Náttúrufræðingurinn

						84                                             KÁTTÚRUFR.

arar, hafi mörg hundruS km- aukist vi8 strendur Englands og

Frakklands á þeim 60 árum, sem liðin eru síðan hún iyrsc

fannst.

Eins og geta má nærri, var óhjákvæmilegt, að hinum hraöa

vexti og landvinningum plöntu þessarar yrði gaumur geí'mn.

Enda tóku vísindamenn brátt til óspilltra málanna að rannsaka

eðli hennar og lífsháttu, og jafnframt var hún tekin í þjónuscu

landbúnaðarins. Þar sem ieirstrendur voru með iandi tram,

en ílóðbylgjan skolaði öllum gróðri brott og jafnvei braut ai

ströndinni sjálíri, var tekið til að gróðursetja Spartma, og aux

þess að vera notuð heima á Englandí var hún einnig send tii New

Zealands til tilrauna. Það reyndist svo, að Spartina engin eru

hin beztu, bæði til heyskapar og beitar. Kóta- og jarðstenglu-

kerfi plöntunnar er svo þéttofið saman, að engið er furðugott

yfirferðar, bæði með skepnur og vinnuvélar. Efnagreiningar

hafa sýnt, að plantan hefir fóðurgildi á við ræktað engjahey.

En brátt fóru aðrir en Englendingar að veita plöntu þessari at-

hygli. Svo sem kunnugt er eiga Hollendingar í sífeldu stríði

við hafið, verjast þeir því með mesta harðfengi, og sækja á

alls staðar þar, sem nokkur er von landvinninga, en erfitt er

stríð þetta og kostar of f jár. Það var því eigi að undra, þó að

þeir gæfu jafn ágætum bandamanni og Spartina Townsendií

virtist vera hýrt auga, jafnskjótt og fréttist um þá geysiland-

vinninga, er hún gerði yfir á Englandi. Árið 1924 hófst holl-

enzka stjórnin handa, og gerði út menn til Englands, til að

kynna sér nákvæmlega allt, er að gagni mætti koma við rækt-

un Spartina á Hollandi. Fóru sendimenn þessir um alla þá staði

á Englandi, sem plantan óx á og söfnuðu þeir miklum fróðleik

um líf hennar. Gáfu þeir síðan út skýrslu um ferð sína, og varð

sá árangur af, að tekið var til óspilltra málanna að vinna land

undan Ægi með hjálp Spartina á Suðvestur-Hollandi, þar sem

Zeeland heitir, í nánd við ósa Scheldefljóts.

Svæðið, sem Spartina er gróðursett á, liggur allt undir 1

til 1,5 m. djúpu vatni um flóð. í dýpra vatni vex hún ekki. Er

hún gróðursett í raðir, og eru 3 m. milli plantna, og sömuleiðis

3 m. milli raða. Byrjað er næst ströndinni, en síðan færa menn

sig lengra og lengra út, eftir því sem landið vinnst. Gróðursetn-

ingin fer fram um fjöru, þegar leirurnar eru þurrar að kalla.

Fyrst voru græðisprotar notaðir til gróðursetningar en síðan var

tekið að nota ársgamlar kímplöntur, og reyndust þær betur.

Fyrsta árið vaxa þúfurnar lítið, en þegar á öðru ári taka