Náttúrufræðingurinn

						NÁTTÚRUFR.

11

M           M	

fö?"    m        1	- >-^

í   .;               ,A*     ^JÉS^yl P^	wi

	»»—áBT' Sí£k&ííMmBhpJ

Ke/- o<7 kannu úr islenzkum leir.

íslenzkur leír og leíríðnaður.

íslenzki leirinn hefir aldrei verið mikils metinn hér á landi.

Hann hefir þvert á móti þótt hvumleiður á marga lund. Reynd-

ar vita margir, að leirinn muni vera að nokkru gagni fyrir gróð-

urinn. En þess minnumst vér ekki á vorin, þegar leirinn bólgnar

upp og verður að vellandi graut af vatnsaganum; vér verðum að

vazla aurinn í ökla eða dýpra, og bæði vagnar og hestar sitja fast-

ir í aurhlaupunum á vegunum. Silfurtærar árnar, lækirnir og

drykkjarvatnið seyrast af leirrennslinu í vorleysingum og

vatnavöxtum og skifta um lit. Á fótum vorum berst leirinn inn 1

híbýh vor, kámar gólfin, svo tæpast verður haft við að halda þeim

hreinum, þornar þar, rykast upp og mengar andrúmsloftið í hús-

um inni og gerir það óhollt til öndunar. Á götum úti þyrlast leir-

inn upp og verður að rykskýjum, er svífa yfir borg og bý, og fylla

vit manna og klæðnað af leirdusti.

I>að er mest á þennan hátt, að við höfum kynnst íslenzka

leirnum. En oss hefir verið það lítt kunnugt, að erlendis hefir

leirinn um langan aldur verið verðmæt vara. Þar hafa góðar leir-

námur orðið mörgum þjóðum til miklu meira gagns og hagsbóta