Náttúrufræðingurinn

						98

NATTURUFH.

ið að notum, en hjá mörgum er annað gat á hjúpnum, gotrauf-

in (cytopyge), sem saurinn fer út um.Frá þessari reglu eru

þó undantekningar, því mörg þeirra skolpdýra, sem hafa tek-

ið sér fastan bústað í þörmum dýranna, vantar bæði munn og

gotrauf, enda er þá hjúpurinn oft þunnur og mjúkur, því hans

er ekki lengur þörf.

Eins og áður er vikið að, geta skolpdýrin ekki teygt út

anga, og þannig fært sig ur stað eins og t. d. teygjudýrin, og

vegna þessa hafa myndast einskonar sundtæki, sem nægja svo

fullkomlega hreyfingakröfu margra smádýra, sem lifa í vatni

•         • •         •	o  o o  o

3.   mynd.   Smákjarninn   hefur   skiít

sjer, en stórkjarninn er horfinn."

•	o

4. mynd. Allir smákjarnarnir, er hafa

myndast við skiftingu þess eina, sem

var í upphafi, eru horfnir, nema einn,

sem er eftir í hverri sellu.

og sjó, að þau hafa staðist marga prófelda reynslunnar, einnig

meðal margra annarra dýraflokka. Þessi sundtæki eru örlitlar

hrtyfanlegar totur, svonefnd hár(cilm). Þessar totur eiga upp-

tök sín í plasmanu (svo nefnisc hiS meira eða minna fljót-

andi efni, lífslímið, sem sellan er gerð úr), og við rót þeirra eru

dálitlir kjarnar eða hnútar í plasmanu, einn við hverja rót. Út

frá þessum kjörnum liggja svo toturnar gegn um örfín göt á

hjúpnum. Á mörgum tegundum skolpdýra er allur líkaminn

alþakinn þessum totum, eða bifhárum, eins og við getum nefnt

það, þessi bifhár eru á sífeldri hreyfingu, þau eru nokkuð stíf

nema innst, þar eru þau eins og á hjörum, og hreyfast einung-

is í eina átt, eins og ár, sem róið er með. Hjá mörgum skolpdýr-

um er bifhárunum skipað í raðir, eftir dýrinu endilöngu, og

þá er hjúpurinn óhærður á milli raðanna. Nokkur af bifhárun-

um eru oft mjög sterk, eins og dálitlir broddar, og oft eru heil-