var og er mjög gott fiskiskip.

Hann var gerður út frá Skagaströnd allt til

ársins 1995. Útgerðin var með í smíðum nýj-

an togara og á smíðatímanum var skipinu

breytt í frystiskip. Fyrsti íslenski frystitogar-

inn, Örvar SU, kom til heimahafnar á Skaga-

strönd árið 1982. Enn á ný ruddu Skag-

strendingar brautina fyrir aðrar útgerðir.

Guðjón Ebbi varð skipstjóri á þessu nýja

frystiskipi

„Þetta var alveg ný hugsun í útgerð fiski-

skipa hérlendis. Reka átti skip eins og fljót-

andí frystihús. Sumir voru svartsýnir á slíka

útgerð og spáðu henni ekki vel. Auðvitað

voru byrjunarörðugleikar eins og alltaf þegar

menn eru að takast á við nýja hluti. Afköstin

á þessu skipi voru hreint ótrúleg og verðmæti

aflans margfölduðust. Hægt var að afkasta

40til 50 tonnum á sólarhring," segir Guðjón

Ebbi.

En þá eins og nú heyrðust raddir um að

miklu væri fleygt fyrir borð af óunnu hráefni.

Hann kannast við þessar fullyrðingar og hef-

ur greinilega svarað þeim nokkuð oft.

„Þessar fullyrðingar eiga sér enga stoð. Ég

held að þessu ráði helst öfund yfir velgengni

frystiskipanna. Menn eru mjög meðvitaðir

um verðmæti hvers einasta fisks. Það væri

nær að líta hvernig netaveiðin fer með hráefn-

ið," segir Guðjón Ebbi.

„Örvar skilaði feykilega góðri afkomu fyrir

útgerðina og sjómennina. Hins vegar er mik-

ið meiri útivera á frystitogurum en öðrum

fiskiskipum. Það var til þess að samið var um

10 prósenta álag víð áhafnir frystiskipa."

Guðjón Ebbi var skipstjóri á Orvari allt til

ársins 1992 er útgerðin keypti enn nýtt skip.

Það var frystitogarinn Arnar sem Guðjón

Ebbi tók við og stýrði til ársins 1995. Arnar

reyndist útgerðinni þungur baggi því skipið

var of dýrt í upphafi. Hann var síðan seldur

og nýr keyptur í staðinn. Um það leyti ákvað

Guðjón Ebbi hins vegar að Ijúka farsælum

ferli sem skipstjóri.

„Konan mín var þegar flutt suður með

yngstu dótturina. Við eigum fimm börn,

þrjár dætur og tvo syni. Synirnir starfa báðir

hjá Skagstrendingi, annar sem stýrimaður og

afleysingaskipstjóri á Arnari og hinn sem út-

gerðarstjóri," segir hann. Þar sem synirnir

starfa hjá útgerðinni er hann alltaf í tengslum

við sitt fyrra starf. Hann segist fylgjast með

hvernig gangi en sé ekki með nefið ofan í

þessu eins og áður. Aðspurður segist Guðjón

Ebbi aldrei hafa átt mikið í þessari útgerð

nema lítinn hlut, líkt og margir aðrir í bæn-

um. Hann segir að þau hafi samt staðið vel

fjárhagslega þegar þau fluttu til Reykjavíkur

og keyptu sér hús þar. Til stóð að fá sér vinnu

og eins og aðrir sjómenn átti hann rétt á líf-

eyrisgreiðslum við sextugsaldur.

Atvinnuleytin reyndist þrautaganga

„Ég lagði inn umsóknir hjá ráðningaskrif-

stofum í borginni. Hugmyndin var að fá

vinnu í einhverju þjónustufyrirtæki í sjávar-

útvegi þar sem skipstjórnarreynsla mín kæmi

að notum. Það var ekkert að hafa. Ég var ó-

sköp rólegur í hálft annað ár og gaf mér tíma

16

SJÓMANNABLAÐIÐ VfKINGUR