Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						RlSAKEMPINGUR
HELGI    HALLGRÍMSSON
Þann 30. ágúst 1995 lenti ég upp í
Fljótsdal með danskri konu, Annette
Schoug, sem var að kynna sér
„minjalandslag" á íslandi. Við komum
m.a. á bæinn Langhús, sem er yst í
Múlanum, en þar eru ennþá í notkun
gömul og hefðbundin gripahús úr torfl
og grjóti.
Ofantil í grasi grónum torfvegg á
fjárhússtafni, sem snýríNA, um
2,5 m frá jörð, sáum við tvö
----------. eintökaf kempingi eðaætisvepp
(Agaricus) og var annað þeirra risavaxið,
svo að við minntumst þess ekki að hafa séð
jafnstóran hattsvepp. Það var tekið og mælt
og myndað þegar heim kom. Reyndist
hettan vera 38 sm í þvermál og stafurinn um
20 sm á hæð. Hér fer á eftir nánari lýsing á
þessu eintaki, skrifuð meðan það var enn
ferskt:
„Hetta ljósbrúnleit, með nokkuð áberandi,
inngrónum flösum, sem eru brúnleitar eða
móbrúnar á jaðrinum sem vísar út á barðið.
Nær miðju springa flösurnar dálítið upp og
þar er hatthúðin óreglulega sprungin á parti,
en  sjálf miðjan  er nær alveg  slétt og
Helgi Hallgrímsson (f. 1935) er líffræðingur að
mennt. Helgi var forstöðumaður Náttúrugripa-
safnsins á Akureyri í aldarfjórðung og ritstjóri
Týlis - tímarits um náttúrufræði og náttúruvernd
- i 15 ár. Hann hefur mest fengist við rannsóknir á
íslenskum sveppum og vatnalífi og ritað bækur um
þau efni auk fjölda tímaritsgreina. Helgi er búsettur
á Egilsstöðum og fæst við ritstörf og grúsk.
Náttúrufræðingurinn 69 (2), bls. 67-68, 2000.
flösulaus. Barðið er nær alveg samlitt
skífunni, eða lítið eitt dekkra, og aðeins
meira flasað.
Fanir ljóssúkkulaðibrúnar en dökkbrúnar
á egginni, allt að 3 sm á breidd og 1 mm á
þykkt næst hettu, laus-fjarstafa.
Stafur íboginn og dálítið flattur, um 4,5 x 7
sm í þvermál, með smáhnalli og himnu-
kenndum, tvöföldum kraga, sem var hálf-
laus. Stafurinn samlitur hettu, þráðóttur en
ekki flasaður, með brúnleitum blettum,
verður gulbrúnleitur við handfjötlun og fær
þá gula smábletti. Hnallur gulrauðbrúnn á
köfium.
Hold næstum hvítt, eða aðeins gulhvítt í
hettu og utanmeð í staf, en innar í stafnum
brúnleitt, trefjað og svampkennt, og innst í
stafnum er um 1 sm breitt hol sem er þó að
mestu fyllt með lauslegum, vattkenndum
vef, hvítum. Ofantil í miðri hettu er holdið
dálítið rauðleitt eða rauðbrúnleitt. Það
breytist mjög lítið og hægt við skurð.
Lykt (af heilum svepp) heldur vond,
dálítið yldu-karbólkennd, en sterkari og
meira sýrukennd eftir skurð. Bragð af
hattholdi mjögdauft, frekarþægilegt."
Eintakið var því miður ekki geymt, svo
ekkert er hægt að segja um smásæ einkenni,
svo sem lögun eða stærð gróa, en önnur
sýni sem greind hafa verið til sömu tegundar
hafa yfirleitt breið-egglaga eða sporbaugótt
gró, um 7,5-9,5 x 6-7 |xm.
Sveppurinn frá Langhúsum er af þeirri
tegund sem ég hef kallað stórkemping eða
risakemping, og tilheyrir líklega Agaricus
67
L
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128